آشنايي با اصطلاحات ادبي در زبان فارسی

صدر
صدر در علم عروض نخستين پايه از مصراع اول هر بيت را گويند، مانند واژه‌ي توانا بر وزن فعولن در اين بيت:
توانا بود هر که دانا بود
ز دانش دل پير برنا بود

ضرب

ضرب آخرين پايه‌ي از مصراع دوم هر بيت را گويند، مانند “بُوَد” بر وزن فَعَل در
توانا بود هر که دانا بود
ز دانش دل پير برنا بود

ضعف تاليف
در علم معاني، نادرستي و سستي سخن به سبب تقدم و تأخري که بر خلاف قواعد دستور زبان در اجزاي کلام واقع شود، يا حذفي ناروا که در آن‌ها پيش آيد، يا استعمال نا به جاي کلمه‌اي در ترکيب کلام را ضعف تأليف مي‌گويند.
مانند: “والاتر از آن‌چه بود مقامش شد” به جاي “مقامش از آن‌چه بود والاتر شد”.
يا مانند: “ديروز هوا گرم و من مدتي در استخر شنا کردم” که حذف نا به جاي فعل “بود” از جمله ‌ي اول باعث ضعف تأليف شده است.
ضعف تأليف از عيب هاي فصاحت کلام است.

عدالت ادبي
عدالت ادبي از خصلت هاي اخلاقي ادبيات به شمار مي رود. به موجب اين خصلت، هر اثر ادبي در نهايت بايد بازتابنده روحيه اي عدالت خواهانه باشد به طوري که خبث و بدطينتي به کيفر برسد و پاکي و نيکي پاداش نيکو ببيند.
اين نظريه نخستين بار توسط توماس رايمر، اديب قرن هفدهم در کتاب “تراژدي هاي اعصار گذشته پيش کشيده شد اما پيش از آن نيز همواره از آثار ادبي توقع عدالت جويي و عدالت خواهي رفته است.
عدالت ادبي نزد دسته اي از نويسندگان مثل اسکار وايلد، نويسنده و شاعر ايرلندي و ديگر طرفداران نظريه “هنر براي هنر” چندان مورد توجه و اهميت قرار نگرفته است.



عصر ژاکوب

در تاريخ اجتماعي انگلستان سالهاي حکومت جيمز اول را در بر مي گيرد. اين دوران مانند دوران اليزابت از حيث فعاليت هاي ادبي بسيار غني بوده است. شخص پادشاه حداقل چهار کتاب نوشت که دو تاي آن راجع به شعر و شاعري بود. از نمايش نامه نويسان برجسته ي اين دوران مي توان ويليام شکسپير، بن جونسون، و وبستر را نام برد. جان دان و درايتون نيز از مشهورترين شعراي غنايي در اين عصر بوده اند. در زمينه نثر فرانسيس بيکن و روبرت برتون از نويسندگان برجسته ي عصر ژاکوب به شمار مي آيند.

 

ادامه مطلب


درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *