لایحه برنامه پنج ساله شهرداری تهران

[SH E I KH]

لایحه برنامه پنج ساله شهرداری تهران

بخش اول: برنامه راهبردی شهر تهران
بخش دوم: برنامه راهبردی والزامات حوزه ستادی شهرداری
بخش سوم: برنامه های راهبردی مناطق 22 گانه
بخش چهارم: عملیات اجرایی مناطق 22 گانه
بخش پنجم: نظارت و ارزیابی
بخش ششم: جداول اهداف کمی و منابع مصارف

منبع: شهرداری تهران

[SH E I KH]

مقدمه
کلیه اقدامات، برنامه ها، طرح ها و پروژه هایی که در سطح شهر تهران به اجرا در می آیند لازم است انطباق و هماهنگی کامل با سیاست های ملی و راهبردهای تحقق سند چشم انداز جمهوری اسلامی ایران داشته باشند. شورای اسلامی شهر تهران و نیز شهرداری تهران متعهد خواهند بود؛ طرح ها و لوایح قانونی لازم را به نحوی تهیه و جهت تصویب آن در مراجع قانونی ذیربط پیگیری کنند که اعمال سیاست ها و هرگونه اقدام اجرایی در سطح شهر تهران در چارچوب سند طرح جامع شهر تهران (مصوب 15/9/86) شورای عالی معماری و شهرسازی ایران و الزامات آن و طرحهای تفصیلی مناطق 22 گانه محقق گردد.


چشم انداز شهر تهران
1)تهران؛ شهري با اصالت و هويت ايراني - اسلامي (شهري که براي رشد و تعالي انسان و حيات طيبه، سامان مي يابد)
2) تهران؛ شهري دانش پايه، هوشمند و جهاني
3) تهران؛ شهري سرسبز و زيبا، شاداب و سرزنده با فضاهاي عمومي متنوع و گسترده
4) تهران؛ شهري امن و مقاوم در برابر انواع آسيبها و مقاوم در برابر مخاطرات و سوانح
5) تهران؛ شهري پايدار و منسجم با ساختاري مناسب براي سکونت، فعاليت و فراغت
6) تهران؛ شهري روان با رفاه عمومي و زيرساختهاي مناسب، همراه با تعديل نابرابريها و تأمين عادلانه کليه حقوق شهروندي
7) تهران؛ کلانشهري با عملکردهاي ملي و جهاني و با اقتصادي مدرن و مرکزيت امور فرهنگي - پژوهشي و سياسي در سطح کشور، و حداقل يکي از سه شهر مهم و برتر منطقه آسياي جنوب غربي


اهداف کلی شهر تهران
1) ارتقاء نقش هاي فراملي، ملي و منطقه اي شهر تهران با استفاده مناسب از ظرفيت ها و سرمايه هاي فيزيکي، اجتماعي، انساني و مالي - اقتصادي شهر
2) تعيين حريم مناسب و تثبيت حدود و مرز محدوده شهر تهران، ضمن حفظ يکپارچگي و با اعمال نظام مديريت شهري واحد در محدوده و حريم شهر
3) تثبيت سطوح اراضي مسکوني و هدايت ميزان تراکم و استفاده مناسب از اراضي شهري به منظور گسترش فضاهاي عمومي و کاربري هاي خدماتي براي حدود 1/9 ميليون نفر جمعيت در افق طرح
4) رونق فعاليت و توسعه اقتصادي تهران با حفظ و پالايش پهنه هاي کنوني فعاليت و بهره وري مناسب از اين فضاها براي ايجاد فرصت هاي شغلي جديد و تأمين اشتغال
5) حفاظت از محيط زيست (به ويژه آب، هوا، صدا و منابع طبيعي) و ايمن سازي شهر در مقابل سوانح طبيعي و ساير مخاطرات و آسيب ها
6) بهبود وضعيت شبکه هاي ارتباطي و نظام حمل و نقل با توسعه زيرساخت ها و سيستم حمل و نقل همگاني (به ويژه قطار شهري) و اعمال مديريت تقاضاي سفر
7) بهبود و ارتقاء کيفيت محيط شهري و ساماندهي کالبدي آن، با پهنه بندي و تعيين محدوده هاي اعمال ضوابط و مقررات استفاده از اراضي و محدوده هاي نيازمند مداخله به ويژه بافت هاي فرسوده به منظور بهسازي، نوسازي و بازسازي
8) ساماندهي سيما و منظر شهري با تأکيد بر هويت معماري و شهرسازي ايراني - اسلامي
9) ارتقاء کيفيت زيست محيطي شهر تهران و حفاظت از ميراث طبيعي، تاريخي شهر و توسعه فضاهاي عمومي و گردشگري با اجراي طرح هاي موضعي و موضوعي براي عمران و توسعه شهري تهران


راهبردهای توسعه شهر تهران
1) ساماندهي و صيانت از محدوده و جلوگيري از هرگونه گسترش شهر
2) ساماندهي و صيانت از حريم پايتخت
3) ارتقاء نقش و جايگاه شهر تهران در سطوح فراملي، ملي و منطق هاي
4) توسعه اجتماعي و ساماندهي اسکان جمعيت
5) توسعه اقتصادي و رونق فعاليت شهر تهران
6) بهبود وضعيت شبکه هاي ارتباطي و نظام حمل و نقل و ترافيک
7) حفاظت از محيط زيست
8) ايمن سازي شهر تهران از سوانح طبيعي (زلزله، سيل و...)
9) بهبود سيستم مديريت بحران و ارتقاء کيفيت دفاع غيرعامل شهر تهران
10) تأمين آب موردنياز و توسعه و تجهيز شبکه و تأسيسات آب و فاضلاب تهران و ساماندهي حريم و بستر رودخانه ها و مسيل ها
11) بهبود و ارتقاء وضعيت و ساماندهي کالبدي شهر تهران (سازمان فضايي شهر)
12) ارتقاء کيفيت کارايي محيط شهري با پهنهبندي نحوه استفاده از اراضي و ساماندهي ساخت و ساز در انواع پهنه ها و کاربري ها
13) احياء و حفاظت فعال از ميراث طبيعي، تاريخي و فرهنگي شهر تهران
14) ساماندهي و ارتقاء هويت سيما و منظر شهري (طراحي شهري) تهران در جهت احياء معماري و شهرسازي ايراني - اسلامي
15) توسعه فضاهاي سبز، عمومي، تفرجگاهي و گردشگري
16) تأمين نيازها و ساماندهي خدمات شهري تهران
17) بهسازي، نوسازي و بازسازي بافت هاي فرسوده شهر تهران


طرح های موضوعی شهر تهران
1) ساماندهي و توسعه ساختمان هاي آموزشي (مدارس، پيش دبستاني ها و...)
2) ساماندهي و ايجاد پرديس هاي دانشگاهي، پارک هاي فناوري، فضاها، بناها و مراکز آموزش عالي و مؤسسات پژوهشي - تحقيقاتي
3) توسعه و ساماندهي مساجد، به عنوان کانون محلات و هسته سازمان فضائي و سلسله مراتبي توسعه شهري تهران
4) ساماندهي و توسعه فضاهاي فرهنگي
5) ساماندهي و توسعه فضاها و اماکن ورزشي
6) توسعه گردشگري و ساماندهي فضاهاي تفريحي، تفرجگاهي و مراکز اقامت و پذيرائي (به ويژه هتلها)
7) ساماندهي و احياء مقبره ها و امامزاده ها
8) ساماندهي شبکه و مراکز بهداشتي و درماني و درمانگاه ها در مقياس محله و منطقه
9) ساماندهي و توسعه بيمارستان ها و ايجاد پرديس هاي آموزش پزشکي و درماني
10) ساماندهي پرديس هاي حکومتي (قواي سه گانه) در مقياس ملي و استاني
11) ساماندهي سفارتخانه ها و منازل سفيران کشورهاي خارجي در تهران
12) ساماندهي و توسعه مراکز و ساختمان هاي دولتي (حکومتي) در مقياس شهري و منطقه اي
13) ساماندهي و توسعه مراکز و ساختمان هاي عمومي (حکمراني محلي و مديريت شهري) در مقياس شهري، منطقه اي، ناحيه اي و محلي (ساختمان هاي اداري - خدماتي شورا، شهرداري ها و شوراياري ها)
14) طرح جامع سايت ها (محوطه ها) و پرديس هاي کاري و فعاليت هاي کليه نهادها، سازمان هاي دولتي، مراکز آموزش عالي، ارگان ها و ...
15) طرح جامع سايت ها (محوطه ها)ي اماکن در اختيار نيروهاي مسلح
16) طرح جامع سايت ها (محوطه ها)ي مورد بهره برداري نيروهاي انتظامي – اطلاعاتي و امنيتي
17) ايجاد، توسعه و ساماندهي کمربند سبز محدوده شهر تهران
18) طرح توسعه، ساماندهي پارک ها و فضاهاي سبز شهري تهران در مقياس هاي مختلف
19) حفاظت و ساماندهي باغات و اراضي مزروعي شهر تهران
20) توسعه و ساماندهي آرامستان هاي تهران
21) طرح احياء و ساماندهي آرامستان هاي محلي
22) ساماندهي کانون ها و محورهاي کار و فعاليت
23) ساماندهي و توسعه مراکز عمده فروشي، توزيع مواد غذائي و ميادين ميوه و تره بار
24) طرح ساماندهي استقرار مشاغل، فعاليت ها و انتقال مشاغل نامتجانس شهري
25) ساماندهي استقرار صنايع و انتقال صنايع نامتجانس با کارکرد و عملکرد شهري
26) مکانيابي، ساماندهي و تجهيز مراکز نمايشگاهي تهران
27) ساماندهي اماکن و مراکز انتظامي شهر تهران در مقياس هاي گوناگون
28) طرح ساماندهي، انتقال و جابجائي و تغيير عملکرد اماکن و فضاهاي در اختيار نيروهاي مسلح
29) حفاظت از بستر و حريم رودخانه ها، درياچه ها و مسيل ها
30) طرح کنترل سيلاب و جمع آوري آب هاي سطحي
31) طرح توسعه و ايجاد شبکه هاي فاضلاب شهري
32) احياء و بهره برداري از قنوات و چشمه هاي شهر تهران
33) طرح کنترل پساب هاي خروجي شهر تهران و استفاده مناسب (بهينه) از آن
34) ساماندهي حوزه آبريز سدهاي کرج، طالقان، لار و لتيان
35) ساماندهي مديريت پسماندهاي جامد (مواد زائد و جامد شهري)
36) جلوگيري از آلودگي هاي صوتي
37) جلوگيري از آلودگي هوا
38) جلوگيري از آلودگي پرتوهاي غير يون ساز
39) امکان سنجي زيست محيطي براي اجراي پروژه هاي عمراني و مجتمع هاي بزرگ ساختماني و بزرگراه ها براساس استانداردهاي زيست محيطي
40) شناسايي دقيق گسل ها و پهنه هاي خطرپذيري زلزله در شهر تهران (تا مقياس 1:2000)
41) شناسائي پهنه هاي خطرپذيري سيل در تهران (در مقياس 1:2000)
42) پدافند غيرعامل شهر تهران
43) مکانيابي و تجهيز مراکز و پهنه هاي مورد نياز مديريت بحران در هنگام سوانح
44) ايجاد، توسعه و ساماندهي مراکز آتش نشاني، امداد و نجات
45) شناسائي مراکز حساس، مهم و حياتي شهر تهران
46) ايمن سازي فضاهاي عمومي و همگاني و شريان ها و پل هاي مهم و حياتي شهر تهران
47) بهينه سازي مصرف انرژي در ساختمان
48) بهينه سازي مصرف سوخت در وسايل نقليه
49) ساماندهي مديريت حمل و نقل شهري تهران و حومه
50) ساماندهي و مناسب سازي شهر براي حرکت جانبازان و معلولين
51) ساماندهي نظام حرکت پياده و دوچرخه در شهر
52) ساماندهي و مکانيابي و تدوين ضوابط و مقررات طراحي و توسعه پارکينگ هاي عمومي و طبقاتي
53) ساماندهي خطوط ريلي بين شهري و ايستگاه هاي راه آهن
54) برنامه راهبردي طراحي شهري و مديريت منظر شهري تهران (تدوين استانداردها و چارچوب هاي طراحي شهري، سيما و منظر شهري و نحوه اجراي آنها)
55) ساماندهي محورهاي اصلي شهر (شمالي - جنوبي و شرقي - غربي)
56) ساماندهي محورهاي شرياني شاخص و راسته هاي تجاري
57) ساماندهي محورها و شريان هاي جديد الاحداث، اصلاحي - تعريضي
58) ساماندهي سيما و منظر شهري فضاهاي همگاني، عمومي و ميادين
59) ساماندهي مبادي و محورهاي ورودي و خروجي شهر
60) استقرار مديريت بصري يا منظر شهر تهران (با هدف ارتقاء هويت سيما و منظر شهري)
61) استقرار مديريت يکپارچه حريم پايتخت و نظارت بر تحولات آن
62) تدقيق محدوده شهر و علامت گذاري آن
63) ارتقاء فرهنگ و دانش شهر و شهروندان (مهندسي فرهنگي شهر)
64) ساماندهي مشارکت شهروندان در اداره امور شهر با رويکرد محله محوري
65) توسعه نظارت عامه بر کليه فعاليت هاي شهري
66) ساماندهي و تعادل بخشي ارزش افزوده اراضي شهري ناشي از توسعه و عمران شهر
67) ساماندهي اسکان غيررسمي و توانمندسازي اقشار کم درآمد در تأمين مسکن مورد نياز و ارتقاء جايگاه و اختيارات مديريت شهري در اين زمينه (طرح جامع مسکن شهر تهران)
68) ساماندهي توسعه خدمات فناوری اطلاعات براي تسهيل خدمات رساني به شهروندان و استقرار سيستم يکپارچه شهرسازي
69) ساماندهي ساختار، سازمان و تشکيلات شهرداري تهران
70) استقرار نظام هدايت و کنترل کيفيت بر ساخت و سازهاي شهري
71) طرح جامع درآمدهاي پايدار شهرداري تهران
72) استقرار نظام مديريت منابع (مالي) و اصلاح ساختار درآمد - هزينه شهر
73) اصلاح ارزش منطقه بندي املاک در پهنه هاي استفاده از اراضي
74) طرح ساماندهي عوارض کاربري هاي تجاري و تجديدنظر در نظام سرقفلي
75) تهيه تراز مالي شهر تهران در اجراي طرح هاي جامع و تفصيلي جديد
76) ساماندهي نظام حق انتقال توسعه
77) امکان سنجي توسعه فضاهاي زيرسطحي شهر تهران
78) تدوين ضوابط ساخت و ساز ساختمان هاي بلندمرتبه شهر تهران در زيرپهنه هاي مصوب و مجاز


طرح های موضعی شهر تهران
1) ساماندهي محور شهري انقلاب - دماوند (آزادي - انقلاب، انقلاب - امام حسين) و (محور دماوند)
2) ساماندهي محور شمالي شهر (عرصه حدفاصل رسالت - همت)
3) ساماندهي محور جنوبي شهر (عرصه حدفاصل شوش - بعثت)
4) ساماندهي محور و پهنه مرکزي شهر دربند- ري (حدفاصل وليعصر - شريعتي و امتداد آن به طرف جنوب)
5) ساماندهي محور شهري درکه
6) ساماندهي محور شهري دارآباد - بي بي شهربانو
7) ساماندهي محور شهري فرحزاد
8) ساماندهي مرکز تجريش (ميدان، قدمگاه صالحيه)
9) ايجاد مرکز رسانه اي - هنري تهران
10) ايجاد مرکز اجتماعي - فرهنگي تهران (تپه هاي عباس آباد و مصلي)
11) ساماندهي مرکز فعاليت نوين شهر تهران
12) ساماندهي مرکز فعاليت تجاري - تاريخي (بازار تهران)
13) ايجاد مرکز اقتصاد جهاني تهران
14) ساماندهي مرکز شهرري با محوريت حرم عبدالعظيم حسني (ع)
15) ساماندهي مرکز ارتباطات جهاني (برج ميلاد)
16) ساماندهي مرکز خدماتي - تجاري حوزه غربي تهران (ميدان آزادي)
17) ايجاد مرکز خدماتي - تجاري حوزه شرقي تهران (فرودگاه دوشان تپه)
18) ساماندهي مرکز خدمات شهري يافت آباد (مجتمع خدمات فرامنطقه اي)
19) ساماندهي مرکز خدمات شهري ميدان بسيج (مجتمع خدمات فرامنطقه اي)
20) ساماندهي مرکز خدمات شهري کوهک (مجتمع خدمات فرامنطقه اي)
21) ساماندهي مرکز خدمات شهري پونک (مجتمع خدمات فرامنطقه اي)
22) ساماندهي مرکز خدماتي اقدسيه (مجتمع خدمات فرامنطقه اي)
23) ساماندهي پهنه تاريخي تهران (تهران ناصري)
24) ساماندهي پهنه تاريخي - زيارتي ري (حرم حضرت عبدالعظيم)
25) ساماندهي پهنه تاريخي - تفرجي تجريش، دربند و مجموعه سعدآباد
26) ساماندهي پهنه طبيعي - تاريخي بي بي شهربانو و چشمه علي
27) ساماندهي کوهساران
• پروژه هاي ساماندهي کوهسار شمالي و رود - دره هاي البرز (درکه، اوين، فرحزاد و...)
• پروژه هاي ساماندهي کوهسار شرقي
28) ساماندهي رودخانه و مسيل کن
29) ساماندهي پارک هاي جنگلي
• پروژه هاي ساماندهي پارک هاي جنگلي شمال - شرقي تهران (لويزان و ...)
• پروژه بهسازي و حفاظت پارک جنگلي سرخه حصار و غزال
• پروژه بهسازي و حفاظت پارک پرديسان
• پروژه بهسازي و حفاظت پارک جنگلي چيتگر
30) ساماندهي پهنه خدماتي - گردشگري منطقه (22) به عنوان مرکز مجموعه شهري تهران
31) ساماندهي و پالايش پهنه صنعتي مدرن منطقه (21)
32) ساماندهي و پالايش پهنه صنعتي شمال شرقي تهران
33) ساماندهي پهنه فرهنگي - پژوهشي شهر تهران (دانشگاه تهران و شمال خيابان انقلاب تا دانشگاه اميرکبير با هاله پيراموني آن)
34) ساماندهي بهارستان و مجلس (مرکزيت قوه مقننه و حوزه نفوذ آن)
35) ساماندهي فرودگاه مهرآباد
36) ساماندهي حريم شمال بزرگراه بابائي (حريم شمال شرقي تهران)
37) ساماندهي حريم شمالي تهران
38) ساماندهي حريم شرقي تهران
39) ساماندهي حريم جنوبي تهران
40) ساماندهي مجموعه آفتاب (حرم مطهر حضرت امام خميني (ره) )
41) ساماندهي و تجهيز دروازه هاي ورودي - خروجي شهر (خدمات دروازه اي)
42) ايجاد و ساماندهي ايستگاه هاي مترو
43) ساماندهي پايانه هاي اتوبوس راني شهري و بين شهري
44) ايجاد و ساماندهي پايانه ها، پارک هاي سوار و مجتمع هاي پشتيبان حمل و نقل شهري و بين شهري تهران
45) ساماندهي و مکانيابي ايجاد و توسعه مراکز سوخت رساني شهر تهران
46) ساماندهي ايستگاه مرکزي راه آهن
- برنامه ايجاد و توسعه مجموعه هاي ورزشي در مقياس شهري و فراشهري
- طرحهای موضعی با مقیاس منطقه ای و محلات
• طرح هاي مداخله در بافت هاي فرسوده در مناطق مختلف شهر تهران به تفکيک مناطق و با تعيين اولويت

[SH E I KH]

فصل اول : هویت ایرانی اسلامی


ماده 1
شهرداری تهران متعهد است اقدامات و برنامه های خود را در طی سالهای برنامه به نحوی سازمان دهد که خودباوری، اعتماد به نفس، احساس افتخار نسبت به هویت ایرانی - اسلامی در میان شهروندان ونیز سرمایه اجتماعی شهر ازجمله اعتماد اجتماعی، امید به آینده، اطمینان نسبت به امکان پذیر بودن پیشرفت براساس شایستگی های فردی، وجدان فردی و اجتماعی، قانون گرایی، و همبستگی ملی به طور مداوم افزایش یابد، اقدامات مذکور در راستای موارد ذیل شکل خواهد گرفت: الف) چشم انداز
1) تهران؛ شهري با اصالت و هويت ايراني - اسلامي (شهري که براي رشد و تعالي انسان و حيات طيبه، سامان مي­يابد)
2) تهران ؛ ام القراي نظام اسلامي، بسترساز آرمان شهر مهدوي ( عج )
3) تهران ؛ با شهرونداني برخوردار از ايمان و معنويت، فضائل اخلاقي، ارزش هاي فرهنگي و روحيه ايثارگري
4) تهران ؛ شهري سالم، پويا و خانواده بنياد، با شهرونداني برخوردار از سلامت (جسمي – رواني – اجتماعي) و آينده نگر، اميدوار، ساعي، كوشا، مقتدر و مشاركت پذير
ب) اهداف
1) ترويج و توسعه هويت ديني، انقلابي و ملي در ميان شهروندان به ويژه جوانان
2) نهادينه کردن الگوهاي رفتار و اخلاق شهروندي
3) گسترش و تعميق شادي و نشاط در بين شهروندان
4) ساماندهي سيما و منظر شهري با تأکيد بر هويت معماري و شهرسازي ايراني - اسلامي
ج) راهبردهای توسعه
1) همكاري با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در جهت تحكيم و تقويت نهاد خانواده
2) احيا و حفاظت فعال از ميراث طبيعي، تاريخي و فرهنگي شهر تهران
3) استفاده از ظرفيت هاي علمي و پژوهشي حوزه های علمیه و نیز دانشگاه هادر زمینه های هاي علوم اجتماعي، روانشناسي، حقوقي، علوم ارتباطات و فرهنگ و هنر ایرانی - اسلامی در معادلات مديريت شهري
4) مشاركت با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در شناسايي، پيشگيري وکاهش تعارضات فرهنگي
5) همكاري با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در توسعه نظم و امنيت اجتماعي و اخلاقي
6) هويت بخشي به فضاهاي تاريخي با تاکيد بر هويت محله­اي
7) ارتقاء کيفيت محيط شهري با توسعه عرصه­هاي عمومي، ايجاد سرزندگي در محيط شهري و تقويت نشانه­هاي هويتي شاخص شهر و ساماندهي مبلمان و تجهيزات شهري


ماده 2
شهرداری تهران متعهد است ، به منظور حفظ و ارتقاي آگاهی ها، اعتماد، سرمايه و همبستگی اجتماعي، تأمین وافزایش رضايتمندي شهروندان و سایر محورهای مندرج در ماده 1 این مصوبه، طي سال اول برنامه، اقدامهاي ذيل را انجام دهد: 1) تهيه ساز و كارهاي سنجش و ارزيابي محورهای فوق الذکر در شهر تهران، تعریف و استانداردسازی شاخص های سنجش سرمایه های اجتماعی شهر تهران و انجام پایش سالیانه موارد مذکور.
2) ارائه گزارش سالانه درخصوص سرمایه اجتماعی، اعتمادشهروندان، امید به آینده، اطمینان نسبت به امکان پذیر بودن پیشرفت براساس شایستگی های فردی، وجدان فردی و اجتماعی، قانون گرایی، همبستگی و وفاق اجتماعی در شهر تهران و تحلیل علل و عوامل تأثيرگذار بر آنها.
3) تدوین ساز و كارهاي اجرايي لازم جهت بهبود شاخص های فوق الذکر.
ارزيابي رضايت‌مندي عمومي به صورت سالانه و انتشار تغييرات آن در اثر عملكرد عمومي مدیریت شهری.


ماده 3
شهرداري تهران مکلف است ، به منظور تعميق ارزشها ، باورها و اعتلاي معرفت ديني و توسعه فرهنگ قرآني، معنويت و نيز حفظ هويت اسلامي – ايراني، اقدامات ذيل را انجام دهد:
الف ) ترويج فرهنگ قرآن و معارف اسلامي
1) تلاش و برنامه ریزي برای آشنایی هرچه بیشتر شهروندان با قرآن، نهج البلاغه و سایر منابع اسلامی
2) تعميق و گسترش معارف قرآني در ميان آحاد جامعه
3) زمينه سازي در جهت تحقق آموزه هاي قرآني در زندگي فردي و اجتماعي
4) ارتقاء آگاهي هاي عمومي نسبت به وظايف و تكاليف ديني
5) افزایش سهم مطالعات اسلامی در شهر از طریق تقویت مساجد، اماکن مذهبی، کتابخانه ها، مراکز فرهنگی شهر بویژه مجموعه های وابسته به شهرداری تهران
6) حمايت از تشکلهاي ديني و هيئتهاي مذهبي با رويکرد بهبود کيفيت فعاليتها و پرهيز از خرافات و انحرافات با همکاری دیگر نهادهای ذیربط .
7) حمايت از مساجد به عنوان اصلي ترين پايگاه هاي اجتماعي شهر تهران.
ب) ترويج فرهنگ ايثار و شهادت
1) تلاش براي نهادينه كردن فرهنگ شهادت و ايثار و پايداري با بهره‌مندي از شيوه‌هاي مناسب آموزشي و پرورشي
2) نامگذاري اماكن، ميادين، كوچه‌ها و خيابان‌ها و مؤسسات به نام شهيدان و ايثارگران.
3) حمايت از برگزاري يادواره‌ها و جشنواره‌ها و مراسم بزرگداشت شهدا و ايثارگران.
4) تأسيس گنجيه‌ها و موزه‌هاي مربوط به آثار دوران دفاع مقدس
5) توسعه يادمانها و پاسداشت اسوه هاي ديني و فرهنگي ( موزه دفاع مقدس و انقلاب ، باغ موزه ، گلزار شهدا ، ميدان شهيد گمنام و . . . )
6) باز توليد مفاهيم و مصاديق فرهنگ ايثار و شهادت و بهره مندي از اين مفاهيم و مصاديق در ارتقاي فرهنگ شهري
7) شناسايي و تجليل از خادمان و ايثارگران عرصه خدمات فرهنگي و اجتماعي و رفاهي شهر تهران


ماده 4
شهرداري تهران موظف است در راستاي برگزاری مراسم بمنظور بزرگداشت شعائر و مناسبتهاي ديني، انقلابی و ملي اقدامات ذيل را انجام دهد : 1) تدوین ضوابط و مقررات اجرایی و ايجاد وحدت رويه و انسجام در برگزاري مراسم و مناسبتها
2) شناسايي، طبقه بندي و اولويت بندي مراسم و مناسبتها و تنظيم تقويم اجرايي سالانه
3) بازشناسي ظرفيت هاي بالفعل و بالقوه محله اي و منطقه اي و شهري در خصوص بهبود اجراي مراسم و مناسبتها
4) تلاش در جهت افزایش کمی و کیفی مراسم نکوداشت و دیگر مناسبتها از طريق بهره مندي بيشتر از فضاهاي عمومي نظير بوستانها، میادین و معابر اصلي شهر با رویکرد مشارکتی و محله محور
5) هماهنگی نظام مند با نهادهای فرهنگی شهر بمنظور هرچه با شکوه تر برگزار کردن مراسم
6) توليد محصولات و خدمات فرهنگي مرتبط با مراسم و مناسبت هاي ويژه سال
7) کنترل ، نظارت و ارزيابي برنامه ها با هدف بهبود فرآيندهاي اجرايي


ماده 5
شهرداری تهران موظف است به منظور ارتقاي منزلت اجتماعی، استقرار زمينه‌هاي رشد و تعالي و احساس امنيت فردي و اجتماعي شهروندان در جامعه و تربيت نسلي فعال، با نشاط، مسئوليت‌پذير، بالنده، مؤمن، انقلابی، «منشور حقوق و تکالیف شهروندي» را مشتمل بر محورهاي ذيل تنظيم و برای تصويب به شورای اسلامی شهر تهران ارسال نماید : 1) قانون مداری و التزام به نظم و قوانین و مقررات و آیین شهروندی
2) جامعه پذیری و نهادینه کردن فرهنگ شهروندی بر پایه آموزه های دینی
3) مسئولیت پذیری و مشارکت معنا دار مردم در فعالیت های شهری
4) تاکید بر وحدت، انسجام، وفاق اجتماعی و اعتماد اجتماعی
5) احترام متقابل در روابط و مناسبات اجتماعی
6) به رسمیت شناختن حریم ها و حرمت های شهروندان
7) رعایت وجدان کاری و انضباط اجتماعی
8) پایبندی به تعهدات اخلاقی و اجتماعی


ماده 6
شهرداري تهران موظف است براي احياء، و ارتقاء کيفيت محيط شهري و در جهت تعريف هويت شهر و پاسخگويي به نيازهاي رواني و عاطفي شهروندان، نسبت به تهيه طرح سازمان کالبدي بصري شهر تهران، اقدام نمايد

ماده7
شهرداري تهران متعهد است به منظور حفاظت و بهره گيري و توسعه عوامل، عناصر و نشانه هاي تکوين و توسعه محلات در ادوار تاريخي شهر، ظرف مدت 2 سال پس از تصويب اين لايحه نسبت به شناسايي عوامل مؤثر و هويت بخش در شکل گيري محلات داراي هويت بارز، اقدام و بر اين اساس، نسبت به احياء و متجلي ساختن نمادهاي محله اي اقدام نمايد.

[SH E I KH]

فصل دوم : معماری، شهرسازی و مدیریت شهری


ماده 8
چشم­انداز، اهداف و راهبردهاي توسعه شهرسازي و مديريت شهري شهرداري تهران، در سال هاي اجراي برنامه پنج ساله به قرار زير است:
الف) چشم­انداز
1) تهران؛ شهري با اصالت و هويت ايراني - اسلامي (شهري که براي رشد و تعالي انسان و حيات طيبه، سامان مي­يابد)
2) تهران؛ شهري دانش پايه، هوشمند و جهاني
3) تهران؛ شهري سرسبز و زيبا، شاداب و سرزنده با فضاهاي عمومي متنوع و گسترده
4) تهران؛ شهري امن و مقاوم در برابر انواع آسيب­ها و مقاوم در برابر مخاطرات و سوانح
5) تهران؛ شهري پايدار و منسجم با ساختاري مناسب براي سکونت، فعاليت و فراغت
6) تهران؛ شهري روان با رفاه عمومي و زيرساخت­هاي مناسب، همراه با تعديل نابرابري­ها و تأمين عادلانه کليه حقوق شهروندي
7) تهران؛ کلانشهري با عملکرد­هاي ملي و جهاني و با اقتصادي مدرن و مرکزيت­ امور فرهنگي - پژوهشي و سياسي در سطح کشور، و حداقل يکي از سه شهر مهم و برتر منطقه آسياي جنوب­غربي

ب) اهداف
1) ارتقاء نقش­هاي فراملي، ملي و منطقه­اي شهر تهران با استفاده مناسب از ظرفيت­ها و سرمايه­هاي فيزيکي، اجتماعي، انساني و مالي - اقتصادي شهر
2) تعيين حريم مناسب و تثبيت حدود و مرز محدوده شهر تهران، ضمن حفظ يکپارچگي و با اعمال نظام مديريت شهري واحد در محدوده و حريم شهر
3) تثبيت سطوح اراضي مسکوني و هدايت ميزان تراکم و استفاده مناسب از اراضي شهري به منظور گسترش فضاهاي عمومي و کاربري­هاي خدماتي براي حدود 1/9 ميليون نفر جمعيت در افق طرح
4) بهبود و ارتقاء کيفيت محيط شهري و ساماندهي کالبدي آن، با پهنه­بندي و تعيين محدوده­هاي اعمال ضوابط و مقررات استفاده از اراضي و محدوده­هاي نيازمند مداخله به ويژه بافت­هاي فرسوده به منظور بهسازي، نوسازي و بازسازي
5) ساماندهي سيما و منظر شهري با تأکيد بر هويت معماري و شهرسازي ايراني - اسلامي
6) ارتقاء کيفيت زيست­محيطي شهر تهران و حفاظت از ميراث طبيعي، تاريخي شهر و توسعه فضاهاي عمومي و گردشگري

ج) راهبردهاي توسعه
1) ساماندهي و صيانت از محدوده و جلوگيري از هرگونه گسترش شهر

• جلوگيري از گسترش کلانشهر تهران و تثبيت مرز محدوده آن از شمال، جنوب، شرق و غرب شهر.
  
• تحديد ساخت و سازهاي مسکوني در مجاورت مرز محدوده شهر و تخصيص اراضي مجاور خط محدوده به عملکردهايي ويژه، از جمله براي فعاليت­هاي تفرجي، فراغت و گردشگري و يا چندمنظوره با حداقل سطح اشغال و تراکم و غلبه فضاي سبز و باز.
  

2) ساماندهي و صيانت از حريم پايتخت (تهران)

• لزوم اعمال ضوابط و مقررات هماهنگ براي کليه "مراکز جمعيت و فعاليت" واقع در اين حريم و عدم تعيين حريم جداگانه براي کانون­هاي جمعيتي و کليه سکونتگاه­هاي موجود در آن، از طريق تهيه طرح حريم در قالب طرح جامع تهران، همراه با ضوابط و مقررات ساخت و ساز.
  
• برخورد جدي و همه­جانبه و بدون اغماض با هر گونه تخلف ساخت و ساز در حريم پايتخت و جلوگيري از هرگونه فعل و انفعال غيررسمي و غيرقانوني و برخورد با تمامي اشخاص متخلف اعم از حقيقي و حقوقي دولتي و غيردولتي، تعاوني­هاي مسکن وابسته به دستگاه­هاي دولتي، عمومي، قوه قضائيه، شهرداري، نيروهاي مسلح (نظامي و انتظامي) و نهادهاي انقلاب اسلامي، نهادها، ستادها و مؤسسات عمومي که املاک و اراضي بزرگ در نقاط مختلف واقع در محدوده و حريم در اختيار دارند.
  
• تهيه طرح­ هادي براي روستاهاي بدون طرح هادي و نيز بازنگري و اصلاح طرح­هاي هادي روستاهاي موجود واقع در حريم پايتخت، براساس ضوابط حريم با همکاري بنياد مسکن انقلاب اسلامي.
  
• نظارت بر استقرار کاربري­ها­ و هرگونه مرکز و يا پهنه فعاليت جديد (اعم از کارگاه، کارخانه، ناحيه صنعتي، مجتمع صنعتي و کارگاهي، شهرک صنعتي و مانند آن) در اين حريم، در چارچوب ضوابط و مقررات مربوط و طرح حريم پايتخت (تهران).
  
• نظارت بر حريم تعيين شده و همچنين توزيع درآمدهاي حاصل از توسعه و عمران و نظارت بر ساخت و سازهاي مجاز و قانوني بين مراکز جمعيتي (شهري و روستايي) واقع در حريم مذکور.
  

3) ارتقاء نقش و جايگاه شهر تهران در سطوح فراملي، ملي و منطقه­اي

• تبديل تهران به شهري دانش پايه (دروازه ورودي ايران به عصر اطلاعات)، هوشمند و جهاني با افزايش سهم اقتصاد مدرن و دانش پايه و تأمين فضا، زيرساخت­ها و ارتباطات لازم در آن، براي ارتقاء زيست­پذيري و فعاليت­پذيري شهر در سطح جهاني و منطقه­اي.
  
• تداوم مرکزيت سياسي - اداري کشور و استان و مديريت و نظارت عالي بر فرايندهاي توسعه ملي همراه با تعادل­بخشي و تمرکززدايي در ارتباط با وظايف حکومت مرکزي و انتقال دستگاه­هاي دولتي که ضرورتي بر حضور و استقرار آن­ها در تهران نيست.
  
• ساماندهي يکپارچه مجموعه شهري تهران با الگويي چندمرکزي به منظور تمرکززدايي و کاهش وابستگي سکونتگاه­هاي پيراموني به شهر تهران و ايجاد محيطي قابل زندگي براي کليه ساکنان مجموعه شهري تهران.
  
• توسعه برنامه­ريزي شده، هدايت شده و حمايت شده شهر­هاي اقماري کلانشهر تهران که در فاصله مناسبي از تهران قرار دارند و عمده مسائل و رفع نيازهاي آنها مستقل از تهران است، با اولويت به شهرهاي جديد پرديس، پرند، هشتگرد و انديشه.
  

4) سکونت

• تثبيت وسعت نهايي کاربري­هاي خالص مسکوني در محدوده شهر به مساحت 180 کيلومترمربع، ضمن اجتناب از گرايش­هاي حاکم بر توسعه اسکان جمعيت به زيان تنزل کيفيت زندگي و ساماندهي اسکان­هاي غيررسمي و حاشيه­نشيني در بافت­هاي شهري و هاله­هاي پيراموني شهر.
  
• توزيع متناسب جمعيت در سطح نواحي شهري از طريق ارتقاء وضعيت مسکن شهر تهران به نحوي که ميانگين اين سرانه در سطح نواحي حداقل 5/17 مترمربع باشد.
  
• تعديل نابرابري­ها و تأمين خدمات و فضاهاي عمومي موردنياز جمعيت شهري تهران به ويژه در مناطق جنوبي و مرکزي شهر و ساماندهي وضعيت توزيع فضاهاي خدماتي و تجاري با عملکرد محلي، متناسب با نياز شهروندان.
  
• تأمين امنيت و سلامت در عرصه‌هاي سكونت با ساماندهي شبكه‌هاي دسترسي مناسب و حركت پياده براي تردد آرام در محلات و بين محلات مسكوني و حرکت معلولين.
  
• جلب مشارکت عمومي براي ارتقاء کيفيت زندگي و حمايت از شوراها و نهادهاي مردمي، با رويکرد محله­محوري، براي اداره امور شهر به صورت محلي و مشارکتي در سطح محلات، نواحي و مناطق شهري.
  

1)بهبود و ارتقاء وضعيت و ساماندهي کالبدي شهر تهران (سازمان فضايي شهر)

• انسجام­بخشي به کالبد شهر در محدوده مصوب آن.
  
• ساماندهي کالبد شهر تهران با اتکاء بر ساختار طبيعي و بسترهاي زيست­محيطي آن به ويژه رود دره­هاي ارزشمند شهر و تداوم آنها به طرف جنوب به عنوان عناصر و محورهاي بارز براي استخوان­بندي شهر.
  
• هويت­بخشي به کالبد شهر با تأكيد بر هويت محله‌اي و توجه اساسي به ساختار تاريخي به ويژه پهنه ارزشمند مرکزي که متشکل و محصول پيوند و فرايندهاي گسترش سه هسته تاريخي تهران، ري و تجريش است.
  
• تعادل­بخشي به الگوي استقرار سکونت و فعاليت متناسب با الزامات طبيعي و تاريخي شهر و جلوگيري از گسيختگي و دوگانگي فضايي با پي­ريزي ساختار منسجم، توسعه­پذير و زيست­پذير.
  
• ارجحيت منافع عمومي بر منافع خصوصي و تأمين عدالت اجتماعي - فضايي و اولويت به تقويت فضاهاي عمومي در ساماندهي فضايي شهر تهران.
  
• پالايش مرکز قديمي تهران و ارتقاء کيفي عملکردي آن براي عملکردهاي فرهنگي، گردشگري و ارتقاء کيفيت کسب و کار و ساماندهي، هدايت و تقويت روند شکل­گيري مراکزي مکمل براي مرکز قديمي با عملکردهاي شهري و فراشهري در اطراف پهنه مرکزي تهران.
  
• توزيع متعادل خدمات و کاهش تقاضاي سفر با توزيع مرکزيت­ها، فعاليت­ها و خدمات با عملکردهاي فرامنطقه­اي در شهر.
  
• استفاده از اراضي خالي بزرگ و فضاهاي باز باقيمانده شهر و بازيافت اراضي بافت­هاي فرسوده و يا با عملکردهاي نامتجانس شهري براي رفع کمبودهاي اساسي شهر در زمينه تکميل زيرساخت­هاي شهري و توسعه فضاهاي سبز، عمومي، فرهنگي، خدماتي، فعاليت و گذران اوقات فراغت و تفرج.
  

2) ارتقاء کيفيت کارايي محيط شهري با پهنه­بندي نحوه استفاده از اراضي و ساماندهي ساخت و ساز در انواع کاربري­ها

• پهنه­بندي سطح شهر به منظور جلوگيري از تداخل نامناسب کاربري­ها، تعيين عرصه­هاي استقرار عملکردها و کاربري­هاي مجاز براي پاسخگوئي به مردم و سازمان­ها (صدور جواز ساخت و بهره­برداري) و کنترل و نظارت بر ساخت و ساز.
  
• اعمال سياست­هاي ترويجي - تشويقي و تدريجي در جهت کاهش سطح اشغال زمين در هرگونه بهره­برداري و ساخت در کليه پهنه­هاي استفاده از زمين.
  
• اعمال سياست­هاي تشويقي براي تجميع اراضي به ويژه در بافت­هاي مسکوني در جهت کاهش سهم ريزدانگي پلاک­هاي مسکوني در سطح شهر.
  
• هدايت و کنترل ميزان تراکم مجاز ساختمان­هاي مسکوني و اعمال سياست­هاي مناسب براي تخصيص تراکم بيشتر در پهنه­هاي کار و فعاليت و مختلط.
  
• ساماندهي احداث ساختمان­هاي مسکوني با اعمال ضوابط توأمان تراکم و طبقات و هدايت و کنترل سرانه مفيد واحدهاي مسکوني و تعداد مجاز واحدهاي مسکوني در احداث ساختمان­هاي مسکوني شهر.
  

3)ساماندهي و ارتقاء هويت سيما و منظر شهري (طراحي شهري) تهران در جهت احياء معماري و شهرسازي ايراني - اسلامي

• ساماندهي فضاهاي شهري از نظر کيفيت­هاي محيطي و انتظام بصري، هويت­بخشي و پاسخگوئي به نيازهاي رواني و عاطفي شهروندان.
  
• ارتقاء کيفيت محيط شهري، با توسعه عرصه­هاي عمومي، ايجاد سرزندگي در محيط شهري و تقويت نشانه­هاي هويتي شاخص شهر و ساماندهي مبلمان و تجهيزات شهري.
  
• ارتقاء کيفيت معماري شهر تهران با ساماندهي نماها و سيما و منظر شهر همراه با اعمال اصول ايمني و زيبايي، انسجام­بخشي به کالبد محله­ها و ايجاد ترکيبات شکلي و حجمي مناسب براي ابنيه خاص شهر.
  
• احياء معماري و شهرسازي ايراني - اسلامي در هرگونه تحولات و مداخلات کالبدي شهر.
  

4) تأمين نيازها و ساماندهي خدمات شهري تهران

• افزايش سرانه مجموعه خدمات شهري شامل سرانه­هاي خدمات آموزشي، درماني و بهداشتي، فرهنگي، مذهبي، ورزشي، گردشگري (تفريحي و پذيرايي) و تأسيسات و تجهيزات شهري با مقياس­هاي محله­اي، ناحيه­اي، منطقه­اي و شهري به حدود 2 برابر (حدود 13 مترمربع، علاوه بر فضاي سبز) تا افق طرح.
  
• توزيع متعادل خدمات شهري متناسب با مقياس خدمات در سطح شهر و تأمين حداقل 5 مترمربع سرانه خدماتي در سطوح محلات و نواحي.
  
• ساماندهي سلسله­مراتبي خدمات شهري، هماهنگ با سلسله­مراتب مراکز شهري از مقياس خرد، با عملکرد محله‌اي و با محوريت مسجد، تا مقياس­هاي ناحيه­اي، منطقه­اي، شهري و فراشهري.
  
• تلاش در زمينه تأمين کاربري­هاي خدماتي حتي­المقدور به صورت متمرکز با همجواري­هاي مناسب در مقياس حداقل يک بلوک براي انواع خدمات در محلات و نواحي.
  
• ساماندهي و توسعه فضاهاي آموزش عمومي، فرهنگي، مذهبي، ورزشي و ايجاد مجموعه­هاي مناسب به ويژه در کاربري­هاي نامتجانس کنوني شامل اراضي رها شده، صنايع مزاحم و انبارهاي متروکه و اراضي ذخيره شهري.
  
• ساماندهي و ايجاد پرديس­هاي حکومتي و حکمراني محلي و تأسيسات اداري - دولتي و عمومي.
  
• ساماندهي و ايجاد مراکز و مجتمع­هاي بزرگ ورزشي، بهداشتي و درماني.
  
• ساماندهي و جابجائي مراکز آموزش عالي با ايجاد پرديس­هاي دانشگاهي و پارک­هاي فناوري و پژوهشي - تحقيقاتي.
  

5) بهسازي، نوسازي و بازسازي بافت­هاي فرسوده شهر تهران

• حمايت و نظارت بر نوسازي در بافت­هايي که نيازمند توان­بخشي و مداخله محدود با اعمال سياست­هاي تشويقي است از طريق ايجاد و بکارگيري نهادهاي مديريتي مناسب و موردنياز.
  
• لزوم مداخله در بافت­هاي فرسوده با تأکيد بر توانمندسازي و سازماندهي تشکل­هاي محله­اي براي مشارکت به شيوه­هاي امکان­پذير ضمن ايجاد مديريت­هاي واجد شرايط و نهادسازي براي اين مداخلات با رويکرد حفظ و تداوم سکونت و هويت محله­اي.
  
• تهيه طرح­هاي ويژه توسعه يکپارچه براي محلات و بافت­هاي فرسوده شهر (مصوب شورايعالي شهرسازي و معماري ايران)، با رويکرد اقتصادي مؤثر و رعايت ملاحظات زيست­محيطي، اجتماعي و فرهنگي و در شرايط تراز مالي صفر براي شهرداري تهران و با انجام مطالعات امکان­سنجي موردنياز قبل از تهيه طرح مداخله با بهره­برداري از عرصه­هاي ذخيره نوسازي شهري به طور همزمان در قالب طراحي واحد.
  
• اعمال سياست­هاي تشويقي مؤثر براي تجميع اراضي و ساماندهي به منظور بهسازي و نوسازي بافت­ها و ابنيه فرسوده.
  
• اعمال سياست­هاي تشويقي براي بهسازي با مشارکت مردم در محدوده­هايي که نيازمند مقاوم­سازي با حمايت، حفاظت، نگهداري، مراقبت، استحکام­بخشي و تعمير است.
  
• بازسازي بافت­هاي فرسوده که نيازمند مداخله مؤثر به ويژه تأمين خدمات و زيرساخت­ها با تجهيز منابع مالي و سرمايه­گذاري است.
  

ماده 9
شهرداري تهران موظف است در طی سال­هاي برنامه پنجساله موجبات ساماندهي "ساختار شبکه­اي شهر تهران"، را هماهنگ با ساختارهاي طبيعي و تاريخي و نظام­هاي حرکت، عملکرد و فعاليت، متشکل از پنج محور شمالي - جنوبي و سه محور شرقي - غربي فراهم نمايد، تا ضمن تسهيل امکان حرکت و جابجايي بهتر در سطح شهر و كاهش تقاضاي سفر، موجبات سامانيابي عناصر بزرگ مقياس با کارکردهاي شهري و فراشهري در شهر تهران، فراهم شود.

ماده 10
شهرداري تهران موظف است به منظور تمرکززدايي از مركز شهر و تعديل نظام شعاعي در ساختار فعلي شهر، با پالايش مركز اصلي آن و افزايش چشم‌گير سهم نظام شبكه‌اي در ساختار شهر با توزيع مرکزيت و استقرار نظام سلسله­مراتبي مطلوب در سازمان فضائي شهر، ضمن تجهیز و ساماندهی شبكه‌اي از مراکز در سطوح و مقياس مختلف براي تهران در سال­هاي برنامه پنجساله، ظرف مدت یک سال از تصویب این مصوبه در چارچوب مصوبه الزام شهرداری تهران به انجام مطالعات توجیه فنی، اقتصادی، زیست محیطی، فرهنگی و اجتماعی به شماره 10359/924/160 مورخ 20/6/86 نسبت به تهیه طرح و اولویت بندی محورهای زیر اقدام نماید :الف) ساماندهي 8 مرکز فراشهري در پهنه مرکزي شهر
1) مرکز شهري تجاري - تفرجي تجريش
2) مرکز فراشهري رسانه­اي - هنري (صدا و سيما و پيرامون)
3) مرکز فراشهري اجتماعي - فرهنگي تهران (تپه­هاي عباس­آباد)
4) مرکز فراشهري فعاليت­هاي نوين شهر تهران (شمال محور انقلاب)
5) مرکز فراشهري تاريخي و تجاري تهران (بازار و محدوده تهران ناصري)
6) مرکز اقتصادي جهاني تهران (پهنه­اي حدفاصل بعثت و شوش و حدفاصل ميدان راه­آهن تا فدائيان اسلام)
7) مرکز شهري تاريخي- مذهبي (ري)
8) مرکز ارتباطات جهاني تهران (برج ميلاد)

ب) ساماندهي 3 مرکز فراشهري در پهنه­هاي پيراموني شهر
1) مرکز گردشگري و خدمات مجموعه شهري تهران (منطقه 22)
2) مرکز فناوري و صنعت پالايش شده مجموعه شهري تهران (منطقه 21)
3) مرکز فناوري و صنعت پالايش شده شرق تهران (منطقه 4)

ج) ساماندهي 7 مركز شهري با عملكردهاي فرامنطقه‌اي
1) مركز خدماتي - تجاري حوزه شرقي تهران (دوشان­تپه)
2) مركر خدماتي - تجاري حوزه غربي تهران (ميدان آزادي)
3) مركز خدمات شهري - فرامنطقه‌اي شمال­شرق (اقدسيه)
4) مركز خدمات شهري - فرامنطقه‌اي شمال­غرب (پونك)
5) مركز خدمات شهري - فرامنطقه‌اي شرق (كوهك)
6) مركز خدمات شهري - فرامنطقه‌اي جنوب شرقي (ميدان بسيج)
7) مركز خدمات شهري - فرامنطقه‌اي جنوب غربي (يافت­آباد)
د) ساماندهي حدود 40 مرکز با عملکرد منطقه­اي
هـ) ساماندهي حدود 200 مرکز با عملکرد ناحيه­اي
و) ساماندهي مراکزي با عملکرد محله­اي و با تأکيد بر محوريت مساجد، در محلات

ماده 11
شهرداري تهران موظف است، موجبات تحقق پهنه­بندي سطح شهر تهران را، براي هدايت و کنترل تحولات کالبدي و نظارت برساخت و ساز در عرصه­هاي شهري تهران به منظور جلوگيري از تداخل غيرضروري و نامناسب کاربري­ها و ارتقاء کيفيت و کارايي محيط شهري فراهم سازد، تا بر مبناي اصول و نقشه پهنه­بندي طرح جامع مصوب شهر و نقشه­هاي تفصيلي و ملاک عمل شهر، موجبات پاسخگويي به مالکين و هرگونه تقاضاي ساخت و ساز، با تراکم­هاي ساختماني مجاز، چگونگي ساخت و ساز و ضوابط دسترسي و تعيين کاربري­هاي مجاز و قابل استقرار، از اولین سال اجرای این مصوبه فراهم شود.

ماده 12
شهرداري تهران موظف است در هر يک از پهنه­هاي اصلي شهر، کليه اراضي، املاک و فضاهاي باز بزرگ با مساحت يک هکتار و بيشتر (به جز فضاهاي سبز موجود) را که در عملکرد خاص هر يک از پهنه­ها تعيين تکليف نشده­اند، به "ذخيره نوسازي شهري" اختصاص داده و در راستاي بازسازي و نوسازي بافت­هاي فرسوده شهر، به عنوان سرريز و تعادل­بخشي جمعيت متراکم و کمبود سرانه­ خدمات اين بافت­ها به طور همزمان با تهيه طرح­هاي مداخله در بافت­ها از يکسو و يا با گذاشتن مجموعه­اي از کاربري­هاي چندمنظوره شهري از جمله خدمات شهري، تجاري - اداري، فعاليت، گردشگري، سبز و باز و حتي مسکوني پس از تصويب در کميسيون ماده (5) شهر تهران، مورد استفاده و بهره­برداري قرار دهد.

ماده 13
شهرداري تهران موظف است، براي پيشبرد فرايند تهيه طرح­هاي توسعه شهري و هماهنگ با طرح­هاي جامع و تفصيلي براي کليه زمينه­ها (موضوعات) و محدوده­ها (موضع­ها) که نيازمند مداخله هماهنگ براساس مطالعه، برنامه­ريزي و طراحي است، موجبات تهيه طرح­هاي موضوعي و موضعي را به عنوان برنامه سطح سوم طرح­هاي توسعه شهري فراهم سازد که شامل 78 طرح مصوب موضوعي و 46 طرح مصوب موضعي در مقياس شهري است (موضوع طرحهای موضعی و موضوعی مندرج در بخش اول این مصوبه )، برنامه زمان بندی انجام مطالعات طرحهای مذکور حداکثر ظرف مدت شش ماه از تصویب این مصوبه تنظیم و توسط شهردار تهران ابلاغ می گردد.

ماده 14
شهرداري تهران موظف است به منظور ابقاء و احياي الگوهاي معماري در شهر تهران، موجبات انجام اقدامات زير را در طی سال­هاي برنامه پنجساله فراهم نمايد:1) تدوين الگوي معماري در اراضي مسطح و شيب­دار و انواع بافت­ها (شطرنجي، ارگانيک، شعاعي و ...)
2) تهيه الگوشناسي بناهاي مسکوني (نمونه هاي کوتاه مرتبه: کوشک ها، خانه باغها و نسل اول بلندمرتبه­سازي)
3) تهيه الگوشناسي بناهاي غيرمسکوني (راسته اي و مجموعه اي)
4) تدوين ضوابط بدنه هاي شهري، نمادها و خط آسمان

ماده 15
شهرداري تهران موظف است، به منظور حفاظت از کريدورها و کانون هاي دريافت ديد و منظر و بهره گيري از مناظر گسترده، استراتژيک و چشم اندازهاي بديع، نسبت به تهيه طرح پالايش کريدورها و کانون هاي دريافت ديد و جلوگيري از عناصر مسدود کننده آن در طی سال­هاي برنامه اقدام نمايد.

ماده 16
شهرداري تهران موظف است، به منظور خوانايي شهر، نسبت به تهيه طرح ساماندهي سيماي شبانه و روزانه و حفظ تشخص ها و نمادهاي محلي با تأکيد بر هويت معماري ايراني – اسلامي، اقدام نمايد.

ماده 17
شهرداري تهران موظف است به منظور ساماندهي و ارتقاء منظر جداره هاي شهري ظرف مدت يک سال پس از تصويب اين لايحه، ضوابط و مقررات جداره ها در محورهاي مجهز شهري و محورهاي طبيعي را تدوين نمايد.

ماده 18
شهرداري تهران موظف است به منظور ارتقاء کيفيت سکونت و زندگي، تأمين متناسب خدمات فردي و اجتماعي، کاهش فشار بر زيرساختها و سهولت رفت و آمد شهري، در طي سالهاي برنامه، راهکارهاي اجرايي لازم براي تحقق جمعيت­هاي پيش بيني شده مناطق را بکار گيرد.

ماده 19
شهرداري تهران موظف است، با توجه به سازمان فضايي طرح جامع تهران و نظام سلسله­مراتبي مراكز محله‌اي ،ناحيه‌اي ، منطقه‌اي، فرامنطقه‌اي، حوزه­‌اي، شهري و فراشهري و برقراري نظام مطلوب ارائه خدمات به شهروندان و اعمال مديريت هرچه بهتر با رويكرد محله محوري از يك سو، و ضرورت هماهنگي بين تمامي دستگاه‌هاي مسئول خدمت‌رساني در شهر تهران و به‌ويژه در فقدان نظام واحد مديريت شهري و تفاوت موجود در محدوده‌هاي مناطق مديريتي بين مناطق شهرداري و دستگاه‌هاي مذكور از سوي ديگر، موجبات تجديدنظر در تقسيم‌بندي مناطق، نواحي و محلات شهر تهران، منبعث از سازمان فضايي اين طرح مصوب را، حداكثر ظرف 6 ماه از تاريخ اين مصوبه، همراه با پيشنهاد استقرار مديريت‌هاي خاص در برخي از پهنه‌هاي ويژه شهر تهران، تهيه تا پس از تصويب شوراي اسلامي شهر تهران و درصورت نياز ساير مراجع ذيربط، حداكثر از ابتدای سال دوم برنامه به مورد اجرا گذاشته شود.

ماده 20
شهرداري تهران موظف است، با پي­گيري­هاي لازمه در طی سال­هاي برنامه پنجساله اول، موجبات تحقق موارد زير را توسط قوه قضائيه در شهر تهران فراهم نمايد:
1) رعايت ضوابط و مقررات شهرسازي و معماري طرح­هاي مصوب توسعه شهري تهران در صدور هرگونه آراء توسط قوه قضائيه (ديوان عدالت اداري و محاکم قضائي).
2) انجام اصلاحات لازم در قانون ثبت و ساير ضوابط و مقررات و آئين­نامه­هاي آن، به منظور تبعيت کامل هرگونه تفکيک و افراز اراضي، املاک و انواع ساختمان­ها و نقل و انتقال آنها، منطبق با ضوابط و مقررات شهرسازي و طرح­هاي جامع و تفصيلي و ساير ضوابط و مقررات مربوط و ابطال اسناد صادره در اينگونه موارد و هرگونه نقل و انتقال صورت گرفته برخلاف آنها.
3) انجام اقدامات هماهنگ با سازمان ثبت براي تدوين مباني واحد در خصوص متراژ مفيد و غيرمفيد کليه ساختمان­ها و تطبيق کامل مفاد صورت مجالس تفکيک ثبت با مشخصات و متراژ مندرج در گواهي­هاي پايان کار صادره توسط شهرداري و شناسنامه فني و ملکي ساختمان.
4) ايجاد و استقرار دادگاه­هاي تخصصي و ويژه توسط قوه قضائيه، در زمينه شهرسازي و مديريت شهري براي رعايت کامل و دقيق ضوابط و مقررات آن.
5) برقراري فرايند صدور اسناد تفکيکي پارکينگ­ در ساختمان پارکينگ­هاي عمومي به ويژه در کنار محلات نفوذناپذير و ايجاد شرايط براي خريد و فروش پارکينگ و منع خريد و فروش کليه واحدهاي مسکوني، تجاري و اداري فاقد پارکينگ در سال­هاي پاياني برنامه پنجساله، از سال 1390 به بعد در شهر تهران (مشروط به تأمين پارکينگ­هاي مشاعي).
ساز و کارهای اجرایی شدن موارد فوق ظرف مدت شش ماه پس از تصویب این مصوبه، توسط شهرداری تهران تنظیم و توسط شهردار تهران ابلاغ می گردد.

ماده 21
شهرداري تهران موظف است، با همکاري و هماهنگي اداره کل بازرگاني استان تهران و ساير دستگاه­هاي ذيربط و تشکل­هاي صنفي و به منظور تعيين موقعيت­هاي مکاني مناسب براي عملکردهاي مجاز و مورد نياز مردم در سطوح مختلف و در مقياس محلي، ناحيه­اي، منطقه­اي و فرامنطقه­اي (شهري و فراشهري)، گروه­هاي کاربري و عملکردي را با توجه به سازگاري و يا تزاحم همجواري فعاليت­ها نسبت به يکديگر يا نسبت به سکونت، طبقه­بندي نمايد، تا فعاليت­هاي همخوان در مقياس مناسب و در يک گروه سازگار بتوانند در کنار يکديگر و در زيرپهنه مناسب قرار گيرند و فعاليت­هاي غيرهمخوان به تدريج به سمت پهنه­هاي مناسب هدايت شوند.ت دستورالعمل اجرایی این بند ظرف سه ماه پس از تصویب این مصوبه توسط شهرداری تهران تهیه و جهت تأیید اداره کل بازرگانی استان تهران ارسال می گردد.

ماده 22
شهرداري­ تهران مکلف است، به منظور حفظ باغات و جلوگيري از تخريب و نابودي آنها و در اجراي قوانين و مقررات مربوطه، نسبت به تهيه شناسنامه کليه باغات با مساحت 500 مترمربع و بيشتر و تدوين ساز و کار مديريتي مناسب براي حفظ آنها اقدام نماید.

ماده 23
شهرداري تهران موظف است موجبات فراهم نمودن زمينه­هاي مناسب براي ارتقاء کيفيت ساخت و ساز در شهر تهران را در طی سال­هاي برنامه پنجساله فراهم سازد بدین منظور استانداردهای ساخت و ساز در سال اول برنامه تدوین و در طی سالهای برنامه مبنای عمل قرار خواهد گرفت.

ماده 24
شهرداري تهران موظف است موجبات ارائه و تشريح طرح­هاي جامع و تفصيلي جديد شهر تهران و دستاوردهاي آن را از طريق برگزاري دوره­هاي خاص آموزشي و کارگاه­ها براي کليه سطوح مدیریتی و بدنه ستادی و اجرایی شهرداری، اعضاء شورایاریها، معتمدین محلی، سازمانهای غیر دولتی، مساجد و روحانیون، دانشگاه ها و محافل علمی و سایر گروه­هاي ذيربط و ذينفع به ويژه مهندسين کليه رشته­هاي تخصصي فراهم نمايد.

ماده 25
شهرداري تهران موظف است باتوجه به ماهيت راهبردي – ساختاري طرح جامع شهر تهران در طی سالهای اجرای برنامه و در فعاليتي مستمر و پيوسته به منظور اعمال بازخوردهاي ناشي از فرآيند تکميل، تدقيق و اجراء و در جهت ارتقاء کارآمدي و تحقق پذيري هر چه بيشتر اهداف و راهبردها و طرح هاي اجرائي فرودست آن، متناسب با تحولات، شرايط و مقتضيات زمان و در عين حفظ اصول کلي و راهبردهاي طرح، اصلاحات را لازم براي برنامه پنج ساله دوم شهرداري تهران پيشنهاد نمايد.

[SH E I KH]

فصل سوم : توسعه اجتماعی و فرهنگی

ماده 26
چشم انداز، اهداف و راهبردهاي توسعه اجتماعي و فرهنگي شهرداري تهران، براي سالهاي اجراي برنامه، به قرار زير است:
الف : چشم انداز
1) تهران: شهري با اصالت و هويت ايراني - اسلامي (شهري که براي رشد و تعالي انسان و حيات طيبه، سامان مي‌يابد).
2) تهران: شهري سرسبز و زيبا، شاداب و سرزنده با فضاهاي عمومي متنوع و گسترده
3) تهران: شهري با رفاه عمومي همراه با تعديل نابرابري‌ها و تأمين عادلانه کليه حقوق شهروندي
4) تهران: کلانشهري با عملکردهاي ملي و جهاني و با اقتصادي مدرن و مرکز امور فرهنگي، پژوهشي و سياسي در سطح کشور و حداقل يکي از سه شهر مهم و برتر منطقه آسياي جنوب غربي
5) تهران :ام القراي نظام اسلامي، بسترساز آرمان شهر مهدوي ( عج )
6) تهران: با شهرونداني داراي ايمان و معنويت، فضائل اخلاقي، ارزش هاي فرهنگي و روحيه ايثارگري
7) تهران :شهري سالم و پويا، بهره مند از محيط زيست شهري مطلوب، با شهرونداني برخوردار از سلامت (جسمي – رواني – اجتماعي) و خانواده بنياد
8) تهران :با شهرونداني آينده نگر، اميدوار، ساعي، كوشا، قوي، نوآور، خلاق، كارآفرين و مشاركت پذير

ب : اهداف کلي
1) رونق فعاليت و توسعه اقتصادي تهران با حفظ و پالايش پهنه‌هاي کنوني فعاليت و بهره‌وري مناسب از اين فضاها براي ايجاد فرصت‌هاي شغلي جديد و تأمين اشتغال
2) ارتقاي سرمايه هاي اجتماعي ( ايمان و معنويت، آگاهي، اعتماد، مشاركت )
3) مهار، کاهش و كنترل آسيب هاي اجتماعي و فرهنگي
4) توسعه مشاركت هاي مردمي و تشكل هاي مردم نهاد
5) نهادينه کردن الگوهاي متعالی در رفتار و اخلاق شهروندي
6) شناخت علمي و ترسيم وضع اجتماعي و فرهنگي شهر تهران به منظور سياست گذاري و برنامه ريزي مديريت شهري
7) ترويج و توسعه هويت ديني، انقلابي و ملي در ميان شهروندان به ويژه جوانان
8) غني سازي اوقات فراغت شهروندان
9) توسعه متوازن فضاهاي اجتماعي ، فرهنگي و ورزشي تهران
10) توسعه کارآفريني متناسب با نيازهاي شهر و شهروندان مبتني بر فعاليت هاي خلاقانه
11) گسترش و تعميق شادي و نشاط در بين شهروندان
12) ارتقاي سطح دانايي و مهارت شهروندان در حوزه هاي اجتماعي و فرهنگي
13) مقابله با تهديدات نرم ( تهاجم فرهنگي )
14) بهبود و ارتقاي سلامت شهري با توسعه رويکرد شهر سالم
15) مهار و کنترل عوامل تهديد کننده سلامت شهري
16) بهبود کيفيت زندگي و رضايتمندي شهروندان
17) توسعه فعاليت هاي شهري براساس شاخص هاي سلامت پایدار
18) توسعه ورزش هاي همگاني و بهره مندي عموم از خدمات و تسهيلات ورزشي
19) حفظ و ارتقاء وحدت، انسجام، وفاق و حس تعلق به شهر و يكديگر

ج : راهبردهاي توسعه
1) ايجاد مديريت واحد فرهنگي و اجتماعي شهر
2) استفاده از ظرفيت هاي علمي و پژوهشي در حوزه هاي علوم اجتماعي، روانشناسي، حقوقي، علوم ارتباطات و فرهنگ و هنر و علوم و معارف اسلامی در حل معضلات مديريت شهري
3) توسعه پايگاه داده­هاي فرهنگي و اجتماعي، براي تهيه برآورد و پيوست اجتماعي طرح­ها و پروژه­هاي شهري
4) توسعه آموزش هاي همگاني، ارتقاء مهارت ها و توانمندسازي شهروندان
5) مشاركت با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در شناسايي، پيشگيري و رفع آسيب‌ها و مسائل اجتماعي
6) مشاركت با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در شناسايي، پيشگيري وکاهش تعارضات فرهنگي
7) مشاركت با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در رسيدگي و حمايت از آسيب‌ديدگان
8) همكاري با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در فقرزدايي، تأمين اشتغال و رفاه اجتماعي و رونق اقتصادي با تأكيد بر رويكرد توانمندسازي
9) همكاري با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در توسعه نظم و امنيت اجتماعي و اخلاقي
10) همكاري با نهادها و دستگاه‌هاي ذيربط در جهت تحكيم و تقويت نهاد خانواده
11) ايجاد بستر مناسب براي مشاركت نهادهاي مردمي و آحاد اقشار اجتماعي در مديريت شهري
12) توسعه فعاليت هاي مديريت شهري مبتني بر مطالعات اجتماعي كاربردي
13) ارتقاء شاخص هاي آمادگي جسماني شهروندان تهراني
14) توسعه سرانه فضاهاي ورزشي شهر تهران
15) ارتقاء مهارت هاي ورزشي و فراهم سازي كشف استعدادهاي ورزشي شهروندان تهراني
16) توسعه فعاليت هاي رقابتي با انجام مسابقات ورزشي محلات شهر تهران
17) توسعه اجتماعي و ساماندهي متوازن اسکان جمعيت
18) احيا و حفاظت فعال از ميراث طبيعي، تاريخي و فرهنگي شهر تهران
19) توسعه فضاهاي سبز، فضاهاي عمومي (فرهنگي، ورزشي و ...) تفرجگاهي و گردشگري
20) توسعه آموزشهاي همگاني سلامت
21) ارتقاي شاخص هاي سلامت شهري
22) بهبود دسترسي عادلانه شهروندان به خدمات جامع سلامت
23) برقراري نظام جامع اطلاعات سلامت شهري
24) توسعه رويکرد شهر سالم با نگاه محله اي
25) كنترل و کاهش عوامل خطر سلامت شهري شامل بيماري هاي واگير دار، غير واگير، حوادث و ...
26) تامين سازو کار هاي استقرار مديريت واحد سلامت شهري شامل قوانين، اختيارات، منابع، ساختار و ....

ماده 27
حوزه اجتماعی و فرهنگی شهرداري تهران موظف است ضمن مشارکت دراجراي طرحهاي موضوعي و موضعي مصوب طرح جامع شهر تهران که با اين حوزه مرتبط هستند،‌ نسبت به اجراي طرح­هاي ذیل نيز در طی سال­هاي برنامه اقدام نمايد:
1) تأسيس مراکز جامع فرهنگي، اجتماعي و ورزشی ويژه توانبخشی معلولين و جانبازان
2) انجام مطالعات مربوط به طراحی و تأسيس مراکز آموزش رفتاري کودکان
3) انجام مطالعات مربوط به طراحی و تأسيس پرديس سلامت شامل موزه آموزشي سلامت، کلینیک وبيمارستان، هتل، امکانات تفريحي و گردشگري، نمايشگاهي و همايش­ها

ماده 28
شهرداری تهران مکلف است با همکاری سازمانهای دولتی و غیردولتی ذیربط نسبت به تهیه طرح جامع توانمندسازی محله محور شهر تهران تا پایان سال اول برنامه، با محورهای ذیل اقدام نماید.
1) بسیج اجتماعی گروههای مختلف شهروندان و آموزش و بهبود توان حرفه ای آنان
2) تسهیل مشارکت گروههای مختلف شهروندان در حوزه تصمیم سازی و تصمیم گیری، برنامه ریزی، اجرا و ارزشیابی فعالیتهای خدماتی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شهر
3) توسعه توانمندی های کارآفرینی و اشتغال و افزایش دسترسی افراد به اعتبارات مالی خرد
4) افزایش آگاهی های اجتماعی و فرهنگی شهروندان و تلاش برای اجرای موثر قوانین و بسط عدالت اجتماعی
5) تشکیل صندوق های توسعه محله ای با مشارکت افراد ،نهادها و معتمدین محلی.

ماده 29
شهرداری تهران مکلف است با همکاری سازمانهای دولتی و غیردولتی ذیربط نسبت به تهیه طرح جامع توانمندسازی زنان خودسرپرست و سرپرست خانوار شهر تهران تا پایان سال اول برنامه، با محورهای ذیل اقدام نماید.
1) آگاه سازی جامعه هدف طرح از حقوق قانونی و اجتماعی خود وتسهیل دسترسی به منابع توانمندسازی
2) كاهش فقر قابلیتی و تلاش برای تأمین نیازهای اساسی و ترویج فرهنگ تعاون و مشارکت های اجتماعی
3) ارتقاء حس خودباوري، اعتماد به نفس برای کسب استقلال و خودکفایی و زندگی شرافتمندانه
4) ارائه خدمات اجتماعی، فرهنگی و حقوقی و ارتقاء سلامت روانی آنان
تقویت و ایجاد شرایط قابلیت زا برای برخورداری از آموزش های فنی و حرفه ای در جهت دسترسی به منابع مالی مطمئن و پایدار

ماده 30
شهرداری تهران مکلف است با همکاری سازمانهای دولتی و غیردولتی ذیربط نسبت به تهیه طرح جامع مهار، کنترل و کاهش آسیب های اجتماعی شهر تهران تا پایان سال اول برنامه، با محورهای ذیل اقدام نماید.

1) مطالعه و آسیب شناسی محله ای شهر تهران و بررسی روند تغییر معضلات اجتماعی و پیش بینی و ارائه راه کارهای لازم
2) شناسایی نقاط آسیب خیز و بحران زای اجتماعی در بافت شهری و حاشیه شهر و ایجاد همگرائی(وخدت مدیریتی) در جهت ارائه منسجم حمایتهای اجتماعی، خدمات بهداشتی- درمانی، مددکاری، مشاوره اجتماعی و حقوقی، با اعمال راهبرد همکاری بین بخشی، جلب مشارکت اجتماعی و توانمندسازی پیشگیرانه در قالب ماده 28 این مصوبه و نیز برنامه جامع مدیریت آسیبهای اجتماعی در مناطق 22 گانه شهرداری تهران.
3) گسترش مهارتهای اجتماعی ومجموعه اقدامات مرتبط با تاب آوری، توانمندی سازی پیشگیرانه مردمی و پیشگیری اولیه و نیز پیش گیری های ثانویه (در خانواده های در معرض آسیب و جلوگیری از افتادن در بستر آسیب و ثالثیه (مقابله با تبعات در نقاط آسیب و آسیب دیدگان) برای مدیریت و کنترل آسیب های اجتماعی.
4) بازتوانی آسیب دیدگان اجتماعی و فرآهم نمودن زمینه بازگشت آنها به جامعه. (کودکان کار، کودکان خیابان و کودکان فراری، متکدیان، معتادان، افراد بی خانمان و ...) حرفه آموزی و فراهم آوردن زمینه های اشتغال آسیب دیدگان اجتماعی در جهت بازتوانی آنان با همکاری نهادهای ذیربط
5) شناسایی گروه ها وافراد در معرض آسیبهای اجتماعی و خدمات رسانی به موقع به آنان با مشارکت سازمانهای غیردولتی.
6) گسترش طرح « مددکار شهر» وارائه خدمات مشاوره اي و روانشناختي در مراکز فرهنگی اجتماعی و نیز گسترش ارائه خدمات مذکور از طریق سامانه ارتباطی مدیریت شهری با شهروندان (137)
7) همکاری با گروه های مطالعاتی در جهت استخراج و فرآوری اطلاعات مربوط به شناسایی و کالبدشکافی علل پیدایش آسیب های اجتماعی و پیامدهای آن.

ماده 31
شهرداری تهران موظف است در راستای اجرایی نمودن مصوبه 6768/1102/160 مورخ 22/4/87 شورای اسلامی شهر تهران، به منظور حفظ و ارتقای سرمایه اجتماعی و کسب رضایتمندی هر چه بیشتر شهروندان از عملکرد و مشروعیت مدیریت شهری، وضعیت اجتماعی شهر تهران را در روند سالهای برنامه ارزیابی نموده و اقدامات ذیل را انجام دهد:
1) مطالعه، تعیین و تبیین شاخص های اجتماعی و ساز و کارهای سنجش و ارزیابی سرمایه اجتماعی شهر بر اساس مفاد ماده 2 این برنامه
2) طراحی ساز و کارهای پایش، ارزیابی عملکرد و گزارش وضعیت شاخص ها بطور مستمر و به تفکیک مناطق و نواحی و محلات در جهت تحقق بهره مندی عادلانه و دسترسی مناسب به مواهب حاصل از توسعه اجتماعی شهر و اقدام در جهت کاهش نابرابری ها

ماده 32
شهرداری تهران مکلف است به منظور ساماندهی و افزایش مشارکت و نقش مردم، سازمانهاي مردم نهاد و شورایاری ها، در تهیه برنامه های محلی توسعه پايدار شهر تهران ، اقدامات ذیل را انجام دهد :
1) تهیه و تدوین اجرای طرح جامع ظرفیت سازی مردم، محلات و سازمانهای غیردولتی، شورایاریها، موسسات خیریه و سایر موسسات ارائه دهنده خدمات فرهنگی اجتماعی با مشارکت سازمانهای غیردولتی و دولتی مرتبط تا پایان سال اول برنامه
2) تهیه و تدوین بانک جامع اطلاعاتی سازمانهای غیردولتی، خیریه ها، موسسات ارائه دهنده خدمات فرهنگی اجتماعی و ساماندهي آنها با رويكرد محله محور
3) ایجاد پایگاه های توانمندسازی جامعه بمنظور ظرفیت سازی و ارتقاء توانمندی و جلب مشارکت مردم در توسعه پایدار محلات به نحوی که تا پایان سال دوم برنامه در هر منطقه و در سال پایانی برنامه در هر ناحیه حداقل یک پایگاه توانمندسازی جامعه، فعال شده باشد.
4) شناسايي تصدیهای قابل واگذاری به سازمانهای غیردولتی و خیریه ها در حوزه فرهنگی اجتماعی و تدوین آئین نامه اجرایی نحوه واگذاری این تصدیها تا پایان سال اول برنامه با مشارکت سازمانهای غیردولتی
5) ایجاد بسترهای مناسب برای رشد کمی و کیفی سازمانهای غیردولتی با اعمال سیاستهای تشویقی
6) ارزیابی عملکرد و فعالیت های این سازمان ها و طبقه بندی و نظارت بر آنها

ماده 33
شهرداری تهران موظف است به منظور کاهش عوامل تهدید کننده سلامت شهری، حفظ و ارتقاء سلامت و زیست شهری و بهبود کیفیت زندگی شهروندان با همکاری دستگاه های ذیربط دولتی اقدامات ذیل را تا پایان سال آخر برنامه انجام دهد:
1) مطالعه و ارزیابی مولفه های اجتماعی سلامت در شهر تهران
2) توسعه آموزشهای همگانی سلامت اعم از مهارتهای زندگی بخصوص مهارت های مربوط به کنترل استرس فردی و خانوادگی و ارتقاء سطح سلامت جسمی، روحی، روانی، اجتماعی و معنوی شهروندان
3) سنجش مستمر شاخصهای سلامت شهری و انجام مداخلات لازم جهت ارتقاء آنها
4) بهبود دسترسی عادلانه شهروندان به خدمات جامع سلامت(تعالی خدمات سلامت)
5) برقراری نظام جامع اطلاعات سلامت شهری
6) توسعه رویکرد شهر سالم با نگاه محله ای
7) کنترل و کاهش عوامل خطر ساز سلامت شهری شامل بیماریهای (قلبی عروقی، روانی، رفتاری و تغذیه ای) و حوادث و عوامل تهدید کننده محیط زیست
8) تامین سازوکارهای استقرار مدیریت واحد سلامت شهری
9) تلاش در جهت بهبود شاخص های زیست شهری(آب و فاضلاب، هوا، صوت، زمین و پسماند)

ماده 34
در اجرای ماده ششم قانون تاسيس و نحوه اداره کتابخانه های عمومی کشور مصوب مجلس شورای اسلامی در خصوص تخصيص حداقل نیم درصد از درآمد شهرداری به منظور اداره امور کتابخانه ها ، شهرداری تهران موظف است با توجه به تعداد قابل توجه کتابخانه های تحت مديريت خود و هزينه های مترتب بر آنها نسبت به همکاری و هماهنگی با انجمن کتابخانه های عمومی شهر تهران در جهت ساماندهی اداره امور کتابخانه های عمومی شهر تهران(اعم از کتابخانه های تحت مدیریت شهرداری تهران و سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، انجمن کتابخانه های عمومی شهر، کانونهای فرهنگی هنری مساجد و ... ) بر اساس تفاهم نامه مشخص اقدام نمايد .
ماده 35
شهرداری تهران موظف است نسبت به ارائه گزارش سالانه از عملکرد خود و هزينه های مترتب در امور عمرانی و جاری(تجهیز و نگهداری) ، ساماندهی و توسعه کتابخانه های عمومی شهر تهران در چهارچوب مفاد اين مصوبه به شورای اسلامی شهر تهران و انجمن کتابخانه های عمومی شهر تهران اقدام نمايد .
ماده 36
شهرداری تهران موظف است به منظور صيانت و توسعه‌ ميراث ارزشمند فرهنگي مبتنی بر ارزشهای دينی و ملی، ارتقاء ‌كيفيت‌‌فرآورده‌هاي‌فر� �نگي‌وهنري‌،‌حمايت ‌از‌ دستاوردها و فعاليتهای فرهنگي و هنري،‌ همچنین فرهيختگان و هنرمندان نسبت به موارد ذيل اقدام نمايد :
1) تسهيل ارائه خدمات فرهنگی شايسته به شهروندان تهراني با رويکرد محله ای
2) حمايت ازساماندهي و توسعه صنايع فرهنگی سازگار با محيط زيست و مولد فرصتهاي شغلي
3) كمك به توسعه ، تجهيز و عمران فضاهاي فرهنگي ، مدارس و مساجد
4) ايجاد فضاهای فرهنگی مناسب و امن برای حضور خانواده ها در مراکز فرهنگی و هنری
5) مکان يابی و گسترش فضاهای فرهنگی در طرح های تفصيلی و ممانعت از تغيير کاربری اماکن فرهنگی
6) تامين زيرساختها و امکانات فرهنگی در محلات (كتابخانه و قرائت خانه، سرای محله ، مراکز آموزش و مشارکتهای شهروندی، خانه های سلامت، خانه های اسباب بازی و ...)
7) مشارکت در ساماندهی بافت تاريخی ، مذهبی و فرهنگی
8) توسعه مجتمع های فرهنگی، فرهنگ سراها، خانه های فرهنگ، موزه ها، خانه های مشاهیر، سینماها و سالن های نمایش و ...
9) ساماندهی و توسعه تاسيسات گردشگری
10) برپايي گالری ها ، نمايشگاه ها و جشنواره های آثار و محصولات فرهنگی و هنری
11) توسعه بکارگيری فن آوری اطلاعات در حوزه فعاليتهای فرهنگی

ماده 37
شهرداري تهران مکلف است ، به منظور ارتقاء فرهنگ شهروندی شهروندان تهرانی اقدامهاي ذيل را تا پایان سال آخر برنامه انجام دهد :
1) ارتقاء آگاهی های همگانی در خصوص اهداف، وظایف و ماموریتهای مدیریت شهری
2) توسعه گفتمان درون سازمانی برای تشکیل سازمان آموزش دهنده و مشارکت پذیر
3) ترويج فرهنگ شهرنشينی با تاکيد بر شاخص های زندگی در شهرسالم با تکيه بر ظرفيت ها و قالب های متنوع فرهنگی و هنری
4) ساماندهی تبادل اطلاعات اجتماعی پیرامون اقدامات مدیریت شهری بمنظور اعتماد سازی عمومی
5) بکارگیری روشهای حضوری، غیر حضوری و مجازی در آموزشهای شهروندی
6) تعريف مفاهيم و شاخص های فرهنگ شهروندی از طريق ايجاد و سازماندهی گروه های مردم نهاد
7) ارتقاء و بهبود گفتمان رایج اجتماعی درباره شهرداری تهران در میان کودکان، نوجوانان، جوانان، زنان، سالمندان و خانواده ها
8) تلاش در جهت اصلاح رفتارهای اجتماعی با ارائه آموزش ها و الگوهای مناسب

ماده 38
در رابطه با اجرای مصوبه دویست و نود و هفتمین جلسه شورای اسلامی شهر تهران در خصوص اصلاحیه اخذ عوارض از مهاجرین، شهرداری تهران مکلف است در کلیه مناطق اقدام به تشکیل کارگروه برنامه ریزی برای اتباع بیگانه نماید و نسبت به شناسایی وضعیت اجتماعی مهاجرین و برنامه ریزی جهت ممانعت از ازوای اجتماعی آنان، ترتیبی اتخاذ نمایدتا از محل منابع حاصل از مصوبه مذکور، خدمات اجتماعی، فرهنگی و شهروندی لازم برای آنها فراهم گردد و همچنین زمینه برقراری روابط سالم اجتماعی و مراودات انسانی مهاجرین با محیط به نحو مطلوب فراهم آید.
ماده 39
شهرداری تهران موظف است، با هدف تقويت نهاد خانواده و جايگاه زن در آن و در صحنه‌هاي اجتماعي و استيفاي حقوق شرعي و قانوني بانوان در همه عرصه‌ها و ارتقاء کیفیت زندگی زنان درجامعه اقدامات ذيل را تا پایان سال پنجم برنامه، معمول دارد:
1) تدوین برنامه راهبردی بهبود وضعیت زنان شهر تهران به نحویکه زمینة برخورداری جامعه زنان (کودکان، نوجوانان، زنان شاغل، زنان خانه دار، زنان سرپرست خانوار، زنان آسیب دیده جسمی و روانی، زنان سالمند، زنان بزهکار) از مواهب فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی توسعه شامل آموزش، بهداشت، ورزش، محیط زیست سالم، مدیریت و دخالت در تصمیم گیری ها، شکوفائی اقتصادی و تفریحات سالم با پشتوانه های دینی و معنوی فراهم گردد.
2) تدوين، تصويب و اجراي برنامه تقويت مهارتهاي اجتماعی متناسب با نيازهاي شهر و تحولات فناوري، شناسايي و افزايش ساختارهاي سرمايه‌گذاري در فرصت هاي اشتغال ویژه بانوان.
3) تهیه و تنظيم طرح ها و برنامه های مربوط به تحكيم بنیان خانواده و ارتقاء نقش و جایگاه آن در گستره شهر تهران
4) تنظیم دستورالعمل حمايت از ايجاد و گسترش سازمانهاي غير دولتي، نهادهاي مدني و کانون های زنان با رویکرد محله محوری
5) انجام اقدامات لازم از جمله تهیه برنامه های پیشگیرانه و ارائه تسهیلات آموزشی و مشاوره ای در سطح نواحی و محلات در جهت کاهش آسیب های مرتبط با بانوان
6) الزام مدیریت شهری به اتخاذ تدابیر ویژه برای تسهیل دسترسی سالم بانوان در محیط های عمومی و استفاده از مواهب شهر و صیانت از آنان در اجرای طرح ها و برنامه های شهرسازی، معماری و خدمات شهری

ماده 40
به منظور تبیین نقش ها، حقوق و تکالیف زنان در عرصه های مختلف زندگی شهری، شهرداری تهران موظف است در طول سال های برنامه، نسبت به تنظیم و اجرای طرح ها و برنامه های ویژه زنان با رعایت اصول و محورهای ذیل، اقدام نماید:
1) ترویج فرهنگ خودباوری و اعتماد به نفس و پرهیز از تجمل گرایی، مدگرایی و مصرف زدگی؛
2) تبیین نقشهای چندگانه، موثر و پویای زنان در خانواده و اجتماع و توجه به تقویت نقش آنان در توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی شهر تهران
3) تبیین نقش و رسالت خطیر مادری با تأکید بر نقش زنان در تحکیم بنیان خانواده و عامل تربیتی مؤثر در انتقال فرهنگ و معارف اسلامی به نسل آینده و ایجاد زمینه های لازم برای ایفای صحیح این نقش؛
4) تاکید بر ارتقاء آگاهیهای مردان و زنان درخصوص وظایف، تکالیف و حقوق هر یک از آنان در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی و پرهیز از طرح و تحمیل تقابل و تضاد حقوقی بین آنان از رسانه های مکتوب، تصویری و شنیداری؛
5) تاکید بر ایجاد و تقویت روحیه مشارکت، تعاون و تفاهم زن و مرد در تصمیم گیری ها و امور خانواده
6) شناسایی و معرفی و تجلیل و تکریم از دختران، همسران و مادران نمونه و موفق از بین اقشار مختلف زنان با توجه خاص به زنان ایثارگر، جانباز، آزاده و همسران و فرزندان ایثارگران؛

ماده 41
شهرداری تهران موظف است در راستای حمایت از زنان و دختران در معرض آسیب و آسیب دیده و بازگرداندن آنها به جامعه اقدامات ذیل را انجام دهد:
1) تهیه و تدوین طرح جامع ساماندهی، حمایت و توانمندسازی زنان و دختران در معرض آسیب و آسیب دیده با همکاری سازمانهای دولتی و غیردولتی مرتبط تا پایان سال اول برنامه.
2) تهیه و تدوین طرح ظرفیت سازی سازمانهاي غير دولتي، نهادهاي مدني و کانون های زنان به منظور ارتقاء توانمندی آنان در حمایت از زنان و دختران در معرض آسیب و آسیب دیده.
3) گسترش واحدهای مشاوره روانی و حقوقی در مراکز مهارت آموزی کوثر جهت ارائه خدمات روانشناختی و قضایی به زنان و دختران در معرض آسیب و آسیب دیده.
4) گسترش آموزش های فنی و حرفه ای و مهارت های زندگی به زنان و دختران در معرض آسیب و آسیب دیده در قالب گروههای همیار مستقر در مراکز نگهداری.

ماده 42
به منظور ایجاد محیطی مناسب برای فعالیت، رشد و بالندگی فرهنگی اجتماعی کودکان در محیط های شهری تهران، شهرداری تهران مکلف است ضمن تعریف و تدوین طرح« شهر و محله دوستدار کودک » با عنایت به آموزه های دینی و تجارب جهانی و ارائه آن به شورای اسلامی شهر تهران تا پایان سال اول برنامه، نسبت به پیاده سازی آن طی سالهای برنامه در مناطق 22گانه شهر تهران اقدام نماید.

[SH E I KH]

فصل چهارم : زیرساختهای شهری

ماده 43
چشم انداز، اهداف و راهبردهاي توسعه زیرساختهای شهری، طی سال­هاي اجراي برنامه پنجساله، به قرار زير است:
الف) چشم­انداز
1) تهران؛ شهري پايدار و منسجم با ساختاري مناسب براي سکونت، فعاليت و فراغت
2) تهران؛ شهري روان با رفاه عمومي و زيرساخت­هاي مناسب، همراه با تعديل نابرابري­ها و تأمين عادلانه کليه حقوق شهروندي
3) تهران؛ شهري دانش پايه، هوشمند و جهاني
4) تهران؛ شهري امن و مقاوم در برابر انواع آسيب­ها و مقاوم در برابر مخاطرات و سوانح
ب) اهداف کلی
1) بهبود و ارتقاء کيفيت محيط شهري و ساماندهي کالبدي آن با پهنه­بندي و تعيين محدوده­هاي اعمال ضوابط و مقررات استفاده از اراضي و محدوده­هاي نيازمند مداخله به ويژه بافت­هاي فرسوده به منظور بهسازي، نوسازي و بازسازي
2) ايمن­سازي در برابر سوانح طبيعي (زلزله، سيل و...)
3) تدوین ظوابط جهت انجام عملیات عمرانی، ارزشیابی عوامل اجرایی، بهبود مستمر روشها و مقررات ناظر بر توسعه زیرساختهای فنی و عمرانی شهر تهران
4) طراحی پایدار مبتنی بر نگرش حفاظت از منابع طبیعی و مصنوع با کمترین پیامدهای مخرب زیست محیطی
5) انطباق تصمیمات مهندسی و اقدامات اجرایی با آخرین یافته های علمی، دانش فنی و دستاوردهای جهانی
ج) راهبردهاي توسعه
1) حفاظت و ساماندهي جريان­هاي طبيعي آب (مسيل­ها، رودهاي فصلي و آبراهه­هاي مهم) در محدوده شهر و ايجاد فضاهاي تفرجي جذاب و با طراوت در حاشيه جريان­­هاي سطحي آب شهر.
2) تسريع در شناسايي مشخصات مكاني، ساز و کار‌هاي رفتاري گسل‌هاي اصلي و فرعي شهر تهران، اجراي مقررات ملي ساختمان به منظور ايمن‌سازي و اعمال ضوابط طراحي و اجراي مربوط به حريم گسل‌هاي اصلي و فرعي در کليه ساختمان‌ها و تأسيسات زيربنايي و ساير شريان‌هاي حياتي شهر تهران مطابق با برنامه­هاي مصوب.
3) محدوديت ساخت‌وساز در عرصه‌هايي با شرايط ژئوتكنيكي ناپايدار، مستعد لغزش و شيب‌هاي بسيار تند به‌ويژه در ارتفاعات شمالي تهران و اعمال ضوابط و مقررات ساخت‌وساز اصولي و مقاوم در هرگونه عملیات ساخت ‌و ساز شهري در کل پهنه­هاي شهر.
4) تعيين محدوده­هاي داراي قابليت سيل­خيزي در سيلاب­روهاي اصلي شهر و تدوين ضوابط و مقررات ساخت و ساز در انواع کاربري­ها با در نظر گرفتن خطر سيل­خيزي.
5) اصلاح و تکميل سيستم زهکشي، جمع­آوري و انتقال آب­هاي سطحي به منظور افزايش توان عبور آب کانال­ها.
6) پهنه­بندي و اجراي طرح مطالعاتي و حفاظتي و هشدار سيل در حوزه آبريز رودخانه­هاي مشرف به شهر تهران.
7) تسريع در تعيين حريم و بستر و آزادسازي بستر و حريم رودخانه­ها و مسيل­هاي شهر تهران به منظور تأمين گذر جريان­هاي حاصل از بارش­ها و سيل.
8) حفاظت از حوضه­هاي آبخيز بالادست و تهيه طرح­هاي اجرايي آبخيزداري و کنترل سيلاب در ارتفاعات مشرف به تهران.
9) مطالعات و انجام اقدامات لازم در جهت افزايش نفوذ آب باران در اراضي شهري در نقاط مستعد و مناسب.
10)ساماندهي فضاهاي باز و سبز در مناطق مستعد براي تغذيه آبخوان تهران بويژه پس از اجراي طرح فاضلاب و يا هدايت آبهاي سطحي به جنوب شهر براي ايجاد تعادل مناسب در آبخوان و کاهش خطرات سيل
11)تحقیق و توسعه و اتخاذ تصمیمات بر مبنای شواهد معتبر علمی
12)تدوین نظام فنی و اجرایی شهرداری تهران مشتمل بر طراحی، انجام مطالعات توجیهی، خدمات اجرای طرح اعم از سیویل و سازه، تجهیزات و تأسیسات، طراحی تفصیلی و اجرایی، سازمان دهی، بهره برداری روشهای اجرا، نظام برنامه ریزی و کنترل پروژه، نظام کنترل کیفیت، رتبه بندی و تعیین صلاحیت عوامل اجرایی و ...

ماده 44
به منظور افزایش کارآمدی و اثربخشی طرحها و پروژه های عمرانی، فراهم کردن زمینه رقابت سالم و شایسته سالاری در میان عوامل اجرایی و نظارتی، احراز و ارتقاء کیفیت انجام کار، به حداقل رساندن آسیبهای زیست محیطی ناشی از اجرای پروژه های عمرانی، حفظ ایمنی و سلامت عوامل اجرایی و شهروندان، کاهش هزینه تمام شده پروژه ها، انطباق انجام پروژه ها و طرحها با نیازها و در نهایت اتخاذ رویکردی نتیجه گرا، کارآمد، و متناسب با شرایط اقتصادی و اجتماعی شهر تهران، شهرداری تهران موظف است ظرف مدت شش ماه از تصویب این مصوبه، نظام فنی و اجرایی شهرداری تهران را مشتمل بر موارد ذیل تدوین نموده و مبنای برآورد و جذب اعتبارات عمرانی قرار دهد.
1) مطالعات طرح های توسعه و عمران و اقدامات مربوط به تحقیق و توسعه طرحهای مذکور
2) ضوابط کلی حاکم بر تهیه و اجرای طرحها و پروژه های عمرانی
3) ضوابط کلی حاکم بر نرخ گذاری خدمات تهیه طرح
4) ضوابط کلی حاکم بر نرخ گذاری قراردادها و پیمان های اجرای طرح
5) ضوابط کلی حاکم بر مدیریت، کنترل و نظارت بر اجرای طرحها و پروژه ها
6) شناسایی اشخاص حقیقی و حقوقی و عوامل اجرایی ذیصلاح و تهیه بانک اطلاعات در این خصوص
7) رتبه بندی مشاوران و پیمانکاران
8) نظام ارزشیابی مستمر عوامل اجرایی
9) نظام انعقاد قراردادهای داخلی و خارجی
10) نظام تأمین منابع مالی پروژه ها و مشارکت اشخاص حقیقی و حقوقی
11) ارزیابی فهرست مقادیر انجام کار
12) تدوین فهارس بهای مقادیر کار و تدوین مقررات و ضوابط و دستورالعملهای لازم برای نرخ گذاری و نحوه پرداخت حق الزحمه عوامل اجرایی، نظارتی و مدیریت پیمان
13) تدوین استانداردها و ضوابط بهره برداری و نگهداری طرح ها و پروژه های عمرانی
14) نظام کنترل کیفیت، مواد، مصالح، تجهیزات و عملیات اجرایی
15) تدوین برنامه کار، آزمایشها، دستورالعملها و تهیه فرمهای لازم برای تحویل کار در مراحل مختلف
16) اخذ و بررسی نظریات دستگاه بهره بردار در تمامی مراحل نیازسنجی، طراحی، اجرا و بهره برداری از طرح ها و پروژه ها
17) نظام انجام مطالعات ارزیابی توجیه فنی، اقتصادی، زیست محیطی، فرهنگی و اجتماعی، قبل از اجرا، حین اجرا و بعد از اجرا طرحها و پروژه ها، موضوع مصوبه 10359/924/160مورخ 20/6/86 شورای اسلامی شهر تهران و سایر موارد مرتبط

ماده 45
کلیه اعتبارات عمرانی شهرداری تهران از سال دوم این برنامه منحصراً در قالب نظام فنی اجرایی موضوع ماده 44 این مصوبه، قابل مصرف خواهد بود.

ماده 46
شهرداری تهران موظف است با حفاظت و ساماندهی جریان های طبیعی آب (مسیل ها، رودهای فصلی، آبراهه های مهم) در محدوده شهر با بکارگیری مدیریت و منابع مالی بخش خصوصی، فضاهای تفرجگاهی جذاب و با طراوات در حاشیه جریان های سطحی آب شهر ایجاد نماید.

[SH E I KH]

فصل پنجم : بهبود شبکه های ارتباطی و نظام حمل و نقل و ترافیک

ماده 47
چشم انداز، اهداف و راهبردهاي توسعه در حوزه حمل و نقل و ترافيک شهر تهران طی سال­هاي اجراي برنامه پنجساله به قرار زير است:
الف) چشم­انداز
1) تهران؛ شهري با مديريت يکپارچه ترافيک
2)تهران؛ شهري داراي سيستم حمل و نقل عمومي با کيفيت مناسب که شرايط زندگي و فعاليت ساکنان آن با استانداردهاي بين المللي مطابقت مي نمايد.
3)تهران؛ شهري داراي سيستم حمل و نقل عمومي يکپارچه، در دسترس، روان، راحت، ايمن، پاک و در راستاي توسعه اقتصاد شهري با رعايت کرامت انساني
ب) اهداف کلي
1)ايجاد هماهنگي بين كاربري زمين و سيستم حمل و نقل و افزايش مشاركت بخش خصوصي در حمل و نقل درون شهري
2)بهينه سازي جريان ترافيك در معابر شهري از طريق اعمال مديريت ترافيك
3)بهينه سازي مصرف سوخت و كاهش آلودگي هاي زيست محيطي ناشي از وسايل نقليه
4)فراهم کردن سيستم حمل و نقل يکپارچه و توسعه سيستم هاي حمل و نقل عمومي کارا با ارتقاي سطح سرويس آنها
5)کاهش تقاضاي سفر سواره و افزايش سهم وسايل نقليه عمومي اعم از قطار شهري، اتوبوسراني و ساير سيستم هاي حمل و نقل عمومي
6)افزايش سهم سفرهاي غير موتوري مانند پياده روي و دوچرخه سواري با توجه به سازگاري آنها با محيط زيست
7)ارتقاي ايمني سيستم حمل و نقل شهري و افزايش اعتماد و اطمينان شهروندان به وسايل نقليه عمومي
8)ارتقاي فرهنگ ترافيک از طريق انتقال آموزه هاي ترافيکي و جلب مشارکت عمومي شهروندان
9)بهينه­سازي مصرف سوخت و کاهش آلودگي­هاي زيست محيطي ناشي از وسايل نقليه

ج) راهبردهاي توسعه
1) توسعه و ساماندهي سيستم حمل و نقل همگاني به ويژه استفاده از سيستم­هاي حمل و نقل ريلي سريع با اولويت قطار شهری متکي بر مطالعات فني و اقتصادي).
2) ساماندهي شبکه بزرگراهي برون­شهري و درون­شهري با تأکيد بر اصلاح نظام سلسله مراتبي شبکه دسترسي­هاي درون­شهري و در جهت دستيابي به سامانه حمل ‌و نقل يکپارچه و هماهنگ در مجموعه شهري تهران براساس قوانين و مقررات مربوطه.
3) تکميل شبكه بزرگراهي مصوب و عدم گسترش اين شبکه و تأكيد بر تسهيل و ساماندهي ارتباط محلات با شبكه‌هاي بزرگراهي و اصلي شهر تهران.
4) پيش­بيني فضاهاي مناسب براي ايجاد پهنه دروازه­ها در مبادي ورودي شهر با ارائه خدمات مورد نياز و تجهيز فضاهاي مناسب براي مديريت بحران و انتقال کاربري­ها و فعاليت­هاي تشديد کننده ترافيکي به گستره دروازه­هاي ورودي.
5) مناسب­سازي راه­هاي شهري و پايانه­ها براي حرکت و دسترسي آسان معلولين جسمي و حرکتي.
6) گسترش حرکت پياده و دوچرخه در پهنه­هاي مستعد شهر به ويژه بافت تاريخي شهر.
7) کاهش تقاضاي سفر از طريق ساماندهي و ارائه خدمات عمومي در مراکز شهري، پايانه­ها و ايستگاه­هاي خطوط ريلي و تجهيز هرچه سريع­تر ايستگاه­هاي مترو به عنوان فرصتي ارزشمند براي ساماندهي شهر و توسعه ICT در جهت تحقق شهر الکترونيک و سایر اقدامات لازم به منظور کاهش و مديريت تقاضاي سفر با هماهنگي و تعامل دستگاههاي همکار ذيربط
8) اعمال سياست­هاي خاص توسعه پارکينگ با هدف کاهش سفر با خودرو­ شخصي در حوزه مياني و در اطراف رينگ مياني شهر و نقاط مستعد تبادل سفر و توسعه پارکينگ عمومي در پايانه­ها با تأکيد در حوزه­هاي شرقي و غربي.
9) جلوگيري از حذف پارکينگ در هرگونه ساخت و ساز طبق قانون و ممنوعيت اخذ وجه در قبال کسري پارکينگ به هر ميزان در هنگام صدور پروانه و گواهي­هاي عدم خلاف و پايان کار، توسط شهرداري و کميسيون­هاي ماده صد و ساير مراجع مطابق قانون و مقررات و ايجاد پارکينگ جايگزين در نقاطي که براساس مقررات موضوعه محدوديت در تأمين وجود دارد.
10) افزايش پوشش شبکه مترو و قطارهاي شهري
11) ساماندهي فضاهاي عمومي سوار و پياده شدن مسافر
12) توسعه سامانه هوشمند حمل و نقل (ITS)
13) افزايش بهره وري و مديريت ظرفيت شبکه معابر شهري
14) ارتقاء ايمني سيستم حمل و نقل و ترافيک
15) کاهش آلاينده هاي زيست محيطي ناشي از حمل و نقل
16) توسعه و بهسازي سيستم اتوبوسراني و ميني بوسراني
17) توسعه و بهسازي سيستم تاکسيراني
18) آموزش و ارتقاء فرهنگ عبور و مرور

ماده 48
شهرداری تهران موظف است با همکاری و هماهنگی نهادها و سازمانهای دولتی و غیردولتی ذیربط نسبت به فراهم سازی سیستم حمل و نقل یکپارچه و توسعه سیستم های حمل و نقل عمومی کارا با ارتقای سطح سرویس آنها تا پایان برنامه پنج ساله اقدامات ذیل را به انجام برساند:
1) توسعه پوشش شبکه قطار شهری (مترو)
2) توسعه و بهسازی سیستم اتوبوسرانی و مینی بوسرانی
3) نوسازی و ارتقاء کیفیت سیستم تاکسیرانی
4) توسعه سامانه هوشمند حمل و نقل (ITS)
5) ساماندهی فضاهای عمومی سوار و پیاده شدن مسافر
6) یکپارچگی حمل و نقل عمومی
7) توسعه مجتمع های ایستگاهی مترو

ماده 49
به منظور افزایش سهم حمل و نقل عمومی، شهرداری تهران موظف است به گونه ای عمل نماید که تا پایان برنامه پنج ساله اهداف زیر را محقق نماید:
1) سهم سفر با وسایل نقلیه شخصی و موتورسیکلت از 9/40 % به 36 %
2) سهم سفر با مترو از 6 % به 13 %
3) سهم سفر با اتوبوس و مینی بوس از 1/21 % به 23 %
4) سهم سفر با تاکسی از 22 % به 23 %

ماده 50
به منظور مدیریت سفرهای درون شهری و کاهش تقاضای سفرهای غیرضروری و در راستای ساماندهی کالبدی شهر تهران، شهرداری تهران موظف است مطالعات، پیگیری ها و اقدامات اجرایی لازم از جمله طرح توسعه مجتمع های ایستگاهی مترو را با هماهنگی دستگاههای ذیربط بعمل آورد به نحویکه میزان سفرهای غیر ضرور در طی سالهای برنامه سالیانه بطور متوسط 1% کاهش یابد.

ماده 51
با توجه به سازگاری سفرهای غیرموتوری نظیر پیاده روی و دوچرخه سواری با محیط زیست شهری، شهرداری تهران موظف است با انجام مطالعات و اقدامات اجرایی متناسب نسبت به افزایش سفر با دوچرخه از 54000 به 91000 سفر روزانه و ایجاد پیاده راه ها در مراکز جاذب سفر تا پایان سال آخر برنامه اقدام نماید.

ماده 52
در راستای بهينه سازي جريان ترافيك در معابر شهري از طريق اعمال مديريت ترافيك و ارتقای ایمنی سیستم حمل و نقل شهری و افزایش اعتماد و اطمینان شهروندان به وسایل نقلیه عمومی در طول دوره زمانی اجرای برنامه، شهرداری تهران موظف است نسبت به اجرای موارد ذیل اقدام نماید:
1) استانداردسازی، بهسازی و توسعه علائم افقی و عمودی و تجهیزات ترافیکی شبکه معابر
2) گسترش مراکز معاینه فنی وسایل نقلیه سبک و سنگین و اجرایی نمودن الزامات قانونی در این خصوص با همکاری معاونت راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی(راهور ناجا)
3) بروزرسانی و توسعه سامانه هوشمند حمل و نقل (ITS)
4) افزایش بهره وری و مدیریت ظرفیت شبکه معابر شهری
5) مناسب سازی سیستم حمل و نقل و ترافیک جهت استفاده معلولین و جانبازان

ماده 53
شهرداری تهران با ایجاد هماهنگي بين موضوع كاربري زمين و سيستم حمل و نقل عمومی و افزايش نقش و مشاركت بخش خصوصي در حمل و نقل درون شهري علاوه بر اقدامات مذکور در ذیل ماده 48 این مصوبه ، موظف به اجرای اقدامات زیر می باشد:
1) ساماندهي و توسعه شبكه معابر به میزان؛ 115 کیلومتر بزرگراه، 97 کیلومتر رمپ و لوپ، 15 کیلومتر شریانی درجه یک
2) توسعه فضای پارک غیر حاشیه ای از 29000 به 87000 واحد پارک
3) گسترش خصوصی سازی در بخش اتوبوسرانی با افزایش ناوگان بخش خصوصی از 1829 به 6064 دستگاه4) ساماندهی بخش تاکسیرانی در قالب شرکت های خصوصی با تاکسی های ویژه، استاندارد و طی

ماده 54
شهرداری تهران موظف است در راستای بهينه سازي مصرف سوخت و كاهش آلودگي هاي زیست محيطی ناشی از وسايل نقليه نسبت به مطالعه، پیگیری و اجرای اقدامات ذیل تا پایان سال آخر برنامه مبادرت نماید:
1)توسعه خطوط معاینه فنی خودروهای سبک از 30 به 86 خط
2)ایجاد 12 خط معاینه فنی خودروهای سنگین
3)توسعه خطوط معاینه فنی موتور سیکلت از 10 به 70 خط
4)توسعه ایستگاه های سنجش آلودگی هوا از 17 به 48 ایستگاه
5)توسعه ایستگاه های سنجش آلودگی صدا از 22 به 68 ایستگاه
6)توسعه جایگاه های سوختگیری CNG اتوبوسرانی از 6 به 25 جایگاه با هماهنگی و تعامل دستگاههای همکار ذیربط

ماده 55
در جهت ارتقای فرهنگ عبور و مرور و جلب مشارکت عمومی شهروندان، شهرداری تهران می بایست نسبت به آموزش همگانی در سطوح مختلف جامعه با بهره گیری از امکانات، دستاوردها و همکاری دستگاههای ذیربط اقدام نماید.

ماده 56
شهرداری تهران موظف است نسبت به پیگیری و تعامل در خصوص الزامات قانونی ذیل اقدام نماید:
1)الزام و تعهد دولت به تامین اعتبارات مورد نیاز در راستای "قانون توسعه حمل و نقل عمومي و مديريت مصرف سوخت"
2)تصويب موارد قانونی در خصوص نحوه تعیین و تامين يارانه كرايه حمل و نقل عمومي در شهر تهران
3)تصويب مقررات در خصوص اصلاح قيمت عرضه سوخت وسايل نقليه شخصي
4)تصويب قانون مديريت واحد شهری (حمل و نقل)
5)التزام مراجع ذيربط مبني بر اجراي قوانين موجود (نظير معاينه فني ، قوانين راهنمايي و رانندگي و...)
6)تصويب قوانين در خصوص واردات تجهيزات و امكانات مورد نظر برنامه های این مصوبه

ماده 57
شهرداری تهران موظف است نسبت به ایجاد و اصلاح ساختارهای قانونی در خصوص تامین ضمانت اجرایی و منابع مالی بابت عملیاتی نمودن طرح جامع حمل و نقل و ترافیک اقدام نماید.

ماده 58
شهرداری تهران موظف است در طول برنامه پنج ساله همزمان با ایجاد ظرفیت های جدید و تسهیل ترافیک عبوری با همکاری و هماهنگی نهادها و سازمانهای دولتی و غیر دولتی ذیربط تدابیر لازم جهت کاهش تقاضای سفر و ایجاد محدودیت های ترافیکی را نیز بررسی و مورد عمل قراردهد تا ظرفیت های جدید منجر به افزایش تقاضای سفر نگردد.

[SH E I KH]

فصل ششم : خدمات شهری، محیط زیست و فضاهای سبز

ماده 59
چشم­انداز، اهداف و راهبردهاي توسعه در حوزه­هاي خدمات شهری، زيست محيطي­ و فضاي سبز شهر تهران، در سالهاي اجراي برنامه پنجساله به قرار ذيل است:
الف) چشم انداز
1) تهران؛ شهري سرسبز و زيبا، شاداب و سرزنده با فضاهاي عمومي متنوع و گسترده؛
2) تهران؛ شهري پايدار و منسجم با ساختاري مناسب براي سکونت، فعاليت و فراغت
3) تهران؛ شهری با محیط زیست پایدار
ب) اهداف کلی
1) ارتقاء کيفيت زيست­محيطي شهر تهران و حفاظت از ميراث طبيعي، تاريخي شهر و توسعه فضاهاي عمومي
2) حفاظت از محیط زیست (به ویژه آب، هوا، صدا و منابع طبیعی) و کاهش انواع آلودگیهای زیست محیطی
3) بهبود و ارتقاء کیفیت نظافت و پاکیزه سازی معابر و بهینه سازی روشهای ذخیره سازی، جمع آوری، انتقال، پردازش و دفع پسماندهای جامد شهر تهران
4) بهبود و ارتقاء کیفیت محیطی و وضعیت کالبدی شهر؛
5) توسعه فضاهای سبز عمومی، تفرجگاهی و گردشگری
6) حفاظت از میراث طبیعی و تاریخی شهر و ساماندهی سیما و منظر شهری با تاکید بر هویت معماری و شهرسازی ایرانی - اسلامی
ج) راهبردهاي توسعه
1) پالايش اراضي صنعتي، فعاليت­ها و انتقال کامل صنايع آلاينده و مزاحم و پايانه­هاي حمل بار داخل محدوده شهر به شهرک­هاي صنعتي
2) دفع مطلوب زباله­ها و فراهم نمودن امکان هر چه بيشتر بازيافت زباله و خصوصي­سازي در اين زمينه، توام با نظارت عاليه بر کليه مراحل مرتبط با بازيافت و تبديل مواد
3) بهينه­سازي مديريت پسماندهاي عادي و نخاله­هاي ساختمانـي و اعمال روش­هاي مناسب و جديد براي دفع زباله و تنظيف شهر با کمترين آسيب رساني به محيط­زيست
4) برنامه­ريزي و هماهنگي براي کاهش منابع آلودگي هاي هوا، صوتي، خاک و آب در سطح شهر تهران با کمک همه ارگانهاي ذيربط از طريق توسعه فضاي سبز، انتقال صنايع مزاحم و آلاينده به خارج از شهر و ساير روشهاي مرتبط
5) برنامه­ريزي و هماهنگي با سازمان­هاي ذيربط براي بهينه­سازي استفاده از آب خام شهر تهران در فضاي سبز
6) جايگزيني تدريجي صنايع متوسط و کوچک با فن­آوري بالا و پاک به جاي صنايع بزرگ آلاينده و انبارهاي موجود با رعايت قوانين و مقررات
7) بکارگيري روش­هاي مطلوب و کارآمد براي پاکسازي معابر
8) کنترل و مبارزه با جانوران مضر شهري و ارتقاء فرهنگ عمومي در اين زمينه
9) استفاده از اراضي خالي بزرگ و فضاهاي باز باقي مانده شهر و بازيافت اراضي بافت­هاي فرسوده و با عملکردهاي نامتجانس شهري براي رفع کمبودهاي اساسي شهر در زمينه تکميل زيرساخت­هاي شهري و توسعه فضاهاي سبز عمومي، فرهنگي، خدماتي، فعاليت و گذران اوقات فراغت و تفريح
10) حفظ و توسعه فضاهاي عمومي و خدماتي
11) ساماندهي و صيانت از محدوده و جلوگيري از هر گونه گسترش شهر از طريق ايجاد کمربند سبز پيرامون شهر تهران
12) تامين حداقل خدمات و فضاهاي عمومي مورد نياز جمعيت ساکن در مناطق مختلف به منظور تامين عدالت اجتماعي در شهر
13) حفاظت و ساماندهي کوهساران و کوهپايه هاي پيراموني شهر با ايجاد کمربند سبز، تجهيز رود دره­ها و هدايت و مداخله در نحوه استفاده از اراضي کوهسار در محدوده و حريم شهر
14) افزايش راندمان آبياري فضاي سبز و پارکها با بهره­گيري از روشهاي نوين آبياري و اتخاذ روش­هاي علمي جهت کاهش نياز آبي فضاي سبز
15) کاهش هزينه­هاي توليد آب از طريق احداث تصفيه خانه­هاي مورد نياز در محلهاي مناسب و استفاده از آب بازيافتي تصفيه فاضلاب در نگهداري و توسعه فضاي سبز و اعمال سياست­هاي جلوگيري از مصرف فاضلاب خام در فضاهاي سبز
16) برنامه­ريزي جهت توسعه فضاي سبز و تقويت ريه­هاي تنفسي شهر تهران و توسعه فضاهاي سبز با مقياس عملکردي شهري، منطقه­اي، ناحيه­اي و محلي براي تامين حداقل 7 مترمربع سرانه فضاي سبز در شهر تهران با توزيع متعادل در سطح شهر
17) حفاظت، ساماندهي و بهره برداري از قابليت­هاي پارک­هاي جنگلي طبق قانون حفاظت و بهره­برداري از جنگل ها با ارتقاء عملکرد براي ايجاد فضاهاي مناسب تفرج، گذران اوقات، بازي و ورزش، پذيرايي و گردشگري و مديريت بحران
18) تخصيص پهنه ی ويژه اي از سطح شهر براي تفرج و گردشگري به ويژه در کرانه­هاي پيراشهري تهران شامل حريم شمال شرقي، شرقي، جنوبي (بي­بي شهربانو) و شمال غربي (منطقه 22)
19) ايجاد تسهيلات لازم براي ارتقاء سطح خدمات مورد نياز صنعت گردشگري و مکانيابي فضاهاي مناسب شهر براي استقرار مراکز اقامت و پذيرايي با استانداردهاي جهاني
20) ارتقاء کيفيت محيط شهري با توسعه عرصه­هاي عمومي، ايجاد سرزندگي در محيط شهري و تقويت نشانه­هاي هويتي شاخص شهر و ساماندهي مبلمان و تجهيزات شهري
21) تامين امنيت و سلامت در عرصه­هاي سکونت با ساماندهي شبکه­هاي دسترسي مناسب و حرکت پياده براي تردد آرام در محلات و بين محلات مسکوني با الويت و حرکت معلولين و سالمندان.
22) حفاظت و ساماندهي جريان هاي طبيعي آب (مسيل­ها، رودهاي فصلي و آبراهه­هاي مهم) در محدوده شهر و ايجاد فضاهاي تفرجي جذاب و با طراوت در حاشيه جريان­هاي سطحي آب شهر بويژه رودخانه کن به عنوان يک محور گردشگري با مداخله هماهنگ و يکپارچه
23) جلب مشارکت عمومي براي ارتقاء کيفيت زندگي و حمايت از شوراها و نهادهاي مردمي با رويکرد محله محوري، براي اداره امور شهر به صورت محلي و مشارکتي در سطح محلات ، نواحي و مناطق شهري
24) بکارگيري روشهاي اطلاع­رساني مدرن و موثر
25) تحقق شهر شهروندمدار از طريق ايجاد زمينه­هاي مشارکت شهروندان در اداره امور مرتبط با خدمات شهري در سطح شهر
26) فراهم نمودن زمينه تغيير مفهوم شهرنشيني به شهروندي از طريق آموزش و اشاعه فرهنگ شهروندي در زمينه خدمات شهري
27) آموزش و اطلاع­رساني به شهروندان در خصوص وظايف و تعهدات شهروندي و ارتقاء فرهنگ شهرنشيني در زمينه خدمات شهري
28) آگاهـي بخشـي به شهروندان در خصوص برنامه هاي خدمات شهـري و تشويق آنان به مشارکت در برنامه­هاي اداره شهر
29) استفاده از ظرفيت­هاي رسانه اي از جمله صدا و سيما و مطبوعات جهت آموزش و تقويت فرهنگ شهروندي در زمينه امور خدمات شهري

ماده 60
شهرداری تهران موظف است به منظور کنترل رشد کالبدی شهر و توسعه فضای سبز پیرامونی تا پایان سال پنجم برنامه نسبت به تکمیل کمربند سبز شهر تهران اقدام نماید.

ماده 61
به منظور پاکیزگی، تلطیف هوا، تخفیف اثرات آلودگی و حفظ و توسعه پایدار فضای سبز شهری، شهرداری تهران موظف است در طی سالهای برنامه نسبت به اجرای موارد ذیل اقدام نماید :
1) حفاظت، توسعه و ساماندهی باغات، مناطق حفاظت شده، پارکهای جنگلی و شهری (از جمله لویزان، غزال، سرخه حصار، عباس آباد، پردیسان و چیتگر) و پهنه های طبیعی و تاریخی بی بی شهربانو و چشمه علی در محدوده و حریم شهر
2) تهیه شناسنامه برای درختان سطح شهر و کلیه باغات با مساحت 2000 متر مربع و بیشتر، تدوین ساز و کارهای مدیریتی مناسب برای حفظ و احیاء آنها و به مورد اجرا گذاشتن آن حداکثر پس از یک سال از تصویب این مصوبه و ارائه گزارش سالیانه اقدامات بعمل آمده در زمینه موضوع فوق به شورای اسلامی شهر تهران

ماده 62
به منظور تأمین آب مورد نیاز و افزایش راندمان آبیاری فضای سبز و پارکها، شهرداری تهران موظف است نسبت به تدوین و اجرای طرح جامع آب خام و احیاء قنوات و نیز بهره گیری از شیوه های نوین آبیاری و اتخاذ روشهای نوین علمی در زمینه آبیاری فضای سبز اقدام نماید.

ماده 63
شهرداری تهران موظف است به منظور حفاظت، احیاء، ساماندهی و توسعه آرامستانهای تاریخی، محلی و عمومی، مقبره ها و امامزاده ها، آرامستان های اقلیتهای مذهبی و آرامستان های متروک نسبت به تهیه طرح جامع توسعه و ساماندهی آرامستانهای شهر تهران تا پایان سال اول برنامه اقدام نماید.

ماده 64
به منظور ارتقاء شاخصهای بهداشت محیط شهری و افزایش حداکثر کارایی، شهرداری تهران موظف است در طی سال اول برنامه، در چارچوب سند طرح جامع شهر تهران، طرح جامع مدیریت پسماندهای شهر تهران را با همکاری دستگاه های مسئول ذیربط و با در نظر گرفتن قوانین و مقررات، امکانات و قابلیتهای موجود در شهرداری تهران تهیه نماید.

ماده 65
به منظور حفاظت از محیط زیست شهری بویژه کاهش آلودگی هوا، صدا، خاک و آب و نیز ساماندهی مشاغل مزاحم، شهرداری تهران موظف است با همکاری دستگاه های اجرائی ذیربط نسبت به ساماندهی مراکز آلاینده و مزاحم و پایانه های حمل بار در محیط های آلوده و بویژه در بافتهای فرسوده در طی سالهای برنامه اقدام نماید.

ماده 66
شهرداری تهران موظف است ضمن محاسبه تراز آلودگی صوتی مناطق مختلف شهر تهران و مقایسه آن با حد استاندارد، ضوابط کنترل منابع تولید کننده آلودگی های صوتی را درسطح شهر اعم از اتومبیل ها، فعالیتهای مربوط به کسب و کار، و ساخت و سازهای شهری همراه با پیش بینی جرایم ، حداکثر تا پایان سال اول برنامه، تدوین و جهت تصویب به شورای اسلامی شهر تهران ارائه نماید.

ماده 67
در راستای ساماندهی دستفروشان و بساط گستران موجود در سطح شهر و نیز حفظ سلامت شهروندان و پیشگیری از بیماری های منتقله از غذای آلوده و توسعه عرضه کالای استاندارد به شهروندان، همچنین به منظور کاهش ضایعات و استفاده بهینه از وسایل و لوازم مازاد بر نیاز خانوارها، شهرداری تهران موظف است در طی سالهای برنامه ضمن جمع آوری دستفروشان و بساط گستران نسبت به ایجاد مراکز موقت ثابت و سیار (بازارهای محلی و مقطعی)، اقدام نماید.

ماده 68
به منظور حفظ بهداشت و جلوگیری از افزایش جمعیت جانوران مضر شهری (سگ، موش و ...) در محدوده شهر تهران، شهرداری تهران موظف است حداکثر تا پایان سال اول برنامه، طرح اجرایی کنترل جمعیت اینگونه جانوران، اعم از عقیم سازی، مبارزه بیو لوژیک ،و حذف فیزیکی جانوران مذکور را تدوین و در طی سالهای برنامه مبنای عمل قراردهد.

ماده 69
شهرداری تهران موظف است در راستای تشویق شهروندان به استفاده از حمل و نقل عمومی و تسریع در جایگزینی خودروهای فرسوده شهری و استفاده منطقی و متعادل و متناسب از خودروهای شخصی نسبت به قیمت گذاری منطقی حمل و نقل شخصی با لحاظ عوارض اجتماعی مترتب بر آن ونیز اتخاذ تدابیر لازم جهت ممانعت از افزایش بی رویه خودروهای شخصی حداکثر تا پایان سال اول برنامه اقدام و نتیجه را در قالب لوایح لازم با ملحوظ نمودن موارد ذیل، جهت تصویب و طی سایر مراحل قانونی، به شورای اسلامی شهر تهران ارائه نماید.
1) قیمت گذاری حمل و نقل شخصی بر اساس میزان آلایندگی و فرسودگی (عوارض سبز)
2) قیمت گذاری هزینه های پارکینگ با لحاظ متغیرهای زمانی و مکانی
3) منوط سازی شماره گزاری خودروهای جدید در شهر تهران به حذف خوردروهای فرسوده وتعیین عوارض از خودروهای شخصی شماره گذاری شده فعلی شهر تهران تحت عنوان "عوارض توسعه حمل و نقل ریلی"
4) تعیین عوارض سالیانه انواع خودروهای سواری و وانت اعم از تولید داخل و یا وارداتی حسب مورد معادل پنج در هزار قیمت فروش کارخانه (داخلی) و یا پنج در هزار مجموع ارزش گمرکی و حقوق ورودی آنها
5) بازنگری در نظام قیمت گذاری مجوز ورود به محدوده طرح ترافیک بر اساس زمان استفاده و ماندگاری در محدوده و استقرار سیستم های هوشمند کنترل ورود و خروج به محدوده

ماده70
شهرداري تهران موظف است‌ با راه­اندازي نظام مديريت اطلاعات براي ميزان و نوع محصولات كشاورزي و غذايي ورودي و خروجي از ميادين ميوه و تره بار و فرآورده هاي كشاورزي شهرداري تهران در طی سالهاي برنامه 5 ساله، نسبت به بررسي و كنترل استانداردهاي كيفيت شامل استانداردهاي Codex و اندازه گیری بقاياي سموم و نيترات­ها‌ در نمونه محصولات كشاورزي عرضه شده نيز با همکاري دستگاه هاي ذيربط، اقدام نمايد.

[SH E I KH]

فصل هفتم : گردشگری و اوقات فراغت

ماده 71
چشم­انداز، اهداف و راهبردهاي توسعه در حوزه­هاي گردشگري و اوقات فراغت شهر تهران، در سالهاي اجراي برنامه پنجساله، به قرار ذير است:
الف) چشم انداز
1) تهران، شهري سرسبز و زيبا، شاداب و سرزنده با فضاهاي عمومي متنوع و گسترده؛
2) تهران؛ شهري پايدار و منسجم با ساختاري مناسب براي سکونت، فعاليت و فراغت

ب) اهداف کلي
1) ارتقاء کيفيت زيست­محيطي شهر تهران و حفاظت از ميراث طبيعي، تاريخي شهر و توسعه فضاهاي عمومي و گردشگري
2) فعلیت بخشیدن به توانایی های بالقوه تاریخی، میراث فرهنگی، طبیعی و زیست محیطی شهر تهران
3) تأمین امکان تفریحات سالم، آرامش روانی و روحی به منظور گذران اوقات فراغت شهروندان
4) تأمین سلامت روان، گسترش و تعمیق شادی و نشاط در بين شهروندان
5) غنی سازی اوقات فراغت به منظور بهبود کیفیت زندگی و رضایتمندی شهروندان
6) استفاده بهینه از ظرفیت های بالقوه اقتصادی، اشتغال زائی و درآمدی گردشگری در شهر تهران
ج) راهبردهاي توسعه
1) حفاظت و ساماندهي کوهساران و کوهپايه­هاي پيراموني شهر با ايجاد کمربند سبز، تجهيز رود دره­ها و هدايت و مداخله در نحوه استفاده از اراضي کوهسار در محدوده و حريم شهر.
2) حفاظت و ساماندهي جريان­هاي طبيعي آب (مسيل­ها، رودهاي فصلي و آبراهه­هاي مهم) در محدوده شهر و ايجاد فضاهاي تفرجي جذاب و با طراوت در حاشيه جريان­­هاي سطحي آب شهر.
3) حفاظت، توسعه و ساماندهي باغات، مناطق حفاظت شده، پارک­هاي جنگلي و شهري (از جمله لويزان، غزال، سرخه­حصار، عباس­آباد، پرديسان و چيتگر) وپهنه­هاي طبيعي - تاريخي بي­بي­شهربانو و چشمه علي در محدوده و حريم شهر.
4) توسعه فضاهاي سبز با مقياس عملکرد شهري، منطقه­اي، ناحيه­اي ومحلي
5) حفاظت، ساماندهي و بهره­برداري از قابليت­هاي پارک­هاي جنگلي، طبق قانون حفاظت و بهره­برداري از جنگل­ها با ارتقاء عملکرد براي ايجاد فضاهاي مناسب تفرج، گذران اوقات فراغت، بازي و ورزش، پذيرايي و گردشگري، و مديريت بحران
6) ساماندهي رودخانه­ها و مسيل­ها به ويژه رودخانه کن به عنوان يک محور سبز شمالي – جنوبي شهري و گردشگري با مداخله هماهنگ و يکپارچه.
7) تخصيص پهنه­هاي ويژه­اي از سطح شهر براي تفرج و گردشگري به ويژه در کرانه­هاي پيراشهري تهران شامل حريم شمال شرقي، شرقي، جنوبي (بي­بي شهربانو) و شمال غربي (منطقه 22)
8) ايجاد تسهيلات لازم براي ارتقاء سطح خدمات مورد نياز صنعت گردشگري و مکانيابي فضاهاي مناسب شهري براي استقرار مراکز اقامت و پذيرايي با استانداردهاي جهاني.


ماده 72
شهرداری تهران موظف است با هدف ايجاد، توسعه و مدیریت شادی و نشاط و افزایش امید و رضایت از زندگی بر اساس موازين اسلامی و حفظ هویت دینی، انقلابی و ملی برای شهروندان تهرانی و ارتقای کيفيت گذران اوقات فراغت در ميان خانواده های تهرانی به شرح ذيل اقدام نمايد :
1) توسعه تفريحات سالم با توجه به نقش موثر آن در جهت دهی صحیح و غنی سازی اوقات فراغت
2) استفاده از فرصت اوقات فراغت براي توسعه آگاهي‌ها، انتقال آموزه های شهری
3) گسترش تورهای گردشگري و تهران گردی(با رویکرد آشنایی شهروندان بویژه نسل جوان با مراکز تاریخی، مذهبی، انقلابی، علمی، زیست محیطی و سایر ظرفیتهای شهری)
4) هماهنگي و همکاری نزدیک با نهادها و سازمانهای فعال در عرصه غنی سازی اوقات فراغت و گردشگری

ماده 73
به منظور افزایش رفاه، احساس امنیت، آرامش و رضایتمندی دختران و زنان تهرانی در گذران اوقات فراغت خود و استفاده بهینه از امکانات و فرصتهای فرهنگی، اجتماعی، ورزشی و تفریحی، شهرداری تهران مکلف است تا پایان سال پنجم برنامه، نسبت به ایجاد و توسعه مراکز فرهنگی، اجتماعی و ورزشی ویژه بانوان در سطح مناطق بیست و دوگانه (با رویکرد محله ای) اقدام نماید.

ماده 74
بمنظور غنی سازی اوقات فراغت و گسترش و تعمیق شادی، نشاط و سلامت در بین شهروندان تهرانی و توسعه ورزشهای همگانی و بهره مندی عموم از خدمات و تسهیلات ورزشی، شهرداری تهران مکلف است تا پایان سال اول برنامه نسبت به تدوین لوایح و آیین نامه های لازم جهت توسعه ورزش همگانی و ارائه آن به شورای اسلامی شهر تهران، با توجه به محورهای زیر اقدام نماید:
1) انجام مطالعات امکان سنجی جهت توسعه متوازن فضاها و اماکن ورزشی عمومی در محلات شهر تهران
2) ارتقاء شاخص های آمادگی جسمانی شهروندان تهرانی
3) توسعه سرانه فضاهای ورزشی شهر تهران و ایجاد وگسترش امکانات و تأسیسات ورزش همگانی و باشگاهها و انجمنهای خاص ورزشی
4) ارتقاء مهارتهای ورزشی و فراهم سازی کشف استعدادهای ورزشی شهروندان تهرانی
5) توسعه فعالیت های رقابتی با انجام مسابقات ورزشی محلات شهر تهران
6) تأسیس کلینیک های مشاوره ورزشی و تندرستی

ماده 75
به منظور توسعه فعالیتهای گردشگری و ایجاد اشتغال و افزایش جاذبه توریستی شهر تهران، شهرداری تهران موظف است اقدامات ذیل را انجام دهد :
1) تدوین سند توسعه گردشگری شهر تهران موضوع مصوبه ساماندهی و توسعه تأسیسات گردشگری در شهر تهران به شماره 7335/907/160 مورخ 1/5/86 حداکثر تا پایان سال اول برنامه و اجرایی نمودن آن پس از ابلاغ شهردار تهران از سال دوم برنامه
2) شناسایی قطبهای گردشگری نظیر کوهساران، تفرجگاههای مهم، اماکن تاریخی و مذهبی و ...
3) شناسایی و بازاریابی بازارهای گردشگری در ایران و منطقه
4) ایجاد ساختارهای لازم برای ارائه خدمات گردشگری

[SH E I KH]

فصل هشتم : مدیریت واحد شهری

ماده 76
به منظور تحقق سياست « تمرکززدايي » و تفويض هر چه بيشتر اختيارات دولت مرکزي به جوامع محلي و مديريت هاي منطقه اي شهرداری تهران مکلف است سازو کارهای لازم جهت نیل به چشم­انداز، اهداف و راهبردهاي توسعه در حوزه­ مدیریت واحد شهری، را به قرار زیر در طی سالهاي اجراي برنامه پنجساله، مورد پیگیری قرار دهد.
الف) چشم انداز
1) تهران: شهری منسجم، پایدار و برخوردار از هماهنگی در تصمیمات و اقدامات مدیریتی
2) برخوردار از مدیریت یکپارچه شهری
3) دارای تناسب بین اختیارات اجرایی مدیریت شهری و منابع در اختیار، با مسئولیت ،سطوح پاسخگویی و انتظارات شهروندان
ب) اهداف
1) افزایش اختیارات تصمیم گیری و تصمیم سازی شورای اسلامی شهر تهران و اختیارات اجرایی شهرداری تهران
2) ارتقاء کارایی مدیریت شهری، انطباق تصمیمات با نیازهای شناسایی شده توسط جامعه محلی
3) بهینه سازی نظارت و کنترل عملیات و اقدامات مدیریتی در سطح شهر تهران
4) افزایش مشارکت اجتماعی، نظارت مستقیم مردم، افزایش اعتماد عمومی و در نهایت ارتقاء سرمایه اجتماعی شهر
5) تحقق حکمرانی خوب و بهبود خدمت رسانی به شهروندان
6) ارتقاء میزان عادلانه بودن مصرف منابع، بهینه شدن انطباق اقدامات مدیریتی با نیازهای مردمی
ج) راهبردهای توسعه
1) تنظیم نظام تقسیم کار ملی بین دولت مرکزی و مدیریت شهری
2) تفویض اختیارات
3) تمرکز زدائی
4) تناسب اختیارات و منابع با مسئولیت های مدیریت شهری وسطوح پاسخگویی و انتظارات شهروندان
5) جلب مشارکت های اجتماعی
6) تدوین مبانی نظری، ارتقاء دانش تئوریک و فرهنگ سازی برای تحقق اهداف و راهبردهای موردنظر
7) ظرفیت سازی و ارتقاء توانمندی های محلی اعم از شهرداری و شهروندان برای پذیرش اختیارات و مسئولیت های جدید
8) اجرای ماده 137 قانون برنامه چهارم توسعه فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی

ماده 77
در راستاي تحقق مفاد فصل هفتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، نظام تقسيم وظايف و مسئوليتهاي ملي و استاني در قالب سياست «تمرکززدايي» و تفويض هر چه بيشتر اختيارات دولت مرکزي به جوامع محلي و مديريت هاي منطقه اي بر اساس محورهاي زير شکل مي گيرد :
1) کاهش تصدي هاي اجرايي دستگاهها و نهادهاي مرکزي و وزارتخانه ها و سازمانهاي دولتي و واگذاري آنها به شهرداری تهران همراه با انتقال منابع و ساختار تشکیلاتی موجود از دستگاه های اجرایی و همچنين توسعه اختيارات و وظايف شورای اسلامي شهر تهران جهت تأمین منابع مورد نیاز برای تحقق مدیریت واحد شهری
2) پیگیری جهت واگذاري و تمرکز امور تصميم سازي و تصميم گيري اداره امور شهر تهران (با رعايت سياستهاي عمومي دولت) به شورای اسلامی شهر و شهرداري تهران
3) پیگیری وضع قوانين لازم توسط مجلس شوراي اسلامي (و ساير مراجع قانونگذاري) به منظور تمرکززدايي و در راستاي افزايش اختيارات شهرداری ها و بطور اخص شهرداری تهران
4) توانمندسازي و توسعه ظرفيت هاي جوامع محلي، شورایاری ها، شهرداري های مناطق و نواحی ها و ارتقاي دانش و توانايي هاي علمي و تجربي آنها به منظور ايفاي نقش کارآمد آنها متناسب با سياست هاي تمرکززدايي
5) ارتقاي جايگاه شهرداري تهران در نظام مديريتي و اجرايي کشور
6) پیگیری جهت انتقال کليه پادگان ها و مراکز نظامي و زندان ها به خارج از شهر و اختصاص حداقل 50% از اراضي اماکن مذکور براي اجراي طرح هاي توسعه شهري و فضاهاي خدماتي و عمومي موردنياز شهروندان
7) ايجاد زيرساخت هاي لازم براي اداره امور شهرتهران و حومه آن با استفاده از فن آوري هاي نوين و حرکت به سمت شهرداری الکترونيک
8) تلاش در جهت تحقق شهر سالم و مبارزه با مخاطرات و آلودگي هاي آسیب زننده به سلامت جسمي و روحي در عرصه هاي بهداشتي، صوتي، ترافيکي و ...
9) افزايش انسجام اجتماعي با تکيه بر هويت بومي و برنامه ريزي کالبدي شهر تهران
10) ايجاد نظام برنامه ريزي و توسعه پايدار شهري از طريق ظرفیت سازی در درون شهرداری و نیز ارتقاي جايگاه شهرداری تهران در نظام برنامه ريزي کشور
11) پیگیری بمنظور واگذاري مديريت زمين و مسکن در شهر تهران با رعايت سياست هاي حاکميتي به شورای اسلامی شهر و شهرداری تهران
12) ايجاد سيستم هاي اطلاعات مکانمند املاک شهري بطور مشترک با سازمان ثبت اسناد
13) نهادينه کردن ارتباط «حقوق» و «تکاليف شهروندي» و استقرار انضباط اجتماعي بر پایه رابطه متقابل مذکور
14) تقويت کارآمدي مديريت شهري از طريق بازنگري، اصلاح و پیگیری تصویب تغییرات لازم در قوانين و مقررات مرتبط با مديريت شهري
15) برنامه ريزي مناسب براي کاهش حوادث غيرمترقبه و بلاياي طبيعي از طريق : ايجاد مديريت هماهنگ و کارآمد، برنامه ريزي براي آموزش همگاني، تجهيز نهادها و سازمانهاي مسئول به امکانات پيشرفته مديريت و پشتيباني حوادث، مطالعه، پژوهش و وضع قوانين و مقررات خاص برای پیشگیری و کاهش آسیب پذیری ناشی از حوادث علی الخصوص الزامی ساختن رعایت مقررات و ضوابط بیمه و ایمنی ساختمان و کارگران ساختمانی

ماده 78
اجرای کلیه وظایف و تکالیفی که در این برنامه بر عهده شهرداری تهران واگذار شده است و در شرایط موجود توسط سازمانها و وزارتخانه ها و دستگاه های اجرایی دولتی انجام می پذیرد در طی سالهای برنامه منوط به تحقق بند 1 ماده 77 این مصوبه خواهد بود. شهرداری تهران مو.ظف است طرحهای اجرایی وپیش نویس مصوبات لازم برای عملیاتی شدن کلیه موارد مذکور را تهیه و جهت تحقق بند یاد شده، مورد پیگیری قرار دهد.

ماده 79
به منظور فراهم شدن زمینه اجرا، آمادگی پذیرش و ایجاد ساز و کارهای لازم در خصوص واگذاری 23 مورد تصدی از دولت به شهرداریها (موضوع ماده 137 قانون برنامه چهارم توسعه) شهرداری تهران موظف است ضمن انجام پیگیری های لازم از مراجع ذیربط نسبت به تأمین ساز و کارهای اجرایی لازم اقدام و امکان پذیرش تصدی های قابل واگذاری را، در طی سالهای برنامه میسر سازد.

ماده 80
شهرداري تهران موظف است با همکاري دستگاه­هاي اجرائي دولتي نسبت به تهيه نقشه­هاي GIS تأسيسات زيربنائي (از قبيل شبکه­هاي آب، برق، گاز، تلفن، نفت و ...) و هرگونه اطلاعات مکاني از شهر تهران به منظور بهره­برداري هرچه بهتر در مديريت يکپارچه شهري، اقدام نمايد.

ماده 81
به منظور تحقق اهداف سقف جمعیت مندرج در طرح جامع و احتراز از افزایش بی رویه جمعیت شهر، کنترل مهاجرت و ممانعت از عوارض ناشی از رشد بی رویه جمعیت شهر تهران، شهرداری تهران موظف است بر اساس کدملی در مقطع آغاز این برنامه برای شهروندان تهرانی کد شهروندی تعریف نماید ونیز ترتیبی اتخاذ نماید که ارائه خدمات شهروندی منحصراً برای افراد واجد این کد انجام پذیرد و اقامت طولانی مدت افراد در تهران حتی الامکان منوط به اخذ مجوز اقامت شهری وپرداخت عوارض مربوطه گردد. شهرداری تهران موظف است لایحه و دستورالعمل های اجرایی لازم را تهیه و پس از تصویب مراجع ذیربط نسبت به اجرای ان اقدام نماید.