تبلیغات
تبلیغات


برخی از محصولات فروشگاه نواندیشان
پکیج آموزشی الکترونیک - مخابرات پکیج آموزشی قدرت - کنترل مجموعه کامل Solidworks
نقشه gis منطقه 1 تهران نقشه کد کامل تهران به صورت قطعه بندی شده نقشه gis منطقه 5 تهران
نقشه gis منطقه 2 تهران جزوه آموزش ADO نقشه gis منطقه 6 تهران
نقشه gis منطقه 3 تهران مجموعه مقالات مهندسی مکانیک ساخت و تولید نقشه gis منطقه 12 تهران

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 10 , از مجموع 14

موضوع: معرفی کتاب و مقاله های های طراحی شهری

  1. #1

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    معرفی کتاب و مقاله های های طراحی شهری

    سلام !
    این تاپیک رو ایجاد کردم که دوستانی که کتابی یا مقاله ای خوندن و خلاصه کردن و اون خلاصه ها رو تایپ کردن خلاصه هاشونو در این تاپیک در اختیار بقیه هم بگذارن تا استفاده کنند.
    یه کار دیگه هم میتونیمذانجام بدیم:
    خلاصه کتب انگلیسی که اکثرا روی سایت ها هست رو ترجمه کنیم و توی این بخش قرار بدیم.
    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

  2. # ADS
    Circuit advertisement
    تاریخ عضویت
    Always
    محل سکونت
    Advertising world
    نوشته ها
    Many
     
     

  3. #2

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    پیش فرض

    نام کتاب : كتاب مبانی و فنون طراحی شهری
    تألیف و ترجمه دكتر سعید شفیعی

    یه کتاب خوب و قشنگ واسه سال اولی های گل برای آشنایی اجمالی با طراحی شهری. با وجود نواقصی که داره.


    طراحی شهری بخش بسیار مهم و حساسی از هویت شهروندان یك شهر به شمار می رود اینكه چگونه می اندیشیدند و چه امكاناتی در دسترس داشتند و چه متخصصانی نبوغ خود را ارائه داده اند تا شهری كه در آن زندگی می كنیم ساخته شده است .
    زمانیكه این عوامل را كنار یكدیگر قرار دهیم تا تركیبی از یك شهر را ارائه نماییم ، سیمای شهر گویای فرهنگ و نگرش آن جامعه می باشد .
    طراحی شهری در چارچوب كلی فرایند برنامه ریزی و تصمیم گیری جامعه ف نیاز به یك تشكیلات رسمی دارد .
    در طراحی كلی فضای یك شهر ابتدا علائم مشخصه چهره طبیعت و مراكز مسكونی اطراف ان مورد بررسی قرار می گیرد و سپس به تناسب آن طرح مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد .
    هدف از طراحی شهری این است كه اجزائ شهری را بصورتی مدرن و جدید طراحی كرده و اجزایی كه وجود دارد و یا باید ایجاد گردد به نوعی طراحی می شوند تا برای نقش جدید خود عملكرد صحیحی را ارائه دهند بدون اینكه ساختار اولیه و هم آهنگی و شكل گیری اجزا از همدیگر گسسته گردد .
    طراحی شهری می تواند چنین مفهومی داشته باشد به این معنا كه مسئولیت پذیری بوده و در مورد كلیه راه حلهایی كه ارائه می دهد اعتبار و هماهنگی انرا تضمین نماید ، مسلماً‌ در این راستا اطلاعات زیادطراحی و صبر او از خصوصیات مورد نیاز او خواهد بود یك طرح شهری پیشنهاد و نظریه ای است برای حركتی گام به گام و مراحلی كه با شرایط بخصوص منظور می شود .
    در این كتاب تلاش شده كه با سیاست مراحل را تعیین كرده و در جایی كه پیشنهادات و نظریات طراحی به جا می باشند و خط خطوط روشن است و امكان تغییرات در فضای باز می باشد حركت لازم را انجام داد .
    در این كتاب طراحی خیابان – میادین – پیاده روها – طراحی تأسیسات و تزئینات در پیاده روها استفاده از آب در چهر شهر اجوی – حوض با فواره و … ) استفاده از درختان به عنوان عوامل طراحی در خیابانها و میدانها و … توسعه محیط اطراف مراكز مسكونی و چیزهای دیگر مورد بررسی قرار می گیرد و از تصاویر بسیاری برای درك و فهم بیشتر خواننده استفاده شده است.
    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]
    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

  4. #3

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    طراحی فضای شهری - دکتر مدنی پور

    این کتاب به سال سومی ها و سال آخری های شهرسازی توصیه می کنم.
    سال اولی ها اکیدا نزدیکش نروند.



    اين كتاب با هدف پركردن فاصله موجود بين دو رويكرد رايج در طراحي شهري نوشته شده است. طراحي فضاي شهري به روشي منسجم، هر دو بعد فيزيكي و اجتماعي محيط مصنوع را در بر دارد. دکتر مدنی پور، تحليلي قدرتمند از روند طراحي فضاي شهري و ماهيت محصول آن يعني فضاي شهري بدست مي دهد. او موضوعات كليدي و متناقض در طراحي شهري را در هم مي نشاند و به روشي متقاعد كننده استدلال مي كند كه براي داشتن دركي بهتر و كاملتر از طراحي شهري و نيز فضاي شهري بايد بر فصل مشترك روند توسعه و ساخت و ساز شهري و زندگي روزمره تمركز كرد.

    راستش را بخواهید دکتر مدنیپور در این کتاب با دید ماتریالیستی به فضای شهری نگاه میکند.
    این کتاب را برای کسانی که دوست دارند روی مفهوم طراحی شهری فکر کنند توصیه می کنم.
    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

  5. #4

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    پیش فرض

    خلاصه ای از کتاب "معنی شناخته شده محیط" اثر استاد آموس راپاپورت و ترجمه فرح حبیب و نقدی بر ترجمه آن(اگر بتوان اسمش را ترجمه گذاشت البته)!


    این کتاب اصلا کتاب خوبی نیست!

    نه اینکه کتاب خوب نیست بلکه ترجمه آن تقریبا افتضاحه!



    از چه طرقی و بر چه اساسی ، مردم در مقابل محیطهای زیست عکس العمل نشان میدهند؟

    فرح جان تو دیگه چرا؟هنوز متوجه نشدی اگر ما شهرساز ها انسانهای یک شهر را مردم بنامیم باید براحتی فاتحه مشارکت مردمی را خواند.از این من بعد بجای واژه نا مانوس "مردم" از واژه صحیح "شهروند" استفاده نماییم.

    بعدش حداقل ترجمه دانشجوهایت را یک دور میخواندی یک خرده اصلاحش میکردی بعد می چپوندی تو کتاب!اصلا مفهوم نیست بعضی از این جمله های این کتاب.

    می پردازیم به کتاب :
    صفحات اول این کتاب طرف نشسته یک جورایی روش تحقیقش را نوشته و اینکه از چه راههایی می توان آمار این تحقیق را درآورد با ترجمه واقعا افتضاح مخصوصا قسمت "سری اظهارنظرات دانشجویان معلمی انگلیسی" !

    قسمت "معانی محیط زیست" نویسنده تمام تلاشش بر این است که به خواننده هایش بفهماند که اظهار نظر های شهروندان از تصویر ذهنی شان تاثیر پذیرفته است. یعنی هر درکی که از محیط داشته اند با توجه به تصویر ذهنی شان است.در مورد محیط ها تصاویر ذهنی ، نقش بزرگی را در تصمیم بازی میکنند.
    "کاوشگرهای فعال" را هستم!

    یک نکته دیگر این است که مردم قبل از اینکه محیط را تحلیل کنند و با واژه هایی خاص تر ارزیابی کنند ، نسبت به محیط به طور کلی ، عکس العمل نشان میدهند.

    راپاپورت در دوره خودش از اینکه جنبش مدرن بدجور به عملکرد گیر داده و معنی را زیاد آدم حساب نکرده شاکی بوده است.آمده گفته که برای فهمیدن اینکه محیط ها چگونه کار میکنند ، معنی مرکزیت می یابد و سریعا فهمیده می شود.

    جنبش مدرن کمیت را بیشتر از کیفیت می پسندد یا کیفیت را در چیز دیگری می یابد.
    دکتر پاکزاد در مقاله ای که در مجله آبادی چاپ شده در مورد کیفیت فضا در جامع و شهر ایرانی این چنین گفته است :

    کيفيت فضا يکي از مهمترين دلمشغولي هاي دانش طراحي شهري مي باشد . در حدي که بسياري از نظريه پردازان (( ارتقاء کيفيت محيط و فضا )) را مهمترين وظيفه فعاليتطراحي شهري مي دانند . طراح شهري به عنوان عامل ارتقاء کيفيت ابتدا بايد آن را به خوبي بشناسد . بايد بداند براي دستيابي به کيفيت مطلوب چه عواملي را بايد در نظر داشته باشد ؟ اين عوامل از چه جنسي مي باشند ؟ عواملي حسي و ادراکي اند يا منطقي و قابل محاسبه ؟ متاسفانه در جامعه ما عوامل دخيل در ارتقاء کيفيت را صرفا عوامل منطقي يا حساب شده مي دانند و البته ارتقاء کيفيت مترادف با رعايت برخي از استانداردها تلقي مي گردد و ( از آنجا که تنها سازمان رسمي حفظ کيفيت اداره استانداردها مي باشد ، به اين تفکر دامن زده است .) از آنجا که کيفيت ويژگي اي است مبتني بر وجود يا هستي يک موضوع ، ارتباط انکار ناپذيري با موجوديت آن يا ويژگي هاي کمي آن دارد. کيفيت همزاد کميت است و بدون تعريف يکي ، تعريف ديگري ممکن نيست . اما متاسفانه تا به حال بحثي نظري در اين مقوله صورت نپذيرفته است . اکثر مباحث موجود در حول و حوش موضوع کيفيت دور مي زنند ، بدون آنکه به خود موضوع پرداخته و تعريفي روشن از آن ارائه دهند . در مبحث کميت نيز بابي گشوده نشده است . از اين رو ، نويسنده اين مقاله بر خود مي داند که توصيفي هر چند مختصر جهت تعريف اين مفهوم ارائه دهد . و اين امر ممکن نيست مگر با پرداختن همزمان به کميت .

    مطمئنا معنی استفاده کنندگان از معماران و نقادان مهم تر است.بالفرض من می خواهم در یک خانه زندگی کنم هیچ چیز هم از زیبایی شناسی یونانی و علامات بالقیس و طرح رستم نمی دانم.معماری که خانه را برای من طراحی کرده با انرژی برای من از این مشخصه ها تعریف میکند.خب حالا من چه کار کنم؟وقتی چیزی از این طراحی ها نمی دانم و گیج می شوم چه فایده؟من میخواهم در این خانه زندگی کنم نه جناب معمار.


    واژه های ادراکی یا واژه های تداعی کننده یک مقدار برای من جا نیافتاده و اینکه طراحان دوست دارند شهروندان نسبت به محیط زیستشان در واژه های ادراکی عکس العمل نشان دهند واینکه :
    باید توجه داشت که جنبه های ادراکی و تداعی کننده به هم مربوطند:قبلی وضعیتی لازم برای بعدی است.

    مثال ساختمان cbs سارینن مثال جالبی بود.از این مثال راپارپورت دو نتیجه گرفته : یک اینکه بیشتر معنی با شخصی شدن مرتبط است.دو اینکه معمارن کلا مایلند با این فکر که در واقع جنبش مدرن معماری می تواند به عنوان حمله ای به استفاده کنندگان دیده شود،مخالف باشند.

    معانی در شهروندان است نه در اشیا.تجدید بوم یا پست مدرنیسم این را تایید میکند.
    ادموند بیکن، شهرساز، در کتاب «طراحی شهرها»، شهر را «حاصل عملي ارادی»، حاصل «مجموعه تصمیمات مردم ساکن» شهر می‌داند. «شهر، هنر مردم است.» شهر متنی‌ستکه بی‌نهایت مؤلف دارد؛ پس مؤلف ندارد. شهر، متنی‌ست بی‌مؤلف و آیا تنها متنبی‌مؤلف؟ نمی‌دانم. اما تصور می‌کنم بزرگ‌‌ترین، پیچیده‌ترین و شناورترین متن باشد. هیچ نظام ارادی و انسان‌سازی را به این گستردگی و شناوری نمی‌شناسم. و از سرِ همینشناوری‌ست که امکان تأویل‌های بی‌شمار (شاید این تنها جایی‌ست که می‌توان واقعاًتأویل‌های بی‌شمار داشت) فراهم است و البته هر تأویلی از شهر، برشی‌ست متن‌مند ازآن نظام یا متن بسیار شناور.
    هرچند شناوری شهر به مثابه‌ی یک متن، آن را بهنظام‌های طبیعی (مثلاً ستارگان آسمان) نزدیک می‌کند، اما این دو، تفاوتی بنیادیندارند: شهر، حاصل اراده است. «شهر، هنر مردم است.» شهر، مملو از نشانه‌هایی‌ست،ثابت و متغیر، اشباع از معنا، آماده برای آن‌که ما، عابران و ساکنان شهر، آن رابخوانیم و تأویل کنیم...




    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

  6. #5

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    معماری خیابانی

    گزیده ای از مقاله:
    معماری خیابانی
    از کامران ذکاوت
    ارائه شده در کنگره ملی معماری و شهرسازی- بم
    یکی از انتقاد هایی که اغلب به معماری معاصر ایران وارد می شود،خلاء هویتی آن و حذف معیارهایی است که به تدریج دانسته از توجه طراحان خارج شده اند.
    بنابراین هر گونه تحقیق و بازشناسی ارزشهای یاد شده گام موثری در حفظ فرهنگ ملی و هویت کالبدی محیطمان است.
    خیابان وسیهای شهری:
    1-خط آسمان:خط فوقانی تاج انبیه و فصل مشترک کالبد خیابان با آسمان است.
    خط پایه:حد فوقانی جداره قائم بناست.
    خط ترکیب:حد نهایی جداره عقب نسسته یا مرز بام قابل رویت در زمینه آسمان است.
    2-جداره:این عنصر فضای خیابان را مشخص می کند و به آن مفهوم محیطی می بخشد،عناصر طراحی در جداره شامل زمینه،ریتم،همردیفی،تداوم، معماری خیابانی،تناسبات،پیچ،نبش و نشانه است.
    زمینه:مجموعه ای از جنبه های عمومی معماری که در کل جداره خیابان حضور دارند مانند:رنگ،ریتم،و .....
    ریتم:عبارتست از تکرار عناصر افقی و عمودی جداره که در زاویه دید و پرسپکتیو تشدید دیده می شود و معرف هویت زمینه است.
    همردیفی:از خصوصیات بارز سیمای شهری در طراحی خیابان است.
    ولی آنچه ریتم عقب نشینی ها تداوم ساخت را مخدوش نسازد می تواند مطلوب باشد.
    تداوم:شکل گیری فضایی خیابان به عنوان یک کریدورتنها می تواند از طریق تداوم جداره های آن هویت پیدا کند.
    معماری خیابانی:معماری خیابانی یک معماری زمینه گرا و محافظه کار است(جزئی از یک کل واحد است.
    تناسبات:تناسبات،عرض و ارتفاع خیابان شهری عاملی است در تعیین ارزشهای محیطی فضا که ضمن تاثیر در درک انسان از محیط به معیار های اقلیمی نیز توجه دارد.
    پیچ:در فقرات خیابان شهری موجب بسته شدن دید و معرفی جهت حرکت می شود.
    بسته شدن دید موجب بر جسته شدن بنای مقابل دید می شود.
    نبش:بخشی از جداره که در تقاطع با معبر دیگر و یا اتصال به میدان ایجاد می شود و نقطه عطف بخشی از جداره محسوب می شود.
    نشانه:بنایی است سمپلیک که استقرارش در جداره موجب توقف دید و جلب توجه می شود.این عنصر کالبدی در خاطر باقی می ماند و در شناخت محیط موثر است.
    دوره اول توسعه:
    معماری دوره قاجار،معماری دوره تحول محسوب می شود.
    معماری این دوره اولین نسل معماری مشرف به فضاهای شهری(خیابان)د رایران به شمار می رود.عامل محدود کننده ارتفاع در این دوره عوامل سازه ای است و همچنین موجب نظم کالبدی شده است.و شبیه معماری نئوکلاسیک اروپا است.و از ویژگی های برجسته آن نظم و تقارن است.از ویژگی های بارز این دوره انطباق مطلوب معماری خیابانی آن با ارزشهای طراحی شهری است.بر این مبنا سه گونه بارز معماری خیابانی قابل تفکیک است.
    1-گونه نبش 2-گونه دروازه 3-گونه میانی
    گونه نبش:ویژگیها:دارای 3 جبهه،ورودی دریخ و فضای تقاطع،نقطه عطف و نشانه
    گونه دروازه:این گونه با عبور یک دسترسی از جداره خود ارتباط فضای پشت و خیابان اصلی را برقرار می سازد.این ارتباط از طریق ساباط یا دالان سر پوشیده صورت می گیرد که موجب تداوم کالبدی می شود
    گونه میانی:این گونه نقش رابط و پر کننده و اتصال دهنده دو قطعه جداره را به عهده دارد.وجود عنصر شاخص دراین گونه،تنها در شرایطی مطرح است که پیچ خیابان موقعیت مکانی خاص را ایجاد کرده باشد.
    دوره دوم توسعه:
    این دوره متاثر از تکنولوژی و متداول شدن مصرف آهن در ساختمان سازی است.که موجب افزایش ارتفاع بناها به 4 طبقه شده است.معماری خیابان در این دوره کماگان داری 3 گونه نبش،دروازه و گونه میانی است.
    معماری خیابانی:معماری خیابانی نسل دوم را می توان معماری خیابانی نو گرای ایران نامید.
    ویژگیها:نقش عمده بالکن و ایجاد و تاکید ریتم افقی توسط آن،حذف تزئینات سنتی،تنوع کالبدی و .............
    ویژگیهای معماری خیابانی نوگرا:
    1-تنوع کالبدی در خط آسمان:
    ویژگیها:اختلاف ارتفاع بین انبیه،تاکید قائم راه پله ها،ریتک شکست در خط آسمان،عقب نشینی بالکنها و ..............
    2-تنوع کالبدی در جداره:
    ویژگیها:تاکید بر سایه روشن در بدنه خیابان،بالکن سر پوشیده و............
    دوره سوم توسعه:
    دوره مربوط به تحول بنیادی در محتوی و حجم توده بنایا ورودبتن و آسانسور
    ویژگیهای معماری وسیمای شهری در این دوره عبارتند از:
    معماری بنا:نظام باز روابط فضایی،جدا شدن بخشهای خصوصی و عمومی،جایگزینی فضاهای مشخص به جای چند عملکردی
    سیمای بنا:سیمای قائم بصورت صفحه مستطیل شکل،حضور بالکن به شکل نوارهای طولانی و موازی،سطوح یکپارچه شیشه ای و..........
    سیمای خیابان:هر بنا برای خود شخصیت مستقل دارد(عدم هماهنگی)،از بین رفتن ارزش انبیه در نبش،دروازه و میانه جداره.
    خط آسمان:
    افزایش ارتفاع بناها حتی تا 20 طبقه،که طبیعی است سیمای شهری مطلوبی را ارائه نمی دهد و خط آسمان را کاملاًمخدوش می کند.
    و نیز ساختمان های با قطعات بزرگ که پدید ریتم و شکست در خط آسمان را تغییر داده و باعث یکنواختی می شوند.
    جداره:تغییرات زیادی تاثیر ضوابط و مقررات جدید متحمل شده از جمله:عقب نشینی تدریجی تحت تاثیر تعریض خیابان در طرحهای جامع.
    ویژگیهای دیگر:روئیت نما های جانبی کار نشده،عدم تداوم کالبدی،اعمال ضوابط 60در صد برای خیابانهای شرقی غربی که معضل به شمار می رود و...........
    قطعنامه:
    -تشکیل کمیته تصویب نما در شهرداریها
    -ملغی نمودن شیوه های تعریض
    -لغو ضوابط و مقررات شیوه های تعریض
    -لغو ضوابط و مقررات طرح تفصیلی در مورد خیابانهای اصیل
    -انبیه بلند مرتبه از حد خط پایه ساختمان عقب نشینی کنند.
    تدوین ضوابط ویژه برای ساختمان های بلند مرتبه با توجه به تاج بنا و خط آسمان
    -تعین حداقل تناسب قطعه برای ساختمان های بلند
    -پر تداوم کالبدی حداقل تا 4طبقه تاکید شود.
    -ضوابط و مقررات سیمای شهری با نقشه های سیمای قائم و پلان به مقیاس لازم همراه باشد.
    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

  7. #6

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    پیش فرض

    بحث در مورد فضا و مقایسه این تعریف در دو کتاب "مبانی نظری طراحی شهری دکتر پاکزاد" و "انسان شناسی شهری دکتر فکوهی"

    کتاب انسان شناسی به مراتب متن خوبی داشت. خب شاید دلیل آن استفاده از ترجمه های سنگین در بطن نوشته ها بود به طوریکه پاورقی آن پر بود از معالات انگلیسی و فرانسوی و ذکر منبع کتابهای خارجی.به نظرم کتاب انسان شناسی کتابی است که باید بر آن بسیار بحث شود و در قالب یک وبلاگ یا چارچوب اینترنتی نمی گنجد.در مورد کتاب مبانی نظری و فرآیند طراحی شهری دکتر پاکزاد به نظرم متن دانشگاهی در حد کارشناسی دارد که ازمتنش می توان فهمید که برای تدریس نگاشته شده.البته مولفان از بعضی از جملات فلسفی معنی گرا که برای درکش نیاز به مکث است دریغ نفرموده اند.کتاب طراحی شهری شاید
    به عنوان یک منبع مناسب برای به کار بردن درست اصطلاحات و ادبیات طراحی شهری بتواند باشد. تقسیم بندی پیچیده اول فصل که مملو است از فلش ها و مربع ها یک مقدار گیج کننده به نظر میرسد که خواننده را سر در گم و خوانایی مطلب را کم میکند.
    و حالا گریزی به کتب:

    ارتباط از سه قسمت اساسی تشکیل شده : فرستنده –گیرنده و میان این دو که انها را به هم ربط میدهد.راپوپورت روابط را در سه نوع میداند : رابطه انسانها با هم-رابطه انسان با اشیاء- رابطه اشیا با هم.که این تقسیم بندی روابط از نظر راپوپورت در این جمله سازمان اجتماعی پیدا میکند :

    What,where,when,who does including/excluding whom and why ?

    در ص 2 کتاب جمله ای از محسنیان راد نقل شده که :"ارتباط عبارت است از فرآیند انتقال پیام از سوی فرستنده برای گیرنده مشروط بر آنکه در گیرنده پیام مشابهت معنی با معنای مورد نظر فرستنده ایجاد شود."به نظرم اگر مشابهت معنایی هم ایجاد نشد و فرد برداشت دیگری از پیام کرد باز هم ارتباط برقرار شده و شرط لازم برای ارتباط نیست.مگر آنکه فرد اصلا کد های معنایی ارسال شده را در اختیار نداشته باشد.نظر شما چیست؟

    ص 5 پاراگراف دوم :"بار اطلاعاتی یک پیام در ارتباط با بداعت علائم ان است و این بداعت با احتمال پیش آمدن هر علامت نسبت عکس دارد." به نظر یعنی هرچه این علامت از ذهن دورتر باشد بداعت آن بیشتر است.یعنی نو تر به نظر میرسد.مثلا اگر بگوییم یک بشقاب پرنده در فرودگاه نشست ÷رت اطلاعاتی بسیار کمتری نسبت این دارد که بگوییم : یک هواپیما در فرودگاه نشست.البته این نباید به بداعت مطلق کشیده شود چون غیر قابل باور میشود و ÷رت اطلاعاتی به حساب می آید.مثلا خالی بندی های تابلو !

    در مورد کژنمایی ها می توان استفاده جالبی از آنها در طراحی شهری کردو در طراحی مونومانهای شهری از آنها استفاده کرد یا به وسیله آنها توجه شهروندان را به موضوعات خاصی جلب کرد.

    مبحث نظریات گشتلت برایم جالب بود :"کل چیزی بیش از جمع جبری اجزای آن است". قواعدش به نظرم هرکدام کاربرد زیادی در طراحی شهری دارند.

    همچنین علاقه مندم که "بافتهای عمق نما"ی گیبسون را بهتر و کاملتر درک کنم.جستجو در ویکی پدیا نتوانست کمکم کند.

    در طراحی شهری محیط و انسان به هیچ وجه از یکیگر جدا نمیشوند و همواره در هر مبحثی در ارتباط مداوم با هم هستند مثلا بینایی در طراحی به هیچ وجه به معنی عکاسی از محیط نیست بلکه عکاسی به همراه تجزیه و تحلیلی که در فرآیند ادراک انسان صورت میگیرد مد نظر است.

    مبحث حواس از کتاب طراحی شهری به ارقام و اعداد گوشه چشمی کرده! و از آنها برای تقسیم بندی استفاده میکند.

    و اما مبحث جنجالی فضا (space) : در کتاب طراحی شهری در این قسمتی که ما برای مطالعه تعیین کردیم تعریف مشخصی از فضا ارائه نداده ولی در کتاب انسان شناسی در قسمتهای مختلف گریزی به فضا و مفهوم آن از نظر دانشمندان و تئوریسین های شهری زده است.البته در ادامه کتاب طراحی شهری در بخش مفهوم فضای شهری ÷اکزاد فضای شهری را باقلوا توضیح داده و یحتمل که آن قسمت در مورد فضای شهری شیر فهممان خواهد کرد.(رک ص 74 طراحی شهری)

    تقسیم بندی فضا در این قسمت در کتاب طراحی زیاد جای بحث ندارد، ترجیح می دهم به مطالب خوف انسان شناسی بپردازم:

    فضا ، جایی میان چیزها و اشیاء (!!!Wow)” تعریف از این باحال تر و کاملتر(!) نمی شود از فضا کرد به نظر میرسد که نظریه پرداز خواسته که یک چیزی بگوید و خودش را از دست این ابهام لعنتی رها کند ولی در عین حال یک چیزی پرانده که یک عالم را در کف گذاشته.اگر به کتاب شهرسازی انسان گرا عنایتی کرده باشید این تعریف از فضا تکرار شده.در ادامه میخوانیم که فضا را تنها در حضور اشیاء و پر بودن آن می توان درک کردکه البته به نظرمن این به نقص مطلق انسان بر میگردد که واقعا از درک برخی موارد عاجزاست.

    هانری لوفبور آمده فضا را از نظر انسانشناختی بررسی کرده و گفته فضا از یک طرف تجربه خافظه تاریخی ماست از یک طرف تجربه روزمرگی ما.بعدش آمده یک متلت رابطه(مثلث تقابل های فضایی) کشیده و فضای انسانی را به سه قسمت اجتماعی و ذهنی و طبیعی تقسیم کرده و حال کرده که بگوید فضای اجتماعی برای انسانها از همه مهمتر است.بعد مجله gronlund خواسته که حرکت علمی بکند زده اسمهای این فضاها را به فضای زیست شده،فضای انگاشت شده و فضای برداشت شده تغییر داده،فلش های مثلث را خمیده کرده و یک ذره به سوسول بازیهایش اضافه کرده اسمش را گذاشته دایره تقابل فضایی !

    یک جمله بعد توضیحات این مبحث آمده که مرا یاد بدهکاری هایم انداخت : " فضای مطلق را گروهی همان فضای طبیعی پیش از دگرگون شدنش به دست انسان می دانند ، (از اینجا به بعد)در حالی که آن را فضای پیش فرض گرفته شده از طرف دین و قدرت های زمینی به مثابه فضای تضمین یافته دانست،فضای انتزاعی فضای مدرنیسم است !!!!"از دوستان تقاضا میشود شدیدا یاری برسانند.

    فضای دیفرانسیل هم تعریف جالبی دارد و تقسیم بندی آن بیشتر به تقسیم بندی زمان بر میگردد.

    مارک اوژه در کتاب نامکانش فضا ها را به دو قسمت مکان و نامکان تقسیم کرده است و جاههایی مثل بیمارستانها و فروشگاههای زنجیره ای و پمپ بنزین ها و ... را به خاطر اینکه به قول میشل سرتو انسان را دچار روزمرگی و ناملایمات دیرینه میکنند جزو آدم حساب نیاورده و به آنها نا مکان اطلاق میکند.البته مکان در نظر این نظریه پرداز خیلی خاص و محدود میشود.

    مشل سرتو از تفاوت میان فضا و مکان طوری سخن می گوید که تفاوت مکان و نامکان البته نه در مقابل هم.به نظر او مکان جان ندارد و پویا نیست و هنگامی که توسط عناصر دیگر جان میگیرد به فضا تبدیل میشود که آمده پیاده رو را مثال زده.

    تقسیم بندی فضاهای شهری به قدسی و ناقدسی را شاید بتوان تاثیر غیر قابل انکار دین در زندگی انسانها دانست.همچنین در مقیاس کوچکتر و در اندازه یک صحنه که کتاب انسان شناسی مثالهای خوبی در این مورد زده.نظریه جین جاکوبز در مبحث فضاهای عمومی نقطه عطف آن است.جاکوبز که دو سال پیش در دی ماه مرد(خدایش بیامرزاد) تا کنون نظریات توپی در مورد شهرسازی ارائه داده که یکی اش را توی همین قسمت میخوانیم. من با قسمت فضای عمومی روستایی یا روستایی شهریش کلی حال کردم که گفت سایه کنترل اجتماعی بر فردی که دارای هویت گروهی است ازسوی آن گروه سنگینی میکند و واقعا هم همینطور است .می توانیم نمونه های عینی زیادی را در جوامع روستایی خودمان پیدا کنیم.

    یک تعریف فضا و تقسیم بندی که صورت گرفته را راپوورت انجام داده : او اعتقاد دارد که فضا بدیهی نیست و خیلی مبهم است و فراتر از یک کالبد صرف است بلکه مفهومی انتزاعی دارد.بعد گفته که آقا من فقط نظر خودم را میگویم و ممکن است باور های مردمی فرق کند.او تمایزی را تشخیص داده که بین فضای انسانی و غیر انسانی یا فضای طراحی شده و فضای غیر طراحی شده می باشد.سپس از یک سری فضاها و تقابل و شباهت هایشان صحبت کرده که این چند فضا در تقسیم بنذیهایش به چشم میخورد:

    اجتماعی-نمادین-اقتصادی-رفتاری-اطلاعاتی-برداشتی-تجربی-حسی-روانشناختی-شناختی-ذهنی-فرهنگی-خیالین-الکترونیک و...

    مبحث نیازها را شاید بتوان در هرم معروف آبراهام مازلو خلاصه کرد.هر فرد دارای یک سری نیازهای ذاتی است که فعال کننده و هدایت کننده رفتارهای اوست.یعنی انسان با توجه به نیازهایش رفتارهایش را تنظیم میکند.هرم آبراهام مازلو کاملا مشخص است و او به نیاز های انسان از دیدگاه انسانی روانشناختی نگریسته است.درجه بندی فضاها( فضاهای درجه 1 و 2 و3 )چگونه است؟من نمی دانم چون به آن در قسمت نیاز به دفع زائده های غذا برخوردیم.

    "زندگی احمقانه در مشاغل احمقانه" تعبیر جالبی است.به نظر مازلو وقتی نیازهای انسان به ترتیب هرم ارضا نشود انشان نمی تواند از زندگی خو لذت ببرد.یک تحقیق روانشناسی نشان داده که فردی که در وقت تفریح صد در صد تمرکز خود را روی تفریح ندارد و فکرش به کار یا چیز دیگری مشغول است بعدا در موقع کار نیز با مشکل مواجه میشود و زود از کار خسته شده و تمرکزش را از دست می دهد.

    اضافه شدن نیاز به درک ، زیبایی شناختی و دانستن و فهمیدن به هرم نیازهای مازلو آنرا به یک هرم 8 طبقه تبدیل میکند.نکته ی جالبی که در آن متوجه میشویم تفاوت میان دانستن و فهمیدن است که بسیار ریز به آن اشاره میشود.نیاز به دانستن قویتر از نیاز به فهمیدن است.یعنی ما اول دوست داریم بدانیم تا بفهمیم.

    به تمامی افعال انسانی که میخواهند نیاز های انسانها را برآورده کند فعالیت میگویند.با تقسیم بندی ها و ویژگیهای آن در کتاب طراحی کاری ندارم به رفتار و تفاوت آن با فعالیت می پردازم:

    همه میدانیم که به نحوه انجام فعالیت رفتار میگویند.در حقیقت ما در فضای شهری با رفتار مواجه هستیم نه فعالیت.زیرا رفتار تنها تابع فعالیت نیست بلکه تابع مکان و زمان نیز هست.و ما در فضای شهری تنها با فعالیت مواجه نیستیم بلکه زمان و مکان هم وجود دارند و مهم هستند.همچنین یک فضا می تواند تنها امکان یا عدم امکان یک فعالیت را فراهم آورد لذا تاثیرش بر رفتار بسار مستقیم تر است.

    حال پای محیط به میان کشیده میشود که کار ما را مشکل میکند.به نظر کتاب طراحی شهری محیط چیزی است که انسان را احاطه کرده.شاید یک مقدار با مکان و فضا تطابق معنایی پیدا کند ولی به نظر من محیط در تعریف چیزی است میان مکان و فضا.نه به خشکی مکان(ار نظر سرتو) است نه به پویایی فضا.البته جای بحث بسیار دارد که در این مقال نمی گنجد.

    رفتار شهری تنها در حضور دیگران امکان پذیر است.و به دو صورت رفتارهای جمعی و فردی بروز میکند که به نظر جاکوبز بارز ترین ویژگی شهر این است که فرد میتواند در عین داشتن رفتار فردی رفتار جمعی نیز داشته باشد و بالعکس.رفتار شهری شهروندان تنها از یک عامل تاثیر نمی پذیر ند بلکه در ارتباط مداوم با چند عامل که از فرد و محیط ناشی میشوند هستند.

    درشهر زمان ، اهمیت زمان در زندگی شهری را در قالب خاطره انباشت ذهنی حافظه و... نشان داده شده و در قسمت سازمان یافتگی صنعتی زمان شهر نقش کار در تقسیم بندی زمان زندگی شهری با مثال صنعتی شدن شهر ها به خوبی نشان داده شده است.

    تقسیم بندی زمان به دو صورت خطی و چرخه ای و اشاره به اعتقادات مکتب ها و ادیان مختلف جالب بود.که البته شاید تنها بتوان ازکانال آرمانشهر ها ربط این تقسیم بندی را به شهر نشان داد.

    زمان روزمرگی هم زمانی است که ما با آن بیش از همه سر و کار داریم و معمولا معمولی ترین لحظه های زندگی مان را تشکیل میدهندکه گاهی با تراکم های کارکردی بسیار زیاد مواجه میشویم که به آنها زمانهای اوج میگویند.به نظرم کاهش این روزمرگی ها در شهر به جذابیت و بهبود استانداردهای شهری می افزاید.
    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

  8. #7

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    پیش فرض

    انسان‏شناسي شهري،تهران، نشر ني، 1381

    دربارة کتاب
    در ساختار کتاب‌ حاضر منطقي‌ مشخص‌ به‌کار گرفته‌ شده‌ است‌. بدين‌ترتيب‌ نخست‌ رويکردي‌ انسان‌شناختي‌ـتاريخي‌ در نظر بوده‌ است‌ که‌ در آن‌ منشأ و تحول‌ شهرها از ابتدا تا امروز و چشم‌اندازي‌ به‌سوي‌ آينده‌ مورد بررسي‌ قرار گيرد. سپس‌ تلاش‌ شده‌ است‌ تصويري‌ از نظريه‌هاي‌ پيشين‌ و کنوني‌ دربارة‌ شهر ارائه‌ شود تا چارچوب‌ نظري‌ مشخصي‌ که‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ درون‌ آن‌ به‌ پژوهش‌ ميداني‌ مي‌پردازد معلوم‌ شود. فصل‌ سوم‌ کتاب‌ را بايد مهم‌ترين‌ بخش‌ از نقطه‌نظر انسان‌شناسي‌ به‌حساب‌ آورد زيرا در آن‌ به‌ مجموع‌ مفاهيم‌ اساسي‌ و موضوع‌هاي‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ پرداخته‌ شده‌ است‌. فصل‌ چهارم‌، درحقيقت‌ مقدمه‌اي‌ است‌ براي‌ ورود به‌ عرصة‌ جديد و بسيار گستردة‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ ايران‌ که‌ اميدواريم‌ بتوانيم‌ در آينده‌اي‌ نه‌چندان‌ دور به‌صورت‌ تفصيلي‌ آن‌ را باز کنيم‌، و سرانجام‌ آخرين‌ فصل‌ کتاب‌ به‌ تشريح‌ روش‌هاي‌ خاص‌ انسان‌شناسي‌ به‌ويژه‌ در حوزة‌ شهري‌ يعني‌ در جوامع‌ پيچيده‌ اختصاص‌ دارد.


    پيشگفتار
    علوم‌ اجتماعي‌ در سال‌هاي‌ ابتداي‌ دهة‌ 80 قرن‌ بيستم‌ شاهد يکي‌ از بزرگ‌ترين‌ بحران‌هاي‌ تاريخچة‌ 150 سالة‌ خود بود. اين‌ بحران‌ در آن‌ واحد بحراني‌ روش‌شناختي‌ و نظري‌ بود و در قالب‌ زير سؤال‌ رفتن‌ بخش‌ بزرگي‌ از مفاهيم‌ و روش‌هايي‌ که‌ تا آن‌ زمان‌ توانسته‌ بودند اِجماع‌ بزرگي‌ را در ميان‌ انديشمندان‌ به‌وجود آورند، تبلور يافته‌ بود. دربارة‌ دلايل‌ و پيامدهاي‌ اين‌ بحران‌ بسيار مي‌توان‌ نوشت‌ و شايد حتي‌ بتوان‌ بحران‌ را تا اندازه‌اي‌ با تغيير شکل‌ جهان‌، و ورود آن‌ به‌ دوران‌ موسوم‌ به‌ عصر پساصنعتي‌ مربوط‌ دانست‌. بي‌شک‌ نمي‌توان‌ تحولات‌ عظيمي‌ چون‌ انقلاب‌ اطلاعاتي‌، گسترش‌ و تشديد فرايند جهاني‌شدنِ پارادايم‌هاي‌ علمي‌، فرهنگي‌ و سياسي‌، فروپاشي‌ نظام‌ قدرتمند شوروي‌ و بلوک‌ شرق‌ و بحران‌ گستردة‌ ايدئولوژي‌هاي‌ پيامبرانه‌ يا به‌ زبان‌ پسامدرن‌ها «روايت‌هاي‌ بزرگ‌» و... را که‌ زمينه‌هاي‌ اساسي‌ علوم‌ اجتماعي‌ را مي‌ساخته‌اند در بروز اين‌ بحران‌ و پيامدهاي‌ آن‌ ناديده‌ گرفت‌.
    موج‌ نخست‌ بحران‌ چنان‌ شدتي‌ داشت‌ که‌ همة‌ دستاوردهاي‌ اين‌ علوم‌ را به‌ زير سؤال‌ برد و درحقيقت‌ تصور مي‌شد که‌ مي‌توان‌ به‌ نوعي‌ پايان‌ پروژة‌ عمومي‌ پژوهش‌ اجتماعي‌ را به‌ گونه‌اي‌ که‌ پدران‌ قرن‌ نوزدهمي‌ کنت‌، اسپنسر و دورکيم‌ براي‌ آن‌ متصور شده‌ بودند اعلام‌ کرد. بسياري‌ از عالمان‌ اجتماعي‌ از خود مي‌پرسيدند که‌ سهم‌ آنها و پارادايم‌ علمي‌ يا «شبه‌ علمي‌» که‌ خود را بدان‌ متعلق‌ مي‌دانسته‌اند در فجايع‌ گستردة‌ قرن‌ بيستمي‌ چه‌ بوده‌ است‌؟ آيا اين‌ علوم‌ درواقع‌ توانسته‌ بودند کاري‌ جز هموار کردن‌ راه‌ براي‌ شکل‌گيري‌ سرمايه‌داري‌ صنعتي‌ و گسترش‌ آن‌ در سطح‌ جهان‌ و در نهايت‌ پي‌ريزي‌ نظام‌هاي‌ سرمايه‌داري‌ دولتي‌ و توتاليتاريسم‌هاي‌ خشونت‌آميز انجام‌ بدهند؟ کاربردي‌ بودن‌ اين‌ علوم‌ از يک‌سو و انتقادي‌ بودن‌ آنها از سوي‌ ديگر، به‌ کدام‌ نتايج‌ قابل‌ دفاع‌ دست‌ يافته‌ بودند؟ آيا در يک‌سو تفکر اجتماعي‌ در دام‌ فايده‌گرايي‌هاي‌ مديريتي‌ و اداري‌ و از سوي‌ ديگر در دام‌ انقلابي‌گري‌هاي‌ مخرب‌ و در نهايت‌ سترون‌ اسير، نشده‌ بودند؟ پاسخ‌ به‌ اين‌ پرسش‌ها در طول‌ دو دهة‌ گذشته‌، بخش‌ بزرگي‌ از ادبيات‌ پسامدرن‌ و نگاه‌هاي‌ انتقادي‌ را درون‌ حوزة‌ فلسفة‌ علوم‌ اجتماعي‌ به‌ خود اختصاص‌ داده‌اند و طبعاً بدون‌ يافتن‌ پاسخ‌هايي‌ نسبتاً قانع‌کننده‌ در برابر آنها نمي‌توان‌ انتظار داشت‌ که‌ علوم‌ اجتماعي‌ بتواند از ترديد و احساس‌ گناهي‌ که‌ خواسته‌ يا ناخواسته‌ گريبان‌ آن‌ را گرفته‌ است‌ رهايي‌ يابد.
    با اين‌ وصف‌ اين‌ رهايي‌ تنها در گرو تأملات‌ فلسفي‌ و ادبي‌ نبوده‌ و در حوزه‌اي‌ ديگر يعني‌ پژوهش‌ به‌ نتايجي‌ مفيد و اميدوارکننده‌ انجاميده‌ است‌. بازسازي‌ روش‌شناختي‌ و نظري‌ علوم‌ اجتماعي‌ در طول‌ دو دهة‌ اخير خيره‌کننده‌ بوده‌ است‌ و شايد بدون‌ اغراق‌ بتوان‌ سهم‌ اين‌ دوران‌ کوتاه‌ را با کل‌ تاريخ‌ پيشين‌ اين‌ علوم‌ مقايسه‌ کرد. بدين‌ترتيب‌ خوشبختانه‌ جامعه‌شناسان‌ و انسان‌شناسان‌، جمعيت‌شناسان‌ و روان‌شناسان‌ اجتماعي‌ در طول‌ اين‌ سال‌هاي‌ سخت‌، هرگز دست‌ از تلاش‌ نظري‌و روش‌شناختي‌ برنداشتند و ترديدها نه‌فقط‌ آنها را به‌ کنارکشيدن‌ از عرصه‌هاي‌ اجتماعي‌ وانداشت‌، بلکه‌ سبب‌ شد آنها با اراده‌اي‌ سرسختانه‌ تلاش‌ کنند بديل‌هاي‌ مورد نياز خود را در دل‌ واقعيات‌ اجتماعي‌ و با ارائة‌ سهمي‌ هرچه‌ بيش‌ از پيش‌ در پديده‌هاي‌ تغيير اجتماعي‌ به‌دست‌ آورند.
    آنچه‌ در اين‌ ميان‌ مي‌توان‌ از نقطه‌نظر انسان‌شناسي‌ مورد تأکيد قرار داد، رشد کمّي‌ و کيفي‌ اين‌ شاخة‌ بزرگ‌ از علوم‌ اجتماعي‌ در طول‌ دو دهة‌ اخير است‌ که‌ علائم‌ پيش‌درآمد آن‌ از سال‌هاي‌ پس‌ از جنگ‌ جهاني‌ دوم‌ قابل‌ مشاهده‌ بودند. شکل‌ گرفتن‌ واقعي‌ و عملي‌ جامعة‌ جهاني‌ و گسترش‌ شکل‌ دولت‌ملي‌ در سراسر جهان‌ همراه‌ با پيامدهاي‌ فرهنگي‌ گستردة‌ آن‌ از جمله‌ در ارتباط‌ با گروه‌هاي‌ انساني‌ کمابيش‌ متنوع‌ و گسترده‌اي‌ چون‌ قبايل‌، اقوام‌ و در کنار اين‌ امر تجمع‌ها، همجواري‌ها و تراکم‌هاي‌ هر چه‌ بيش‌ از پيش‌ فرهنگ‌ها، خرده‌فرهنگ‌ها و ضدفرهنگ‌ها در پهنه‌هاي‌ جغرافيايي‌ـسياسي‌، سبب‌ شد که‌ اهميت‌ رويکرد فرهنگي‌ و نقش‌ کليدي‌ آن‌ در کل‌ روابط‌ اجتماعي‌ هر چه‌ بيشتر مورد اذعان‌ و تأکيد تمامي‌ انديشمندان‌ و دست‌اندرکاران‌ مديريت‌ جوامع‌ پيچيدة‌ مدرن‌ قرار گيرد.
    بدين‌ترتيب‌ شاهد فرايندي‌ دوسويه‌ بوديم‌: از يک‌سو، انسان‌شناسان‌ (مردم‌شناسان‌) غربي‌ که‌ در طول‌ بيش‌ از يکصد سال‌ تنها بر جوامع‌ موسوم‌ به‌ «ابتدايي‌» يا «غيراروپايي‌» مطالعه‌ مي‌کردند، حوزة‌ مطالعاتي‌ خود را به‌ کشورهاي‌ توسعه‌يافته‌ و حوزه‌هاي‌ شهري‌ و صنعتي‌ که‌ مکان‌ اصلي‌ آن‌ تمرکزهاي‌ فرهنگي‌ شده‌ بودند، گسترش‌ دادند، و از سوي‌ ديگر نسلي‌ از جامعه‌شناسان‌ و سپس‌ انسان‌شناسان‌ در کشورهاي‌ مستعمره‌ يا تحت‌ سلطة‌ پيشين‌ غرب‌ صنعتي‌، پديد آمدند که‌ وظيفة‌ اصلي‌ خود را ياري‌رساندن‌ به‌ گذار سخت‌، پرتنش‌ و گاه‌ حتي‌ بسيار دردناک‌، اما ناگزير، جوامع‌ خود به‌ مدرنيته‌ و صنعتي‌ شدن‌ و قرار گرفتن‌ آنها در مکاني‌ قابل‌ زيست‌ در نظام‌ جديد جهاني‌، مي‌دانستند. اين‌ کمک‌رساني‌ طبعاً بايد از خلال‌ فعاليت‌هاي‌ پژوهشي‌ و آموزشي‌ اين‌ نسل‌ و نسل‌هاي‌ آتي‌ آن‌ انجام‌ مي‌گرفت‌. اما در اين‌ حوزه‌ همچون‌ ساير حوزه‌ها، توسعه‌ با موانع‌ بي‌شماري‌ روبه‌رو بود، به‌خصوص‌ آنکه‌ علوم‌ اجتماعي‌ به‌دليل‌ ساختارهاي‌ سست‌ و شکنندة‌ سياسي‌ در کشورهاي‌ توسعه‌نيافته‌ از ابتدا مورد شک‌ و سوء ظن‌ بود و اعتماد قدرت‌هاي‌ حاکم‌ نسبت‌ به‌ آن‌ همواره‌ در حداقل‌ ممکن‌ قرار داشت‌ و هر بار که‌ اين‌ قدرت‌ها روي‌ به‌سوي‌ فساد گسترده‌ و روش‌هاي‌ خشونت‌آميز در حاکميت‌ مي‌آوردند، اين‌ سوء ظن‌ها پيامدهاي‌ دردناک‌ و گاه‌ جبران‌ناپذيري‌ براي‌ عالمان‌ اجتماعي‌ به‌ همراه‌ داشت‌.
    نتيجه‌ آنکه‌ رشد اين‌ علوم‌، هرچند به‌ انجام‌ رسيد، اما بسياري‌ از مشکلات‌ ساختاري‌ از ابتدا اين‌ رشد را همراهي‌ مي‌کردند که‌ بسياري‌ از آنها تا امروز هنوز باقي‌ هستند. اما به‌رغم‌ اين‌ مشکلات‌، براي‌ مثال‌ فن‌سالاري‌هاي‌ ناانديشمندانه‌ و سطحي‌نگر، کمبود بودجه‌هاي‌ تخصيص‌يافته‌ به‌ اين‌ علوم‌، عدم‌ علاقه‌مندي‌ و اعتماد براي‌ به‌ اجرا درآوردن‌ نتايج‌ کاربردي‌ پژوهش‌هاي‌ اجتماعي‌، نبود تصوير اجتماعي‌ مناسب‌ از اين‌ علوم‌، فشارهاي‌ سياسي‌ و اداري‌ براي‌ جلوگيري‌ از گسترش‌ آموزش‌ و پژوهش‌ در آن‌ حوزه‌ها و غيره‌، نتوانستند از تداوم‌ آنها جلوگيري‌ کنند.
    در اين‌ ميان‌ انسان‌شناسي‌ حتي‌ بيش‌ از جامعه‌شناسي‌ بر رسالت‌ خود در ياري‌رساني‌ به‌ حل‌ مشکلات‌ اجتماعي‌ و جلوگيري‌ از ضربه‌خوردن‌ فرهنگ‌هاي‌ بومي‌ از فرهنگ‌هاي‌ بيروني‌ انگشت‌ گذاشت‌. انسان‌شناسي‌ توانست‌ نشان‌ دهد که‌ بدون‌ يافتن‌ راه‌حل‌هاي‌ اساسي‌ براي‌ سازش‌ و آشتي‌ دادن‌ دو بُعد اساسي‌ فرهنگ‌، يعني‌ بُعد مادي‌ يا تکنولوژيک‌ آن‌ با بُعد معنوي‌ و ايدئولوژيک‌ آن‌ نمي‌توان‌ در انتظار معجزه‌اي‌ نشست‌ و تصور کرد که‌ گذار به‌ مدرنيته‌ و عصر صنعتي‌ مي‌تواند با حداقلي‌ از هزينه‌هاي‌ اجتماعي‌ و فرهنگي‌ همراه‌ باشد. به‌ همين‌ دليل‌ نيز انسان‌شناسي‌ تلاش‌ کرد حوزة‌ مطالعاتي‌ خود را تا جايي‌ که‌ ممکن‌ است‌ گسترش‌ دهد و درحقيقت‌ در تعقيب‌ فرهنگ‌ به‌ همة‌ نقاطي‌ که‌ ممکن‌ است‌ بتوان‌ شاهد تمرکزها و مشکلات‌ فرهنگي‌ بود وارد شود. از اين‌رو رويکرد فلکلوريک‌ نسبت‌ به‌ انسان‌شناسي‌، که‌ بيشتر در واژة‌ «مردم‌شناسي‌» متمرکز است‌، با گسترش‌ خود جاي‌ خويش‌ را به‌ رويکردي‌ فرهنگي‌، در معني‌ عام‌ اين‌ واژه‌ داد که‌ مفهوم‌ «انسان‌شناسي‌» بهتر آن‌ را مي‌نماياند.
    در کشور ما نيز فرايند رشد وگسترش‌ اين‌ علم‌ کمابيش‌ از همان‌ مسيري‌ عبور کرد که‌ در ساير کشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌، هرچند نمي‌توان‌ منکر وجود نوعي‌ فاصله‌ و تأخر در اين‌ زمينه‌ شد. بدين‌ترتيب‌ دوره‌هاي‌ رشد اين‌ علم‌ را شايد بتوان‌ به‌ گونه‌اي‌ بسيار عام‌ به‌ سه‌ دوره‌ تقسيم‌ کرد: نخست‌ دورة‌ پيش‌ از سال‌ 1300 (دهة‌ 20 ميلادي‌) که‌ در آن‌ با نوعي‌ تفکر انسان‌شناختي‌ (يا مردم‌شناختي‌) روبه‌روييم‌ که‌ خود را در قالب‌ يک‌ ادبيات‌ سنتي‌ بسيار غني‌ و با پيشينه‌اي‌ بسيار طولاني‌ نشان‌ مي‌دهد. سپس‌ دورة‌ 1300 تا 1340 (1920ــ1960) که‌ در طول‌ آن‌ انسان‌شناسي‌ عموماً در قالب‌ ادبياتي‌ فلکلوريک‌ و مردم‌نگارانه‌ به‌وسيلة‌ انديشمندان‌ غيردانشگاهي‌ (و غيرعلمي‌) بروز مي‌کند، و سرانجام‌ دوره‌اي‌ که‌ از 1340 تا امروز قرار مي‌گيرد و طي‌ آن‌ انسان‌شناسي‌ هر چه‌ بيش‌ از پيش‌ در حال‌ تثبيت‌ به‌مثابه‌ يک‌ رشتة‌ دانشگاهي‌ با روش‌ها و چارچوب‌هاي‌ علمي‌ لازم‌ و مناسب‌ براي‌ چنين‌ تثبيتي‌ است‌. در دورة‌ اخير شايد بتوان‌، دهة‌ گذشته‌ را از لحاظ‌ تلاش‌ و کوششي‌ که‌ انسان‌شناسان‌ ايراني‌ براي‌ تبيين‌هاي‌ نظري‌ و روش‌شناختي‌ داشته‌اند برجسته‌تر دانست‌. با وجود اين‌ کمبودها و کاستي‌هاي‌ زيادي‌ در همة‌ زمينه‌ها در حال‌ حاضر قابل‌ مشاهده‌ هستند که‌ مهم‌ترين‌ آنها را بايد در کمبود منابع‌ مناسب‌ و کادرهاي‌ کارآمد براي‌ به‌ تحقق‌ درآوردن‌ پروژه‌هاي‌ گستردة‌ آموزشي‌ و پژوهشي‌ در حوزة‌ انسان‌شناسي‌ دانست‌.
    اگر بخواهيم‌ در اين‌ مختصر اشاره‌اي‌ گذرا به‌ کمبودها، لااقل‌ در حوزة‌ ادبيات‌ انسان‌شناسي‌، داشته‌ باشيم‌، بايد بر اين‌ نکته‌ تأکيد کنيم‌ که‌ «کمبود» در اين‌ حوزه‌ بيشتر به‌صورت‌ کيفي‌ قابل‌ مشاهده‌ است‌ تا کمّي‌. درواقع‌ اگر بدون‌ هيچ‌گونه‌ داوري‌ و هيچ‌گونه‌ اصرار بر طبقه‌بندي‌ها، تسلسل‌ها و پيوستگي‌هاي‌ منطقي‌ در ادبيات‌ علمي‌ به‌ آثار منتشر شده‌ در طول‌ چهار دهة‌ گذشته‌ بنگريم‌ با تعداد بي‌شماري‌ کتاب‌، مجله‌، رسالة‌ دانشجويي‌ در رشته‌هاي‌ مختلف‌، مقالة‌ علمي‌ و ترويجي‌ و پروژة‌ علمي‌ و غيره‌ روبه‌رو خواهيم‌ شد که‌ کمتر نظم‌ و منطقي‌ بر توليد، بازتوليد، تداوم‌ و پيوستگي‌ آنها حاکم‌ بوده‌ است‌. اين‌ آثار که‌ عمدتاً در حوزة‌ ادبيات‌ عامه‌ (فلکلور) توليد شده‌اند، عموماً از انگيزه‌ها و علاقه‌مندي‌هاي‌ شخصي‌ نويسندگان‌ و مترجمان‌ خود ريشه‌ گرفته‌اند و تقريباً هرگز نشان‌دهندة‌ نوعي‌ برنامه‌ريزي‌ هرچند ساده‌ و اوليه‌ با هدف‌ توسعه‌ علمي‌ نيستند. از اين‌رو، متأسفانه‌ برخي‌ از اين‌ آثار که‌ از نظر علمي‌ بسيار باارزش‌اند در ميان‌ بسياري‌ ديگر که‌ فاقد کوچک‌ترين‌ ارزش‌ علمي‌ هستند، گم‌ شده‌اند و تأثير اجتماعي‌ و تخصصي‌ آنها در حوزة‌ علمي‌ مربوطه‌ بسيار اندک‌ و بسيار کمتر از حد در خور آنها بوده‌است‌.
    اگر بخواهيم‌ از نظمي‌ منطقي‌ در توسعة‌ ادبيات‌ علمي‌ در حوزه‌اي‌ خاص‌ نام‌ ببريم‌ مي‌توانيم‌ چنين‌ فرايندي‌ را مطرح‌ کنيم‌: نخست‌ آثار مقدماتي‌ و پايه‌اي‌ قرار مي‌گيرند، براي‌ مثال‌ کتاب‌ها و مقالاتي‌ که‌ درآمدها و مقدمات‌ ضروري‌ براي‌ تفهيم‌ و گسترش‌ مفاهيم‌ عام‌ و اولية‌ آن‌ علم‌ را در اختيار همگان‌ از جمله‌ دانشجويان‌ علاقه‌مندي‌ قرار بدهند، که‌ هنوز نمي‌دانند با چگونه‌ علمي‌ سروکار دارند و کدام‌ جهتگيري‌ها را بايد در آن‌ انجام‌ دهند. در مرحلة‌ بعد هر علمي‌ به‌ بخشي‌ بزرگ‌ از ادبيات‌ تخصصي‌ نياز دارد که‌ بتواند چارچوب‌هاي‌ نظري‌ و روش‌شناختي‌ آن‌ را، ابتدا در قالب‌ مقدمه‌ها و درآمدها و سپس‌ به‌صورتي‌ هر چه‌ تخصصي‌تر به‌ تفکيک‌ شاخه‌هاي‌ نظري‌ و روش‌هاي‌ ويژه‌ بشکافد و خوانندگان‌ متخصص‌ و نيمه‌ متخصص‌ را در يافتن‌ ابزار مورد نيازشان‌ براي‌ پيشبرد فعاليت‌هاي‌ آموزشي‌ و پژوهشي‌ ياري‌ رساند. در مرحلة‌ سوم‌ هر علمي‌ نيازمند آن‌ است‌ که‌ هر يک‌ از شاخه‌هاي‌ تخصصي‌ خود را بشناساند. اين‌ امر در انسان‌شناسي‌ اهميتي‌ بيش‌ از ساير علوم‌ دارد زيرا اين‌ علم‌ بنابر تعريف‌، علمي‌ بين‌رشته‌اي‌ است‌ و به‌ همين‌ دليل‌ بايد ويژگي‌هاي‌ خود را در هر شاخة‌ تخصصي‌ و روابط‌ آن‌ شاخه‌ با شاخه‌هاي‌ مشابه‌ در علوم‌ ديگر به‌خوبي‌ روشن‌ کند. سرانجام‌ در مرحلة‌ چهارم‌ هر علمي‌ بايد بتواند نتايج‌ کاربردهاي‌ عملي‌ و پژوهش‌هاي‌ ميداني‌ خود را به‌صورت‌ ادبيات‌ ويژه‌اي‌ که‌ بتوانند به‌صورت‌ منابع‌ اصلي‌ مورد استفادة‌ ساير علوم‌ در آن‌ کشور و ساير کشورها دربارة‌ اين‌ حوزه‌ درآيند، عرضه‌ کند. با توجه‌ به‌ اين‌ طرح‌واره‌، که‌ بي‌شک‌ تنها يکي‌ از طرح‌واره‌هاي‌ منطقي‌ و قابل‌ استناد است‌، مشاهده‌ مي‌کنيم‌ که‌ در کشور ما نوعي‌ بي‌نظمي‌ بسيار آشکار در حوزة‌ انسان‌شناسي‌ قابل‌ مشاهده‌ است‌.
    خوانندة‌ نکته‌بين‌ شايد بر اين‌ استدلال‌ خرده‌ بگيرد که‌ اين‌ امر، موضوعي‌ رايج‌ و عام‌ در ادبيات‌ علمي‌ کشور ما به‌شمار مي‌رود. در اين‌ بحث‌ جاي‌ شک‌ نيست‌، اما بايد توجه‌ داشت‌ که‌ اين‌ موضوعي‌ کاملاً نسبي‌ است‌. براي‌ نمونه‌ اگر ادبيات‌ انسان‌شناسي‌ را با ادبيات‌ جامعه‌شناسي‌ مقايسه‌ کنيم‌ بايد اذعان‌ کنيم‌ که‌ نظم‌ موجود در حوزة‌ جامعه‌شناسي‌ بسيار بيشتر و کمبودها درآن‌ بسيار کمتر است‌. البته‌ دليل‌ اساسي‌ در اين‌ امر رشد و گسترش‌ جامعه‌شناسي‌ به‌عنوان‌ يک‌ رشتة‌ دانشگاهي‌ در کشور ما بوده‌ است‌ که‌ انسان‌شناسي‌ هنوز فاصلة‌ زيادي‌ با آن‌ دارد، اما با توجه‌ به‌ آنکه‌ در طول‌ ده‌ سالِ اخير رشد انسان‌شناسي‌ نيز به‌ شکل‌ چشمگيري‌ در دانشگاه‌هاي‌ کشور قابل‌ مشاهده‌ است‌، بايد انتظار داشت‌ که‌ توسعة‌ ادبيات‌ تخصصي‌ نيز در اين‌ زمينه‌ از راه‌ برسد.
    نگارندة‌ کتاب‌ حاضر با توجه‌ به‌ سهم‌ اندکي‌ که‌ در حوزة‌ آموزش‌ و پژوهش‌ انسان‌شناسي‌ در سال‌هاي‌ گذشته‌ داشته‌، تلاش‌ کرده‌ است‌ که‌ در حد توان‌ خود قدم‌هايي‌ براي‌ جبران‌ کمبودها در اين‌ رشته‌ بردارد. به‌ همين‌ دليل‌ در سال‌هاي‌ گذشته‌ کتاب‌هاي‌ درآمدي‌ بر انسان‌شناسي‌ ، قوم‌شناسي‌ سياسي‌ ، انسان‌شناسي‌ سياسي‌ و تاريخ‌ انديشه‌ و نظريه‌هاي‌ انسان‌شناسي‌ را ترجمه‌ و تأليف‌ کرده‌ است‌ و در حال‌ حاضر نيز تدوين‌ دانشنامة‌ انسان‌شناسي‌ فرهنگي‌ و اجتماعي‌ را با کمک‌ جمع‌ بزرگي‌ از دوستان‌ و انديشمندان‌ علوم‌ اجتماعي‌، در دست‌ انجام‌ دارد. کتاب‌ حاضر نيز که‌ همچون‌ کتاب‌ انسان‌شناسي‌ سياسي‌ بايد آن‌ را در ردة‌ کتاب‌هاي‌ معرف‌ حوزه‌هاي‌ تخصصي‌ انسان‌شناسي‌ به‌شمار آورد، با اين‌ هدف‌ تدوين‌ شده‌ است‌ که‌ راه‌ را براي‌ شاخة‌ شهري‌ انسان‌شناسي‌ در کشور ما بگشايد. البته‌ نخستين‌ قدم‌ در اين‌ راه‌ حدود سه‌ سال‌ پيش‌ با شروع‌ به‌ تدريس‌ درس‌ «انسان‌شناسي‌ شهري‌» در دورة‌ کارشناسي‌ مردم‌شناسي‌ دانشکدة‌ علوم‌ اجتماعي‌ دانشگاه‌ تهران‌، به‌وسيلة‌ نگارنده‌، انجام‌ گرفت‌ و در طول‌ اين‌ سال‌ها دانشجويان‌ اين‌ درس‌ ده‌ها مردم‌نگاري‌ و تحقيق‌ شهري‌ (و رساله‌هايي‌ متعدد در کارشناسي‌ ارشد) تهيه‌ کرده‌اند که‌ در همين‌ کتاب‌ چندين‌ نمونه‌ از آنها آورده‌ شده‌ است‌، علاقة‌ وافري‌ که‌ اين‌ دانشجويان‌ به‌ انجام‌ پژوهش‌هاي‌ شهري‌، به‌رغم‌ مشکلات‌ بي‌شمار ناشي‌ از نبود الگوهاي‌ مناسب‌ پژوهشي‌، از خود نشان‌ داده‌اند باعث‌ دلگرمي‌ بسياري‌ براي‌ نگارنده‌ بوده‌ است‌. از اين‌ لحاظ‌ شايد جاي‌ آن‌ بود که‌ اين‌ کتاب‌ سال‌ها پيش‌ منتشر مي‌شد، اما نبود زمان‌ لازم‌ و شتابي‌ که‌ تحول‌ علم‌ انسان‌شناسي‌ در سطح‌ جهاني‌ به‌ ما تحميل‌ مي‌کند، سبب‌ شد که‌ نتوانيم‌ انجام‌ آموزش‌ و پژوهش‌ در اين‌ موضوع‌ را موکول‌ به‌ انتشار نخستين‌ کتاب‌ها در اين‌ زمينه‌ کنيم‌.
    کتاب‌ حاضر که‌ به‌ تشريح‌ مقدمات‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ اختصاص‌ دارد با مشکلي‌ اساسي‌ روبه‌رو بوده‌ است‌ که‌ به‌ نوعي‌ مشکل‌ هميشگي‌ انسان‌شناسي‌ نيز هست‌: اين‌ مشکل‌ تداخل‌ موضوعي‌، نظري‌ و روش‌شناختي‌ ميان‌ هر يک‌ از شاخه‌هاي‌ تخصصي‌ انسان‌شناسي‌ از يک‌سو با شاخه‌هاي‌ تخصصي‌ مربوطه‌ در علوم‌ ديگر و از سوي‌ ديگر به‌ويژه‌ با شاخة‌ تخصصي‌ مربوطه‌ در جامعه‌شناسي‌ است‌. در اينجا اين‌ تداخل‌ از يک‌سو با رشته‌هايي‌ چون‌ شهرسازي‌، معماري‌، برنامه‌ريزي‌ شهري‌، جغرافيا و... از سوي‌ ديگر با جامعه‌شناسي‌ شهري‌ انجام‌ مي‌گيرد. حل‌ اين‌ مشکل‌ در حوزة‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ نمي‌توانسته‌ است‌ جز به‌صورتي‌ نسبي‌ انجام‌ بگيرد. بدين‌ترتيب‌ در کتاب‌ حاضر تلاش‌ شده‌ است‌ مخاطبان‌ به‌ دو گروه‌ تقسيم‌ شوند. گروه‌ نخست‌، مخاطبان‌ اصلي‌ که‌ دانشجويان دوره‌هاي‌ کارشناسي‌ و کارشناسي‌ ارشد رشتة‌ انسان‌شناسي‌ هستند که‌ قصد آشنايي‌ يا ادامة‌ فعاليت‌ علمي‌ خود را در اين‌ حوزة‌ تخصصي‌ دارند. و گروه‌ دوم‌، دانشجويان‌ و علاقه‌منداني‌ که‌ در شاخه‌هاي‌ مربوطة‌ ساير علوم‌ (از جمله‌ جامعه‌شناسي‌، شهرسازي‌ و مديريت‌ شهري‌) قرار مي‌گيرند و مي‌توانند از اين‌ کتاب‌ به‌صورت‌ منبعي‌ فرعي‌ براي‌ آشنايي‌ با رويکرد انسان‌شناسي‌ در حوزة‌ تخصصي‌ خود استفاده‌ کنند. البته‌ بديهي‌ است‌ که‌ گروه‌ دوم‌ مخاطبان‌ به‌دليل‌ آشنايي‌ تخصصي‌ خود با بسياري‌ از مطالب‌ کتاب‌ بايد قرائتي‌ گزينشي‌، و حتي‌ چه‌ بهتر انتقادي‌، از آن‌ داشته‌ باشند.
    در ساختار کتاب‌ حاضر منطقي‌ مشخص‌ به‌کار گرفته‌ شده‌ است‌.بدين‌ترتيب‌ نخست‌ رويکردي‌ انسان‌شناختي‌ـتاريخي‌ در نظر بوده‌ است‌ که‌ در آن‌ منشأ و تحول‌ شهرها از ابتدا تا امروز و چشم‌اندازي‌ به‌سوي‌ آينده‌ مورد بررسي‌ قرار گيرد. سپس‌ تلاش‌ شده‌ است‌ تصويري‌ از نظريه‌هاي‌ پيشين‌ و کنوني‌ دربارة‌ شهر ارائه‌ شود تا چارچوب‌ نظري‌ مشخصي‌ که‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ درون‌ آن‌ به‌ پژوهش‌ ميداني‌ مي‌پردازد معلوم‌ شود. فصل‌ سوم‌ کتاب‌ را بايد مهم‌ترين‌ بخش‌ از نقطه‌نظر انسان‌شناسي‌ به‌حساب‌ آورد زيرا در آن‌ به‌ مجموع‌ مفاهيم‌ اساسي‌ و موضوع‌هاي‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ پرداخته‌ شده‌ است‌. فصل‌ چهارم‌، درحقيقت‌ مقدمه‌اي‌ است‌ براي‌ ورود به‌ عرصة‌ جديد و بسيار گستردة‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ ايران‌ که‌ اميدواريم‌ بتوانيم‌ در آينده‌اي‌ نه‌ چندان‌ دور به‌صورت‌ تفصيلي‌ آن‌ را باز کنيم‌، و سرانجام‌ آخرين‌ فصل‌ کتاب‌ به‌ تشريح‌ روش‌هاي‌ خاص‌ انسان‌شناسي‌ به‌ويژه‌ در حوزة‌ شهري‌ يعني‌ در جوامع‌ پيچيده‌ اختصاص‌ دارد. در کتاب‌ حاضر همچنين‌ تلاش‌ شده‌ است‌ از دو ابزار ديگر به‌صورت‌ کمکي‌ بهره‌ گرفته‌ شود. نخست‌ نقشه‌ها، جدول‌ها و قاب‌هاي‌ متعددي‌ که‌ در لابه‌لاي‌ مطالب‌ کتاب‌ خواننده‌ را با جنبه‌هايي‌ گوناگون‌ و قابل‌توجه‌ در حوزة‌ شهري‌ آشنا مي‌کنند و مي‌توانند هر يک‌ به‌ تنهايي‌ و يا در ارتباط‌ با مطالب‌ کتاب‌ با اهداف‌ آموزشي‌ مورد استفاده‌ قرار گيرند. 52 قاب‌ در اين‌ کتاب‌ آورده‌ شده‌اند که‌ از اين‌ تعداد 35 مورد براي‌ نخستين‌ بار به‌وسيلة‌ نگارنده‌ از بيش‌ از 30 اثر مختلف‌ در حوزه‌هاي‌ مختلف‌ مطالعات‌ شهري‌ برگزيده‌ و ترجمه‌ شده‌اند، 9 مورد از اين‌ قاب‌ها از کتاب‌هاي‌ ديگر نويسندگان‌ به‌ زبان‌ فارسي‌ و يا از ترجمه‌هاي‌ موجود انديشمندان‌ غيرايراني‌ به‌ فارسي‌ انتخاب‌ شده‌اند، و 8 مورد قاب‌هايي‌ هستند که‌ به‌ معرفي‌ رساله‌ها، پژوهش‌ها و مردم‌نگاري‌هاي‌ شهري‌ دانشجويان‌ دانشکدة‌ علوم‌ اجتماعي‌ دانشگاه‌ تهران‌ زير نظر نگارنده‌ اختصاص‌ دارند. اين‌ قاب‌ها در برخي‌ موارد براي‌ گويا شدن‌ مطلب‌ و افزايش‌ قابليت‌ بحث‌ بر آن‌، طولاني‌ هستند و خواندن‌ آنها همراه‌ با کتاب‌ مي‌تواند کمک‌ زيادي‌ به‌ گسترش‌ درک‌ مفهومي‌ کتاب‌ بکند اما استفاده‌ از آنها به‌صورت‌ مستقل‌ و با اهداف‌ آموزشي‌ يا پژوهشي‌ نيز کاملاً ممکن‌ است‌. در ضمائم‌ کتاب‌ در کنار منابع‌ و مآخذ و فهرست‌هاي‌ مختلف‌، فهرستي‌ از پايگاه‌هاي‌ اينترنتي‌ نيز براي‌ مطالعات‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ عرضه‌ شده‌ است‌ که‌ با مراجعه‌ به‌ هر يک‌ از آنها مي‌توان‌ اطلاعات‌ بي‌شماري‌ براي‌ اهداف‌ آموزشي‌ و پژوهشي‌ به‌دست‌ آورد، همچنين‌ چهار مقاله‌ از نگارنده‌ که‌ به‌ موضوع‌ معماري‌ و مسکن‌ اختصاص‌ داشته‌اند آورده‌ شده‌ است‌.
    در پايان‌ جاي‌ آن‌ است‌ که‌ از تمامي‌ دوستان‌ و همکاراني‌ که‌ در طول‌ سال‌هاي‌ گذشته‌ با کمک‌هاي‌ فکري‌ خود به‌ نگارنده‌ در تدوين‌ اين‌ کتاب‌ ياري‌ رسانده‌اند تشکر کنم‌. همچون‌ هميشه‌ سهم‌ دانشجويان‌ و همکاران‌ من‌ در گروه‌ تخصصي‌ انسان‌شناسي‌ شهريِ انجمن‌ انسان‌شناسي‌ ايران‌ در اين‌ ميان‌ بيشتر بوده‌ است‌. در اينجا بايد به‌ويژه‌ از سرکار خانم‌ سپيده‌ پارساپژوه‌ همکار ارجمندم‌ که‌ در تمامي‌ مراحل‌ تدوين‌ کتاب‌ ياور من‌ بوده‌اند، از خانم‌ فرشته‌ انصاري‌ همکار گرامي‌ام‌ براي‌ تهية‌ فهرست‌ مربوط‌ به‌ سازمان‌هاي‌ غيردولتي‌ در انسان‌شناسي‌ شهري‌، همچنين‌ از آقايان‌ اميرعباس‌ نجاري‌، مهرداد عربستاني‌ و مهرداد ميردامادي‌، دانشجويان‌ پيشين‌ و همکاران‌ و دوستان‌ کنوني‌ام‌ که‌ سال‌هاست‌ در پژوهش‌هاي‌ ميداني‌ در حوزة‌ شهري‌ از نزديک‌ با من‌ همراه‌اند و در اين‌ کتاب‌ نيز از مساعدت‌هاي‌ آنها بهره‌ برده‌ام‌، دوست‌ عزيز و فرهيخته‌ام‌ دکتر ناصر عظيمي‌ از مرکز مطالعات‌ و تحقيقات‌ شهرسازي‌ و مسکن‌، که‌ سهمي‌ بزرگ‌ در راهنمايي‌ من‌ در حوزة‌ تخصصي‌ مديريت‌ و طراحي‌ شهري‌ و در ارائة‌ اطلاعات‌ ارزشمند در اين‌ موارد داشته‌ است‌؛ همچنين‌ از همکاري‌ و مساعدت‌ خانم‌ پرستو خاني‌زاده‌ مسئول‌ کتابخانة‌ همين‌ مرکز و دوستان‌ فرهيخته‌ام‌ آقايان‌ مهندس‌ محمدحسن‌ شهيدي‌ از مهندسين‌ مشاور سبزينه‌راه‌ و مهندس‌ احمد فرازمند از مهندسين‌ مشاور طرح‌ که‌ اطلاعات‌ باارزشي‌ در اختيار من‌ گذاشتند و راهنمايي‌هاي‌ سودمندي‌ براي‌ نگارش‌ اين‌ کتاب‌ داشتند تشکر و قدرداني‌ کنم‌.
    در پايان‌ اميدواريم‌ اين‌ کتاب‌ بتواند سهمي‌ هرچند اندک‌ در پيشبرد انسان‌شناسي‌ شهري‌ در ايران‌ داشته‌ باشد و شايد مقدمه‌اي‌ باشد بر انتشار آثار ارزشمند بسيار از پژوهشگران‌ و انديشمنداني‌ که‌ بتوانند اين‌ شاخة‌ پربار از انسان‌شناسي‌ را به‌ مقامي‌ درخور آن‌ در جامعة‌ ما برسانند.


    فهرست‌ مطالب‌

    پيشگفتار  17
    مقدمه‌  25
    ريشه‌شناسي‌ واژة‌ «شهر»  26
    ابعاد شناخت‌شناسي‌ پديدة‌ شهر  28
    رويکرد سياسي‌  29
    رويکرد اقتصادي‌  31
    رويکرد جغرافيايي‌ـفضايي‌  32
    رويکرد معناشناختي‌  33
    رويکرد جامعه‌شناختي‌  34
    رويکرد انسان‌شناختي‌  36
    1. منشأ شهر و تحول‌ آن‌  39
    دوران‌ باستان‌  40
    انقلاب‌ نوسنگي‌  40
    نظريه‌هاي‌ شکل‌گيري‌ شهرها  42
    شهر بين‌النهريني‌ و مصري‌  44
    شهر هندي‌  49
    شهر چيني‌  52
    شهر يوناني‌ و رُمي‌  55
    شهر امريکاي‌ پيش‌ از کلمب‌  62
    قرون‌ وسطا  70
    شهر مسيحي‌  70
    شهر اسلامي‌  74
    دوران‌ نوزايي‌  77
    شهرِ رنسانس‌  79
    شهر انقلاب‌  83
    انقلاب‌ صنعتي‌  86
    شهر صنعتي‌  88
    شهر استعماري‌  96
    شهر جهان‌سومي‌  105
    گذار به‌ فراصنعت‌  116
    کلان‌شهرها  121
    شهر مجازي‌  132
    شهر آينده‌  136
    2. نظريه‌هاي‌ شهر و شهرنشيني‌  145
    نظريات‌ کلاسيک‌  146
    يونان‌ باستان‌  146
    افلاطون‌  146
    ارسطو  148
    اسلام‌  149
    فارابي‌  150
    ابن‌خلدون‌  152
    قرون‌ وسطاي‌ مسيحي‌  154
    قديس‌ آگوستين‌  154
    آرمانشهرگرايان‌ اروپايي‌  156
    تامس‌ مور  156
    فرانسيس‌ بيکن‌  158
    توماسو کامپانلا  158
    جيمز هرينگتون‌  160
    رابرت‌ اوون‌  161
    شارل‌ فوريه‌  162
    اتين‌ کابه‌  165
    نظريه‌هاي‌ دُش‌ـشهري‌  166
    ژرژ اورول‌  167
    آلدوس‌ هاکسلي‌  167
    ريمون‌ داگلاس‌ برادبري‌  167
    مارکسيسم‌  168
    کارل‌ مارکس‌/ فريدريش‌ انگلس‌  168
    ولاديمير ايليچ‌ لنين‌  170
    مائوتسه‌تونگ‌  171
    فيدل‌ کاسترو  172
    جامعه‌شناسي‌ کلاسيک‌  172
    ماکس‌ وبر  173
    فرديناند تونيس‌  175
    گئورگ‌ زيمل‌  176
    اميل‌ دورکيم‌  177
    ساير انديشمندان‌ کلاسيک‌  179
    نظريات‌ جديد  180
    مکتب‌ شيکاگو  180
    ويليام‌ ايساک‌ تامس‌  181
    فلوريان‌ ويتولد زنانيسکي‌  181
    رابرت‌ ازرا پارک‌  183
    ارنست‌ برگس‌  186
    لويس‌ ويرث‌  188
    رادريک‌ مک‌کنزي‌  190
    ساير انديشمندان‌ مکتب‌ شيکاگو و پايان‌ آن‌  193
    جامعه‌شناسي‌ امريکا پس‌ از شيکاگو  197
    ويليام‌ للويد وارنر  197
    رابرت‌ ردفيلد  198
    اسکار لويس‌  199
    ايروينگ‌ گافمن‌  200
    ويليام‌ وايت‌  201
    رويکرد معماري‌ـتاريخي‌ به‌ شهر  203
    لويس‌ مامفورد  204
    لوکوربوزيه‌  205
    جين‌ جاکوبز  206
    کوين‌ لينچ‌  207
    رويکردهاي‌ نومارکسيستي‌  209
    هانري‌ لوفبور  210
    ريمون‌ لودرو  215
    مانوئل‌ کاستلز  216
    ديويد هاروي‌  219
    ساير انديشمندان‌ معاصر  221
    3. حوزه‌هاي‌ پژوهش‌ در انسان‌شناسي‌ شهري‌  231
    شهرِ فضا  232
    ديدگاه‌ انسان‌شناسي‌  236
    تقسيم‌بندي‌ فضاهاي‌ شهري‌  243
    فضاهاي‌ قدسي‌ و ناقدسي‌  243
    فضاهاي‌ عمومي‌  244
    فضاهاي‌ کارکردي‌  245
    فضاهاي‌ جغرافيايي‌  245
    فضاي‌ شهري‌ و محيط‌ زيست‌  252
    شهرِ زمان‌  254
    زمان‌ خطي‌ و زمان‌ چرخه‌اي‌  257
    حافظة‌ تاريخي‌  259
    زمان‌ روزمرگي‌  260
    زمان‌ قدسي‌ و ناقدسي‌ در شهر  263
    شهرِ اقتصاد  264
    فضاهاي‌ کاربردي‌ شهر  265
    حوزة‌کاري‌  265
    حوزة‌ مسکوني‌  268
    حوزة‌ اوقات‌ فراغت‌  268
    حوزه‌هاي‌ حمل‌ونقلي‌  269
    شهر و بازار  271
    شهر قدرت‌ و خشونت‌  272
    شهرِ قدرت‌  272
    شهرِ خشونت‌  275
    تعريف‌ خشونت‌  276
    مشخصات‌ خشونت‌هاي‌ شهري‌  276
    گنگ‌ها  277
    اشکال‌ خشونت‌هاي‌ شهري‌  279
    محيط‌هاي‌ خشونت‌ شهري‌  280
    دلايل‌ و انگيزه‌هاي‌ خشونت‌هاي‌ شهري‌  282
    شهرِ فرهنگ‌  286
    خُرده‌فرهنگ‌هاي‌ شهري‌  286
    خُرده‌فرهنگ‌هاي‌ کارکردي‌  288
    خُرده‌فرهنگ‌هاي‌ جنسيتي‌  290
    خُرده‌فرهنگ‌هاي‌ خويشاوندي‌ و قومي‌  291
    خُرده‌فرهنگ‌هاي‌ سني‌  292
    خُرده‌فرهنگ‌هاي‌ فقر  293
    گتوهاي‌ شهري‌  296
    شهر نشانه‌ها  299
    نشانه‌شناسي‌ شهري‌  302
    شهرِ بيان‌  305
    زيباشناسي‌ شهري‌  305
    بيان‌ خُرده‌فرهنگ‌ها و ضدفرهنگ‌  309
    خيابان‌: فضاي‌ محوري‌ بيان‌ شهري‌  312
    شخصيت‌ شهري‌  315
    4. درآمدي‌ بر انسان‌شناسي‌ شهري‌ ايران‌  319
    پيشينة‌ مطالعات‌ شهري‌ در ايران‌  322
    منابع‌ قديمي‌  323
    پيش‌ از اسلام‌  323
    پس‌ از اسلام‌  324
    منابع‌ جديد  326
    حوزة‌ تاريخي‌ و جغرافيايي‌  327
    منابع‌ معماري‌ و شهرسازي‌  328
    طرح‌هاي‌ جامع‌ و طرح‌هاي‌ کالبدي‌ ملي‌ و منطقه‌اي‌  331
    حوزة‌ جامعه‌شناسي‌ و انسان‌شناسي‌  334
    گونه‌هاي‌ زيست‌ غيرشهري‌ در ايران‌  337
    روستانشيني‌  338
    کوچ‌نشيني‌  351
    تحول‌ شهري‌ ايران‌  359
    شهر باستاني‌  361
    شهر اسلامي‌  371
    شهر مدرن‌ صنعتي‌ـخدماتي‌  377
    عناصر شهري‌ ايران‌ و تحول‌ آنها  380
    فضا  380
    ساختار عمومي‌ شهرها  380
    فضاهاي‌ قدسي‌ و ناقدسي‌  382
    فضاهاي‌ کاري‌  385
    فضاهاي‌ مسکوني‌  389
    فضاهاي‌ فراغتي‌ و حمل‌ونقلي‌  394
    زمان‌  396
    اقتصاد  398
    قدرت‌  399
    خرده‌فرهنگ‌هاي‌ شهري‌  400
    نشانه‌شناسي‌ و بيان‌ شهري‌  403
    گونه‌شناسي‌ شهرهاي‌ ايران‌  403
    اقليم‌ و موقعيت‌ طبيعي‌ شهرها  405
    جمعيت‌ و ترکيب‌ قومي‌ـزباني‌ شهرها  406
    موقعيت‌ و کارکردهاي‌ اقتصادي‌ـسياسي‌ شهر  414
    حوزه‌هاي‌ مطالعات‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ در ايران‌  416

    5. پژوهش‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌  420
    مردم‌نگاري‌ و مردم‌شناسي‌  420
    برنامه‌ريزي‌ پژوهش‌  426
    انتخاب‌ موضوع‌  427
    آماده‌سازي‌ پژوهش‌  432
    هماهنگي‌ براي‌ حضور فعال‌ بر زمين‌ پژوهش‌  433
    انجام‌ پژوهش‌  438
    ورود به‌ زمين‌  438
    اطلاع‌رسان‌ها  441
    نقشه‌ و کروکي‌  444
    ابزارهاي‌ سمعي‌ـبصري‌  446
    مصاحبه‌  447
    پرسشنامه‌  449
    مشاهده‌  449
    گردآوري‌ اسناد شهري‌  452
    گزارش‌هاي‌ مطبوعاتي‌ و رسانه‌اي‌  453
    مأخذشناسي‌  454
    تحليل‌ داده‌ها  454
    راهنماي‌ تهية‌ يک‌ مردم‌نگاري‌ شهري‌  456
    ويژگي‌هاي‌ جغرافيايي‌  457
    ويژگي‌هاي‌ تاريخي‌  457
    ويژگي‌هاي‌ جمعيتي‌  457
    ويژگي‌هاي‌ اقتصادي‌  457
    تحليل‌ فضايي‌ محل‌  458
    تحليل‌ زمان‌ شهري‌  460
    قدرت‌ و مديريت‌ شهري‌  460
    خرده‌فرهنگ‌ها  460
    نظام‌ خويشاوندي‌  461
    نظام‌ هنجاري‌ـارزشي‌  461
    بررسي‌ زبان‌شناختي‌  461
    بررسي‌ معنا و زيباشناختي‌  461

    ضمائم‌
    1. چهار مقاله‌ دربارة‌ معماري‌، شهر و مسکن‌  465
    گوي‌ بلور، زهدان‌ سنگي‌: فاشيسم‌ و معماري‌  465
    دايرة‌ چهارگوش‌: نگاهي‌ بر تفکر اجتماعي‌ معماري‌ ايران‌  490
    معماري‌ و انقلاب‌: واقعيت‌ و خيال‌  504
    تحليلي‌ جامعه‌شناختي‌ برالگوي‌ مصرف‌ مسکن‌ در ايران‌  524
    2. مؤسسه‌ها و نشريه‌هاي‌ معماري‌ و شهرسازي‌ در ايران‌  539
    مؤسسه‌ها  539
    نشريه‌ها  540
    3. تشکل‌هاي‌ غيردولتي‌ شهري‌ در ايران‌  543
    4. پايگاه‌هاي‌ اينترنتي‌ مطالعات‌ شهري‌ در جهان‌  548

    منابع‌ و مآخذ  555
    نمايه‌  585

    فهرست‌ قاب‌ها
    چشم‌اندازهاي‌ انسان‌شناسي‌ شهري‌ (آيدال‌ ساتهاول‌)  35
    تعاريف‌ شهري‌ (لويس‌ ويرث‌)  36
    شهر چيني‌ (فيتز جرالد)  54
    وضعيت‌ طبقة‌ کارگر در انگلستان‌ (فريدريش‌ انگلس‌)  89
    شهر آپارتايد (ميرايام‌ هولتز شوش‌)  104
    فرايند شهري‌ شدن‌ در کشورهاي‌ در حال‌ توسعه‌ (ر. دين‌ پيترسون‌ و ديگران‌)  105
    گدايان‌ شهري‌ (ريچارد بشام‌)  110
    شهرهاي‌ مدرنيتة‌ سوم‌ (فرانسوا اسکلر)  119
    اقليت‌ها در شهرهاي‌ جهاني‌: نيويورک‌ و لوس‌آنجلس‌ (لوگان‌ و ديگران‌)  124
    ريشه‌هاي‌ قومي‌ و جهان‌وطن‌گرايي‌هاي‌ معاصر (آن‌ رولن‌)  130
    فضاي‌ سيبرنتيک‌ به‌مثابه‌ فضاي‌ شهري‌: بررسي‌ فضاي‌ مجازي‌ شهر تهران‌ (مهرداد ميردامادي‌)  135
    شهر اطلاعاتي‌ (مانوئل‌ کاستلز)  137
    پيدايش‌ يک‌ شهر جديد: بمبئي‌نو (مهندسين‌ مشاور آتک‌ و ديگران‌)  141
    محله‌هاي‌ شهري‌ (رابرت‌ پارک‌)  185
    سياهان‌ فيلادلفيا (و.ي‌.ب‌. دو بووآ)  194
    چشم‌ انداز انسان‌شناسي‌ شهري‌ در امريکا (لايث‌ مالينگز)  201
    شهر چيست‌؟ (لويس‌ مامفورد)  204
    شهر و امر شهري‌ (هانري‌ لوفبور)  211
    شخصيت‌ شهري‌ (ريمون‌ لودرو)  215
    هويت‌هاي‌ فرهنگي‌ و حرکت‌هاي‌ اجتماعي‌ در شهرهاي‌ اروپايي‌ (مانوئل‌ کاستلز)  217
    مازاد اجتماعي‌ و شکل‌گيري‌ شهر (ديويد هاروي‌)  220
    خويشاوندي‌ در شهر (ريچارد بشام‌)  221
    اصول‌ گسترش‌ قطاعي‌ شهر (هومر هويت‌)  224
    جغرافياي‌ رفتاري‌ (ا.ف‌. لاگوپولوس‌)  233
    انسان‌شناسي‌ فضا و دوران‌ رسانه‌ها (فرانسواز شواي‌)  234
    مکان‌ و نامکان‌ (مارک‌ اوژه‌)  242
    حومه‌ها (پير مرلن‌)  250
    سازمان‌يافتگي‌ صنعتي‌ زمان‌ شهر (ت‌. پاسکه‌)  254
    تحليل‌ مفهوم‌ فضا (اِ. راپو پورت‌)  261
    جنگ‌هاي‌ خياباني‌: دسته‌هاي‌ جنايتکار جوانان‌ شيکاگو (امرجنسي‌ نت‌ نيوزسرويس‌)  278
    خشونت‌ شهري‌ در گواتمالا (ويمنز فيچرسرويس‌)  284
    فرهنگ‌ فقر (اسکار لويس‌)  294
    زندگي‌ در يک‌ گتوي‌ سياه‌ (ويليام‌ جوليوس‌ ويلسون‌)  298
    شکل‌گيري‌ يک‌ هويت‌ جمعي‌ حاشيه‌اي‌: اسلام‌ آباد کرج‌ (سپيده‌ پارساپژوه‌)  300
    هويت‌ حرفه‌اي‌ و هويت‌ شهري‌ (مارتين‌ سگالن‌)  317
    يک‌ جزيرة‌ فقر شهري‌: شهرک‌ گلزار (سميه‌ کريمي‌)  335
    اصول‌ و قواعد دستوري‌ مکتب‌ اصفهان‌ در شهرسازي‌ (سيدمحسن‌ حبيبي‌)  375
    بازار (حسين‌ سلطان‌زاده‌)  388
    اوقات‌ فراغت‌ شهري‌ و شکل‌گيري‌ شخصيت‌ فرهنگي‌ (فرشته‌ انصاري‌)  395
    اصناف‌ شهري‌ ايراني‌ و گيلدهاي‌ اروپايي‌ (احمد اشرف‌)  401
    شهري‌ شدن‌ و دين‌ورزي‌ دراويش‌ قادري‌ استان‌ کرمانشاه‌ (مهرداد عربستاني‌)  404
    لوطي‌هاي‌ خرم‌آباد (کاظم‌ شاملو)  417
    مهارت‌هاي‌ مردم‌نگارانه‌ (پ‌. وودز)  422
    اولويت‌هاي‌ پژوهشي‌ در مطالعات‌ شهري‌ (اسکار لويس‌)  425
    کاربرد انسان‌شناسي‌ شهري‌ (پيتي‌ گوتکيند)  430
    مردم‌نگاري‌ شهري‌: دو نمونه‌ توصيف‌ مراسم‌ احيا (جبار رحماني‌، سمانه‌ نيکنام‌)  435
    زمين‌ پژوهش‌ و الزامات‌ آن‌ (ايو وينکلين‌)  439
    مردم‌نگاري‌ شهري‌: زندگي‌ و گذر زمان‌ در يک‌ ايستگاه‌ اتوبوس‌ (تراورس‌ استيوارت‌)  442
    گفت‌وگو و مصاحبة‌ مردم‌نگاشتي‌ (ژرژ لاپاساد)  448
    شهر و ادبيات‌ (فرانک‌ لانو)  450
    بازتابندگيِ گفتمان‌ پژوهشگر و تشريح‌ بازيگران‌ شهري‌ (لورنزا موندادا)  455

    فهرست‌ جدول‌ها
    جدول‌ 1.1رشد جمعيت‌ جهان‌ و زمان‌ دو برابر شدن‌ آن‌  83
    جدول‌ 1.2جمعيت‌ ده‌ شهر بزرگ‌ بريتانيا (1650ــ1800)  98
    جدول‌ 1.3توزيع‌ جمعيت‌ جهان‌ در مناطق‌ روستايي‌، شهري‌ و شهرهاي‌ بزرگ‌ (1990)  108
    جدول‌ 1.4جمعيت‌هاي‌ شهري‌ بنابر کشور، درصد به‌ نسبت‌ کل‌ جمعيت‌  108
    جدول‌ 1.5مراحل‌ اساسي‌ در توسعة‌ شهري‌ جهان‌  115
    جدول‌ 1.6ده‌ شهر بزرگ‌ جهان‌ به‌ ترتيب‌ ابعاد آنها در چند دورة‌ تاريخي‌ (1550ــ1991)  116
    جدول‌ 1.7گذار اجتماعي‌ از فورديسم‌ به‌ پسافورديسم‌  118
    جدول‌ 1.8جمعيت‌ بزرگ‌ترين‌ شهرهاي‌ جهان‌ و تحول‌ آنها (1900ــ2025)  122
    جدول‌ 1.9جمعيت‌ شهري‌ ايالات‌ متحده‌ امريکا (1790ــ1990)  127
    جدول‌ 1.10جمعيت بزرگ‌ترين‌ شهرهاي‌ جهان‌ (1950 و 2017) (برآورد)  127
    جدول‌ 1.11شمار خارجيان‌، درصد آنها به‌ نسبت‌ جمعيت‌ ملي‌ و ترکيب‌ آنها در کشورهاي‌ اروپايي‌  129
    جدول‌ 1.12جمعيت‌ ميانگين‌ در بزرگ‌ترين‌ صد شهر جهان‌  132
    جدول‌ 1.13تحول‌ تعداد شهرهاي‌ با بيش‌ از يک‌ ميليون‌ نفر جمعيت‌(1900ــ1997)  132
    جدول‌ 4.1جمعيت‌ شهرهاي‌ کشور در سال‌ 1375 به‌ ترتيب‌ فراواني‌ جمعيت‌  339
    جدول‌ 4.2جمعيت‌ عشايري‌ در استان‌هاي‌ کشور به‌ ترتيب‌ تعداد خانوار ييلاقي‌ و قشلاقي‌  352
    جدول‌ 4.3مقايسة‌ خصوصيات‌ اساسي‌ جامعة‌ عشايري‌ و جامعة‌ روستايي‌  360
    جدول‌ 4.4جمعيت‌ و نرخ‌ شهرنشيني‌ در ايران‌ (1300ــ1375)  377
    جدول‌ 4.5تعداد شهرها و رشد جمعيت‌ شهري‌ به‌ تفکيک‌ استاني‌ (1335ــ1375)  379
    جدول‌ 4.6گروه‌ها و زيرگروه‌هاي‌ اقليمي‌ بنابر طرح‌ گونه‌شناسي‌ اقليمي‌ ايران‌  406
    جدول‌ 4.7طبقه‌بندي‌ شهرهاي‌ کشور براساس‌ جمعيت‌  409
    جدول‌ 4.8گويش‌ها و اقوام‌ ايراني‌  413

    فهرست‌ نقشه‌ها و طرح‌ها
    نقشة‌ 1.1توسعة‌ تمدن‌هاي‌ شهري‌ در جهان‌ (3500 تا 1500 پيش‌ از ميلاد)  45
    نقشة‌ 1.2شهر بابل‌  46
    نقشة‌ 1.3شهر هاراپه‌  51
    نقشة‌ 1.4شهر موهنجو دارو  51
    نقشة‌ 1.5شهر چيني‌ (صحنه‌هايي‌ از زندگي‌ روزمره‌ در قرن‌ سوم‌ ميلادي‌)  53
    نقشة‌ 1.6شهر آتن‌  56
    نقشة‌ 1.7توزيع‌ شهرـدولت‌هاي‌ يوناني‌ (قرن‌ پنجم‌ پيش‌ از ميلاد) امپراتوري‌ آتن‌.  57
    نقشة‌ 1.8شهر رُم‌  61
    نقشة‌ 1.9تمدن‌هاي‌ پيش‌ از کلمب‌  63
    نقشة‌ 1.10شهر پيش‌ از کلمب‌  66
    طرح‌ 1.11مراسم‌ قرباني‌ انساني‌ در آزتک‌ها  68
    نقشة‌ 1.12شهر قرون‌ وسطايي‌: نورمبرگ‌ (قرن‌ شانزدهم‌ ميلادي‌)  72
    نقشة‌ 1.13سه‌ شهر قرون‌ وسطايي‌ و حصارهاي‌ آنها  73
    نقشة‌ 1.14شهر اسلامي‌: آلپ‌  76
    نقشة‌ 1.15شهرـدولت‌هاي‌ ايتالياي‌ دورة‌ رنسانس‌ (قرن‌ پانزدهم‌ ميلادي‌)  81
    نقشة‌ 1.16اصلاحات‌ شهرسازي‌ هوسمان‌ در پاريس‌  95
    نقشة‌ 2.1شهر شيکاگو و دواير متحدالمرکز آن‌  187
    نقشة‌ 2.2شهر پاريس‌ و دواير متحدالمرکز آن‌  189
    نقشة‌ 3.1 شهر آرماني‌: پالما نووا  308
    نقشة‌ 4.1شهداد: يک‌ واحد مسکوني‌ـصنعتي‌  363
    نقشة‌ 4.2شهر هخامنشي‌  369
    نقشة‌ 4.3شهر ساساني‌  370
    نقشة‌ 4.4شهر اسلامي‌: اصفهان‌ در دورة‌ صفوي‌  373
    نقشة‌ 4.5عناصر اصلي‌ و الگوي‌ شکل‌گيري‌ سکونتگاه‌هاي‌ ايران‌  386
    نقشة‌ 4.6بافت‌ قديمي‌ شهر قم‌  391
    نقشة‌ 4.7معماري‌ اقليمي‌ سکونتگاه‌ها  393

    فهرست‌ شکل‌ها
    شکل‌ 1.1شبکة‌ شهرهاي‌ استعماري‌  99
    شکل‌ 2.1گسترش‌ شهري‌ قطاعي‌  224
    شکل‌ 2.2ساخت‌ چندهسته‌اي‌ شهر  225
    شکل‌ 2.3ساخت‌ شهر از نظر پترمن‌  226
    شکل‌ 3.1رابطة‌ فضايي‌ /مکاني‌ در ديدگاه‌ لوفبور  239
    شکل‌ 3.2مثلث‌ تقابل‌هاي‌ فضايي‌ لوفبور  240
    شکل‌ 3.3دايرة‌ تقابل‌هاي‌ فضايي‌  240
    شکل‌ 3.4تقسيم‌بندي‌هاي‌ فضا  241
    شکل‌ 3.5زمان‌ و فضا  241
    شکل‌ 3.6رشد شهري‌: نمونة‌ 1  246
    شکل‌ 3.7رشد شهري‌: نمونة‌ 2  247
    شکل‌ 3.8رشد شهري‌: نمونة‌ 3  247
    شکل‌ 3.9حرکات‌ حمل‌ونقلي‌ در شهر  270
    شکل‌ 3.10فرايند خشونت‌ شهري‌: نمونة‌ 1  282
    شکل‌3.11فرايند خشونت‌ شهري‌: نمونة‌ 2  282
    شکل‌ 3.12فرايند خشونت‌ شهري‌: نمونة‌ 3  283
    شکل‌ 3.13يک‌ الگو در فرايند پديد آمدن‌ قربانيان‌ اجتماعي‌ (فقر شهري‌)  295
    شکل‌ 3.14سيماي‌ شهري‌ در پالما نووا  307
    شکل‌ 4.1هرم‌ قدرت‌ عشايري‌  357
    شکل‌ 5.1انباشتگي‌ و پراکنش‌ در حيات‌ شهري‌  429

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

  9. #8

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    پیش فرض

    کتاب " تاریخ شهر و شهرنشینی در اروپا، از آغاز تا انقلاب صنعتی" چاپ شد.

    محقق: دکتر جهانشاه پاکزاد
    همکار تحقیق: مهندس الهام سوری
    چاپ از: انتشارات شهیدی

    محصولی از قطب علمی طراحی شهری
    دانشگاه شهید بهشتی
    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

  10. #9
    عضو جدید

    تاریخ عضویت
    18-09-2009
    نوشته ها
    31
    مهندسی شهرسازی
    سپاس
    876
    652 سپاس در 216 پست
    امتياز:717
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    پیش فرض

    نقل قول نوشته اصلی توسط Harry Potter نمایش پست ها
    کتاب " تاریخ شهر و شهرنشینی در اروپا، از آغاز تا انقلاب صنعتی" چاپ شد.

    محقق: دکتر جهانشاه پاکزاد
    همکار تحقیق: مهندس الهام سوری
    چاپ از: انتشارات شهیدی

    محصولی از قطب علمی طراحی شهری
    دانشگاه شهید بهشتی
    یه کتاب هم هست به نام "تاریخ شکل شهر تا انقلابات صنعتی"
    اینها با هم فرق داره؟
    ممنون

  11. #10

    تاریخ عضویت
    23-02-2010
    نوشته ها
    8,611
    محل سکونت
    Neverhood
    مهندسی شهرسازی
    Urban Dexign
    امتياز طلايي
    20
    سپاس
    31,454
    57,159 سپاس در 9,294 پست
    امتياز:60422
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز
    امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز امتیاز

    پیش فرض

    نقل قول نوشته اصلی توسط mehdi_7070 نمایش پست ها
    یه کتاب هم هست به نام "تاریخ شکل شهر تا انقلابات صنعتی"
    اینها با هم فرق داره؟
    ممنون
    fgi ilhkx,v ;i
    همانطور که زهرا گفت اون کتاب اثر جیمز موریس هست .اما کتاب خوبی برای آشنائی با تاریخ شهر نیست. به دو دلیل: 1- جزئیات بیش از حد 2- ترجمه بودن کتاب.

    اما این کتاب رو به دانشجویان ترم پائین شهرسازی پیشنهاد میکنم. چون متن روونی داره.

    از کتاب جیمز موریس برای پروژه هاتون استفاده کنید.
    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید] [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

    [فقط کاربران عضو شده قادر به مشاهده لینک ها می باشند. برای ثبت نام کلیک کنید]

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

کلمات کلیدی این موضوع

Bookmarks

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •  
صفحه اصلی سایت|تالار گفتگوی نواندیشان|فنی و مهندسی|علوم انسانی و علوم پایه|فرهنگ و هنر|مراکز علمی|آپلودسنتر|فروشگاه نواندیشان