آمایش سرزمین در ایران ( تاریخچه، مفهوم و اهداف )

مقدمه
آمايش سرزمين «تنظيم رابطه بين انسان، فضا و فعاليتهاي انسان در فضا» تعريف مي‌شود. در واقع آمايش سرزمين به جمعيت و فضا، مديريت فضا شامل نظام شهري، آباديها و روستاها، نظام شبكه‌هاي ترابري ميان شهر و روستا و نظام نواحي كه مبين كاربرد زمين توسط فعاليتهايي مانند كشاورزي، جنگلداري، مرتعداري ،صنعت و معدن است اشاره دارد. در آمايش سرزمين تنظيم رابطه انسان و فعاليتهاي انسان در فضا، رويكردي كل نگر، جامع‌نگر و بلندمدت در برنامه‌ريزي محسوب مي‌شود، بنابراين آمايش سرزمين وظيفه تنظيم و هماهنگ‌سازي راهبردها و جهت‌گيري‌هاي كلي بخش‌ها و مناطق كشور را به عهده داشته و تدوين سياست‌هاي اجرايي و برنامه‌هاي عملياتي توسعه بر مبناي اين راهبردها به عهده بخش‌هاي مختلف اقتصادي و اجتماعي است.

اولين بار كه فكر برنامه‌ريزي آمايشي در ايران مطرح شد، به اواسط دهه 40 باز مي‌گردد. در بهمن ماه سال 1345 گزارش تحت عنوان «مسئله افزايش جمعيت شهر تهران و نكاتي پيرامون عمران كشوري» توسط مؤسسه مطالعات و تحقيقات اجتماعي دانشگاه تهران انتشار يافت. در آن زمان كشور فرانسه كه براي بازسازي‌هاي بعد از جنگ و مسائل ناشي از تمركز بيش از حد پائين اين نوع برنامه‌ريزي روي آورده بود، به عنوان يكي از كشورهاي با سابقه و پيشرو در اين زمينه به حساب مي‌آمد. عبارت «عمران كشوري» به كار گرفته شده در اين گزارش احتمالاً معادل عبارت « Amenagement do temitoire» كه به فعاليت آمايش سرزمين فرانسه اطلاق مي‌شد، انتخاب شده بود. بعد از اين گزارش سازمان برنامه و بودجه در اواخر دهه 40 با اعزام كارشناساني به فرانسه و دعوت از مديران مسئول اين مطالعات در فرانسه به ايران باب مذاكراتي را در اين زمينه باز نمود. در سال 1351 تركيبي از گروه كارشناسي ايران و فرانسه به فعاليتهاي مشاوره در زمينه كشاورزي اشتغال داشت و گزارش كوتاهي تحت عنوان «طرح يادداشت مربوط به بهره‌وري سرزمين يا تنسیق سرزمين» تهيه و به سازمان برنامه ارائه كرد. در اين گزارش مباحث و روشهاي آمايش سرزمين مطرح شده بود. به دنبال اين گزارش قرارداد تهيه طرح آمايش سرزمين توسط مركز آمايش سرزمين كه در سازمان برنامه و بودجه مستقر بود با مشاور مذكور منعقد شد تا اين مشاور نيز نتايج دور اول مطالعات خويش را در چند مرحله تا اوايل سال 1355 و نتايج مرحله دوم را در ارديبهشت 1356 ارائه كرد.

برای مشاهده متن کامل مقاله به لینک زیر مراجعه کنید:

آمايش سرزمين در ايران ( تاريخچه، مفهوم و اهداف )


درباره نویسنده

انجمن نوانديشان ، یک انجمن علمی، غیردولتی و مستقل است که در حوزه های علمی و تخصصی مختلف، فعالیت خود را از شهریور 1388 شروع کرد. این انجمن در راستای نیل به کمک در بهبود وضعيت علمي و پژوهشي و تحقيقاتي کشور ایجاد شده است و به دنبال فراهم کردن بستر ارتباطی مناسب میان متخصصین ایرانی جهت آشنایی با همدیگر و گسترش همکاریها و راه هاي رسيدن از علم به عمل است.

مطالب مرتبط

1 نظر

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *